روزنامه هفت صبح، سارا سبزی| دو روز پيش تابلويي از سهراب سپهري با قيمت 21 ميليارد تومان در حراج تهران به فروش رسيد و بخش زيادي از آثار هم به فروش ميلياردي رسيدند. ديروز درصفحه يك روزنامه گزارش مفصلي از آثار فروخته شده در هفدهمين دوره حراج منتشر كرديم و حالا نوبت بخش ديگري ازاين بازار بزرگ آثار هنري است. اطلاعات خريداران و فروشندگان اين بازار هميشه محرمانه است و اجازه دسترسي به آنها وجود ندارد.
موضوعي كه از نظر گردانندگان آن جهاني است و در هيچ كشوري امكان انتشار اين اسامي وجود ندارد. با اين حال در ميان اطلاعات ناقصي كه از اين حراج دست به دست ميشود، نام بعضي از بانكها به عنوان پاي ثابت خريد از حراج تهران ديده ميشود. علاوه بر اين موزه هنرهاي معاصر هم اجازه خريد آثار هنري را ندارد، اما گالريها و مجموعهداران حتما در آن شركت ميكنند. در فهرست امسال حراج تهران نام چند نفر از مجموعهداران و صاحبان قبلي آثار فروخته شده، ديده ميشود.
مجموعه ليلي گلستان
بخش زيادي از آثار سهراب سپهري به خانواده گلستان سپرده شده بود و تقريبا در هر دوره از حراج تهران، يك اثر از آن حضور دارد. تابلوي بدون عنوان سهراب سپهري كه در حراجي 21 ميليارد و 300 ميليون تومان فروخته شد، در سال 1397 در نهمين حراج تهران ارائه شد و توسط ابراهيم گلستان به صاحب قبلي اهدا شده بود.
نقاشيهايي كه متعلق به مجموعه شخصي ليلي گلستان بودند. ابراهیم گلستان، سهراب سپهری، داریوش مهرجویی و داریوش شایگان بخشی از روشنفکران دهه ۵۰ را تشکیل میدادند و تا سالها بعد، تاثیرات بسزایی در جهت دهی طبقه روشنفکران ایران داشتند. ابراهیم گلستان و سهراب سپهری نیز رفاقت نزدیکی با یکدیگر داشتند و رفت و آمدهای خانوادگی میان آنها برقرار بود.
ایده خلق بسیاری از آثار سهراب سپهری در منزل ابراهیم گلستان شکل گرفت و بسیاری از آنها در خانه خانواده گلستان باقی ماند. پیش از انقلاب که ابراهیم گلستان تصمیم گرفت ایران را ترک کند، بسیاری از آثار سهراب سپهری را در همان خانه تهرانشان گذاشت. آثاری که بعدها به عنوان یک گنجینه ارزشمند برای لیلی گلستان تبدیل شد و با نمایش همان آثار توانست مسیر زندگی را تغییر دهد.
گالري طراحان آزاد
امسال اثر ليلي متيندفتري كه به قيمت 310 ميليون تومان فروخته شد، توسط صاحب فعلي از گالري طراحان آزاد خريداري شده است. گالری طراحان آزاد در سال ۱۳۷۷ توسط رزیتا شرفجهان و محسن نبیزاده تاسيس شد. رزیتا شرفجهان نقاش، مجسمه ساز و ویدئو آرتیست است و چند سال مدرس هنر در دانشگاهها و مدیر کمیته نمایشگاههای انجمن نقاشان ایران بود.
او موسس و مدیر گالری ممیز تا سال ۱۳۸۵ بود و سپس همراه محسن نبيزاده گالری طراحان آزاد را تاسیس کرد. او در بیش از 70 بینال، جشنواره و نمایشگاه گروهی نقاشی و ویدئوآرت در ایران، جمهوری چک، ترکیه، ایتالیا، ژاپن، ارمنستان، فرانسه، هند، آلمان و کانادا شرکت داشته است.
مجموعه خصوصي خانواده سيف ناصري
اثر توكل اسماعيلي و ناصر عصار هم كه در اين دوره از حراج عرضه شد، متعلق به مجموعه خصوصي خانواده سوسن و اكبر سيف ناصري بود. اكبر سيف ناصري يكي از مجموعهداران سرشناس بازار هنر ايران بود كه دو سال پيش به دليل ابتلا به كرونا جانش را از دست داد. تنها حاشيهاي كه درباره اين مجموعهدار قديمي وجود دارد، در سال 95 و در جريان يكي از حراجهاي گالري كريستيز رخ داد؛ يكي از آثار مجموعه او كه متعلق به فرامرز پيل آرام بود، از سوي خانواده اين هنرمند به نام جعلي معرفي شد كه به قيمت 200 هزار دلار به فروش رفته بود.
مجموعه خصوصي خانواده قندريز
اثر منصور قندريز كه به قيمت يك ميليارد تومان فروش رفت متعلق به مجموعه خصوصي خانواده قندريز است. او نقاش سرشناسي بود و در دهه 40 در روند تاسيس يك گالري بسيار مهم در حوزه هنرهاي معاصر نقش داشته است. تالار ایران در تیرماه ۱۳۴۳ توسط دوازده عضو موسس آن، رویین پاکباز، منصور قندریز، محمدرضا جودت، فرامرز پیلارام، مرتضی ممیز، سیروس مالک، مسعود عربشاهی، صادق تبریزی، فرشید مثقالی، قباد شیوا، هادی هزاوهای و پرویز محلاتی تاسیس شد و به فاصله یک سال بعد با فوت منصور قندریز به تالار قندریز تغییر نام داد.
مجموعه شخصي منيژه ميرعمادي و جمشيد ناصري
اثر مسعود عربشاهي و فريده لاشايي هم متعلق به مجموعه شخصي منيژه ميرعمادي و دكتر جمشيد ناصري بود. اثر سهراب سپهري با نام بدون عنوان كه 12 ميليارد و 400 ميليون تومان به فروش رفت. منیژه ميرعمادي سال 1320 در تهران به دنيا آمد و به نام نقاش و مجموعهدار شناخته ميشود.
او در سال 47 براي ادامه تحصيل دررشته نقاشي به آمريكا رفت و سال ۵۴ به ایران برگشت و در اداره رادیو و تلویزیون ملی ایران مشغول به کار شد. سال ۶۰ وقتی میرعمادی مدیر واحد گرافیک اداره بود، خودش خواست تا از صداوسیما خارج شود و بیدرنگ به نقاشی پرداخت. بزرگترین مشوقش، همسرش جمشید ناصری بود که همان سال ازدواج کردند. او همراه همسرش مجموعه بزرگي از آثار هنري جمع كرده بودند و با توجه به تعداد بالاي آثار، دو سال پيش و بعد از فوت ميرعمادي 700 اثر از آن به موزه اهدا شد.
چند حاشيه مهم از هفدهمين دوره حراج تهران
كل آثار عرضه شده در اين دوره از حراج تهران 110 اثر بود: 86 اثر نقاشي، 9 مجسمه، چهار عكس و 11 تابلوي نقاشي خط كه در مجموع از اين تعداد 100 اثر به مبلغ 211 ميليارد و 210 ميليون تومان به فروش رسيد. 143 خريدار در اين دوره حاضر شدند كه 40 درصد از آنها براي اولين بار در حراجي حاضر ميشدند. اثر چند هنرمند هم مجوز حضور در حراج را پيدا نكردند: آزاده رزاق دوست، فرهاد فزوني، كامران ديبا، افشين پيرهاشمي، حامد صدر ارحامي و گلناز فتحي.
كاظم چليپا، مصطفي گودرزي، سعيد صادقي و مرتضي اسدي از هنرمنداني هستند كه در اين دوره حضور داشتند و گفته ميشود دليل حضورشان براي كم شدن برخي فشارها بوده است. آثار سيراك ملكوتيان، ژازه تباتبايي، فرامرز پيلآرام، ناصر عصار، عباس كيارستمي، جعفر روحبخش، توكل اسماعيلي، بهمن دادخواه، عليرضا دريابيگي و عباس معيري هم فروش نرفت.
50 اثر با ارزش بيش از يك ميليارد تومان برآورد قيمت به مجموعهداران ايراني پيشنهاد شد كه در نهايت 45 اثر به قيمتهاي ميلياردي چكش خوردند.گرانقيمتترين اثر هم متعلق به تابلويي از سهراب سپهري بود كه با قيمت 21 ميليارد و 300 ميليون تومان به فروش رسيد.
رتبه دوم تا دهم هم متعلق به اين آثار بود
اثري از كوروش شيشهگران به قيمت 17 ميليارد تومان.
اثري از مجموعه تنه درختان سهراب سپهري با قيمت 12 ميليارد و 400 ميليون تومان.
تابلوي نقاشي خط اندام حسين زنده رودي، با قيمت 11 ميليارد و 200 ميليون تومان.
اثر مربع و مثلثها از منير فرمانفرماييان با قيمت 9 ميليارد و 800 ميليون تومان.
تابلوي سال 1319 آيدين آغداشلو به قيمت هشت ميليارد تومان.
اثري از ابوالقاسم سعيدي هفت ميليارد و 400 ميليون تومان.
تابلوي نقاشي خط عشق و محبت از محمد احصايي به مبلغ هفت ميليارد تومان.
اثري از مسعود عربشاهي شش ميليارد تومان.
تابلويي از ماركو گريگوريان به قيمت پنج ميليارد و 300 ميليون تومان.
