روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | سود کردن در بازار بورس، رفتار حرفهای میخواهد. حرفهایها در هر شغلی که باشند ابزار مرتبط با شغلشان را به خوبی میشناسند و به بهترین شکل از آن استفاده میکنند. تحلیل تکنیکال هم ابزار حرفهایها در بورس است تا بیشترین سود را از معامله در بازار کسب کنند. فعالان بورس، در کنار تحلیل بنیادی که برای شناسایی ویژگیهای سهم در دنیای واقعی به کار میرود، با استفاده از تحلیل تکنیکال، رفتار قیمت را میسنجند تا بهترین زمان برای خرید و فروش را پیدا کنند.
آنها در تحلیل تکنیکال اندیکاتورهای مختلف را بررسی میکنند. اندیکاتورها نمودارهایی هستند که هر کدامشان از یک جنبه تغییرات قیمت سهام را ارزیابی میکنند و اطلاعاتی را در اختیار تحلیلگر میگذارند. عموما کارگزاریهای مطرح در بازار بورس، امکان تحلیل تکنیکال با استفاده از اندیکاتورها را در سامانه معاملات آنلاین در اختیار سهامدارانشان میگذارند.
اگر کارگزاری شما چنین امکانی ندارد، میتوانید با جستجوی عبارت «ایزیچارت» به یکی از سایتهای ارائهدهنده این امکانات مراجعه کنید. در این گزارش سراغ دو مورد از اندیکاتورهای پرکاربرد در تحلیل تکنیکال رفتهایم که تا حد زیادی قابل اتکا هستند. باید توجه داشته باشید که تعداد اندیکاتورها در تحلیل تکنیکال محدود به این دو مورد نیست و هر کدام به روش خاصی قابل تحلیل هستند.
اندیکاتورهای RSI و نوار بولینگر که در این گزارش آنها را معرفی و بررسی کردهایم، برای شناسایی بهترین نقاط برای خرید و فروش کمک زیادی به ما خواهند کرد. این اندیکاتورها نشان میدهند چه زمانی رفتار هیجانی برای خرید و فروش سهام به وجود آمده و قیمتها تا چه حد به واقعیت نزدیکتر است. پیدا کردن حباب قیمت در بازار این امکان را به سهامدار میدهد تا به خیال افزایش قیمتهای پیاپی سراغ خرید یک سهم با حبابهای بزرگ قیمت نرود.
باند بولینگر برای پیدا کردن نقاط خرید و فروش
یکی از راحتترین ابزارهای تحلیل تکنیکال استفاده از اندیکاتور باند بولینگر است که بعضا با نام کانال بولینگر یا Bollinger Band هم شناخته میشود. این کانال رفتار منطقی برای تغییرات قیمت سهام را نشان میدهد و با استفاده از آن تا حدودی میتوان فهمید که کی بهترین زمان برای خرید یا فروش سهم است.
کانال بولینگر از ترکیب سه نمودار تشکیل شده است. نمودار اصلی و میانی که عموما قرمز رنگ است، روند کلی سهام را نشان میدهد. این نمودار از میانگین بلند مدت قیمت سهم در گذشته تشکیل شده و عموما قیمت سهام حول این نمودار نوسان میکند. دو نمودار دیگر که عموما آبی رنگ هستند، مرزهای کانال تغییرات قیمت را نشان میدهند.
زمانی که سهم آرامش پیدا میکند، کانال باریک و باریکتر میشود به عبارتی باند بولینگر نشان میدهد که این سهم پتانسیل نوسان تا چه حدی را دارد. سهمی که روزانه در حد یک درصد نوسان قیمت پیدا میکند، بعید است به صورت ناگهانی پنج درصد افزایش یا کاهش پیدا کند. برای همین نوار بولینگر برای سهامی با این مشخصات عموما باریک هستند. زمانی که سهم شروع به نوسان میکند، باند بولینگر بزرگتر شده و نشان میدهد این سهم پتانسیل نوسان بیشتری پیدا کرده است.
کی موقع خرید سهم است؟
بهترین زمان برای خرید یک سهم، زمانی است که نمودار شمعی تغییرات قیمت سهام که به نام کندل هم شناخته میشود، در نزدیکی نوار پایینی قرار بگیرد. با نزدیک شدن قیمت سهم به مرز پایینی باند بولینگر، متوجه میشویم که سهم مورد نظر ما دیگر پتانسیل لازم برای کاهش بیش از حد را ندارد و در آینده نزدیک شاهد افزایش قیمت آن خواهیم بود.
این احتمال زمانی تقویت میشود که قیمت سهام به کلی از نوار بولینگر خارج شود که نشان میدهد تغییرات قیمت بیش از حد بوده و به زودی اصلاح خواهد شد. همانطور که فلشهای سبزرنگ در تصویر قابل مشاهده است، زمانهایی که قیمت سهام از مرز پایینی نوار خارج شده، بهترین کار خرید سهام است. چراکه قیمت سهم از این حالت پایینتر نخواهد رفت و یک روز یا نهایتا دو روز دیگر شاهد افزایش قیمت سهام خواهیم بود.
کی موقع فروش سهم است؟
زمانی که قیمت سهام مورد نظرمان از مرز بالایی باند بولینگر خارج شود، باید هر چه زودتر سهاممان را بفروشیم. چراکه این مورد نشان میدهد سهم دیگر پتانسیل افزایش قیمت ندارد و نهایتا ظرف یک یا دو روز آینده با کاهش قیمت روبهرو خواهد شد. این مورد زمانی که باند بولینگر پهنتر است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. چراکه در چنین شرایطی نوسانات قیمت سهم بسیار بیشتر بوده و احتمال سقوط قیمت سهام قویتر است.
روند تغییرات قیمت تا کی ادامه دارد؟
همه تغییرات و نوسانات قیمت سهام، به سمت نمودار میانی نوار بولینگر حرکت میکند. اگر سهام را در مرز بالایی باند بولینگر فروختهاید، احتمال زیاد سهام تا رسیدن به نمودار میانی کاهش قیمت خواهد داشت. در طرف مقابل اگر سهام را در مرز پایینی باند بولینگر خریدهاید، بهتر است وقتی قیمت به نمودار میانی رسید آن را بفروشید. چراکه روند افزایش قیمت عموما با رسیدن به مرز میانی متوقف خواهد شد. قیمت سهم عموما در یکی از نیمههای بالا یا پایین باند بولینگر نوسان خواهد داشت و در موارد معدودی قیمت سهام از مرز میانی عبور میکند.
اندیکاتور قدرت نسبی RSI برای پیدا کردن حباب قیمت
نمودار RSI که مخفف عبارت Relative Strength Index است، در زبان ما به عنوان شاخص قدرت نسبی شناخته میشود و نشان میدهد قیمت یک سهم تا چه حد واقعی است. این شاخص یک عدد بین صفر تا 100 است که هر چه بیشتر باشد نشان دهنده غیرواقعی بودن قیمت سهام است.
از نمودار این شاخص میتوان برای اندازهگیری ارزندگی سهام استفاده کرد. اندیکاتور RSI از یک کانال بین عدد 30 تا 70 تشکیل شده و هر بار قیمت سهام با رشد بیش از حد روبهرو شود، شاخص RSI آن از عدد 70 بالاتر رفته و نشان میدهد قیمت سهم بدون دلیل موجه در حال افزایش است.
در طرف مقابل زمانی که شاخص RSI از عدد 30 پایینتر بیاید، نشان دهنده رفتار هیجانی سهامداران در فروش است و این یعنی کاهش قیمت سهم دلیل موجهی ندارد. با استفاده از این اندیکاتور میتوان رفتار سهام را از نظر هیجانی یا منطقی بودن بررسی کرد. هرچه شاخص در نقاط میانی کانال RSI قرار داشته باشد، نشاندهنده رفتار منطقی سهامداران است و به محض خارج شدن از کانال، میتوانیم متوجه شویم که سهامداران بدون دلیل و صرفا از سر هیجان سهامشان را خرید و فروش میکنند.
کی موقع خرید سهم است؟
اندیکاتور RSI صرفا در زمانهایی که شاخص نزدیک ارقام 30 یا 70 باشد، میتواند سیگنال خرید یا فروش سهم بدهد. بهترین موقع برای خرید سهام یک شرکت، زمانی است که شاخص RSI به مرز پایینی باند یعنی عدد 30 نزدیک شده باشد. چه بهتر اگر سهامداران با فروش هیجانی باعث شده باشند که اندیکاتور از کانال خارج شود. این مورد نشان میدهد قیمت سهام پتانسیل افزایش چشمگیر دارد. همانطور که فلش سبزرنگ در تصویر نشان میدهد، اندیکاتور به نزدیکی عدد 30 رسیده و بعد از آن قیمت سهام افزایش قابل توجهی را پشت سر گذاشته است.
کی موقع فروش سهم است؟
زمانی که اندیکاتور RSI از کانال 30 تا 70 بالاتر میرود، باید سهامتان را بفروشید، وگرنه حسابی ضرر خواهید کرد. چراکه این مورد نشان میدهد قیمت سهام بیش از اندازه رشد کرده و کاملا غیر واقعی است. سهام شرکتها بعد عبور شاخص از عدد 70، در کوتاه مدت با کاهش چشمگیر مواجه خواهند شد. چراکه عمده افزایش قیمت آنها حباب بوده و ترکیدن حباب باعث سقوط قیمت میشود. همانطور که فلش قرمزرنگ در تصویر نشان میدهد، شاخص RSI بعد عبور از مرز 70 و خارج شدن از کانال بنفش، زنگ هشدار را به صدا درآورده و ظرف یکی دو روز سقوط قیمت سهام اتفاق افتاده است.
روند تغییرات قیمت تا کی ادامه دارد؟
قیمت سهام عموما دارای سدهای مقاومت است. هر کدام از سدهای مقاومت نشان میدهند که تغییرات قیمت تا کجا ادامه خواهد داشت. این سدها را میتوان با بررسی سابقه قیمت پیدا کرد. اگر قیمت یک سهم چند مرتبه روی یک قیمت تغییر مسیر دهد، میتوان آن را به عنوان سد مقاومتی شناخت. برای مثال خط قرمزرنگ در تصویر، یکی از سدهای مقاومت است که چند مرتبه باعث تغییر رفتار سهام شده. عموما نوسانات قیمت تا رسیدن به یکی از سدهای مقاومت ادامه پیدا میکند. توجه داشته باشید که ممکن است نتوان سدهای مقاومت یک سهم را از روی اندیکاتور RSI تشخیص داد.
