روزنامه هفت صبح| آزمون ورودي دانشگاهها كه امسال براي اولينبار به شيوه تازهاي برگزار و تصور ميشد، درست مانند سالهاي گذشته همراه با حواشي زيادي بود. از برملا شدن ماجراي تقلب هزار نفر در كنكور سال گذشته تا سوالات بسيار سخت آزمونهاي رياضي، تجربي و انساني.
داوطلبان و معلمان زيادي درباره آزمون غير استاندارد امسال نوشته و گفتهاند كه كنكور امسال از كتابها و آموزشهاي رسمي آنچنان دور بود كه معلمان مدارس نمونه مانند فرزانگان هم براي پاسخ به اين سوالات نياز به رجوع به كتاب داشتند. سختي سوالات تنها مشكل كنكور امسال نبود؛ در آزمون رياضي، پنج سوال از 10 سوال دروس گسسته، آمار و احتمال نادرست بودند. تعدادي از معلمان شهر تهران يادداشتي براي روزنامه هفت صبح فرستاده و نوشتهاند كه كنكور امسال از نظر سطح پايين علمي كاملا منحصربهفرد بوده است. در ادامه اين يادداشت را ميخوانيد:
شورایعالی انقلاب فرهنگی مصوبههای مهمی در راستای ارتقاي سطح علمی کشور و کاهش استرس دانشآموزان بابت كنكور داشت. كنكور تير امسال اولين آزمون سراسري بود كه بعد از امتحانات نهايي و منطبق با مصوبه شورايعالي انقلاب فرهنگي برگزار شد و همه دانشآموزان با آمادگی کامل در آن شرکت کرده بودند؛ چون در کنکور دی 1401 هنوز دروس به پايان نرسیده بودند.
اما متاسفانه نحوه طراحي سوالات این کنکور، همه سیاستهای ابلاغی را تا حدی تحتالشعاع قرار داد. كنكور رياضي امسال كه 14 تیر برگزار شد، از ابعاد مختلفي منحصربهفرد بود؛ سوالاتی با غلطهاي علمی، بهصورت مبهم و گاهي همراه با برداشت چندگانه و راهحلهای بسیار طولانی و غیرقابل حل در زمان تعیین شده.
اين موارد تنها بخشی از اين ویژگیهای منحصربهفرد بود. دانشآموزان پس از طی کردن یکسال پر تلاطم، با این نوع از طراحي سوال در درس ریاضیات گسسته و آمار و احتمال مواجه شدند. فشار روحی ناشی از فضای آزمون چیزی به غير از سرخوردگی و احساس ناامیدی در میان دانشآموزانی که همه تلاش خود را براي کسب رتبه عالی کردهاند، ندارد.
حداقل برای تعداد زیادی از معلمان و افراد دلسوز جای سوال است و باید فهمید که هدف از طراحي این سوالات، انتقام است یا امتحان؟ قطعا همه میدانیم بین آزمون دشوار معقول با آزمون معماگونه تفاوت بسیار زيادي وجود دارد. آیا این سبک از طراحي سوال میتواند تفاوت علمی بین دانشآموزان قوی و پرتلاش را با بقیه دانشآموزان مشخص کند؟
نتيجه این سبک از آزمون که متاسفانه سال 1400 هم شاهد آن بودیم، ناامید شدن دانشآموزان در مقاطع پایینتر، تضعیف شدید کتابهاي درسی و بیانگیزه شدن معلمان دلسوز است. قطعا آثار منفي طراحي این سوالات در یک آزمون ملی، تا سالها همراه دانشآموزان خواهد بود.
تصور میشد با توجه به نحوه طراحي سوالات در آزمون سال 1400 و اعتراضات گسترده به آن، دیگر شاهد این وقایع نباشیم، اما متاسفانه در سال 1402 دوباره این اتفاق تکرار شد. تصور میشد این نگاه منسوخ از میان مدیران سازمان سنجش و طراحان سوالات رخت بربسته است، ولی انگار درحال تبدیل شدن به یک رویه غیرقابل قبول است.
متاسفانه این رویه غلط نه تنها در سوالات رشته ریاضی، بلکه در سوالات رشته تجربی و انسانی هم وجود دارد. مشخص است كه سازمان سنجش از افرادي استفاده ميكند كه شناخت درستي از فضای واقعی تدریس در کلاسها و تسلط کامل بر کتابهای درسی و اهداف آموزشی ندارند. باید پذیرفت فرایند آزمونسازی آن هم در سطح ملی، مهم است که ابعاد مختلف علمی و روانشناسی دقیق میخواهد، حتی خود این آزمونها نقش مهمی در نحوه آموزش خواهند داشت.
برگزاري كنكور با اين سبك طراحي سوال، قطعا منجر به اين ميشود كه دانشآموزان ديگر كتابهاي درسي را به عنوان مرجع علمي نپذيرند، اعتماد خود را به دبيران محترم از دست بدهند و التهابي جدی در بخش قابل توجهی از جامعه رخ دهد. حجم واقعي دروس گسسته، آمار و احتمال يك سوم سوالات آزمون است و اصلا هيچ توجهي به اين موضوع نشد. در این آزمون از 10 سوال گسسته و آمار و احتمال، سه سوال به شكلي آشكار غلط علمی داشت.
دو سوال هم با صورت نامفهوم طراحي شده بود؛ یعنی در مجموع پنج سوال از 10 سوال اين درس ایراد داشت. هدف از مطرح کردن این موضوع اصلاح کنکور سالهای آینده و برگزاری آزمونهايي است که در آن سطح علمی واقعی دانشآموزان مورد سنجش قرار گیرد. بهطور قاطع این حجم اشکال در طراحي سوالات بههیچ وجه تفاوت واقعی دانشآموزانی که زحمت کشیدهاند را با بقیه دانشآموزان نشان نمیدهد.
