روزنامه هفت صبح، نگین باقری| مدیران چینی تیکتاک امروز مهمان بازرگانان تهران هستند. در واقع اتاق بازرگانی تهران در خیابان وزرا امروز صبح آنها را دعوت کرده تا با فعالان اقتصادی ایرانی گفتوگو کنند. گفتوگو با چه نیتی؟ اتاق بازرگانی گفته به این منظور که محصولات ایرانی را برای ورود به بازار چین از مسیر تیکتاک آماده کند. یعنی از طریق تولید محتوا برای بازار ایران، محصولات ایرانی را در همه دنیا معرفی کند.
این سه نفر چینی با دعوت امین کلاهدوزان، رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صمت از روز سهشنبه به ایران آمدهاند.
آنها از نمایشگاه الکامپ بازدید داشتند و بعد به درخواست خودشان قرار شده تا با اتاق بازرگانی کشاورزی ایران دیدار داشته باشند. اینطور که معاون بینالملل اتاق بازرگانی تهران به ما توضیح میدهد در واقع آنها میخواستند با فعالان حوزه صنایع غذایی، کشاورزی و شیلات ایران ملاقات کنند ولی حالا از اتاقهای دیگر هم نامنویسی شده تا در این جلسه حضور داشته باشند.
البته نکته مهم این است که به لحاظ حقوقی آنها مدیرعامل تیکتاک نیستند بلکه مسئولان شرکت چینی به نام انتکس هستند که شریک تجاری تیکتاک و یک پلتفرم دیگر به نام دویین است. دومی را ما زیاد نمیشناسیم چراکه شبکه اجتماعی خاص مردم چین بوده ولی تیکتاک در بیشتر کشورها طرفدار دارد بهخصوص در میان دختران تین ایجر.
حالا این سه نفر قرار است کاری کنند که با مارکتینگ و تبلیغات محصولات ایرانی را به شرق آسیا و البته همه نقاط دیگری که تیکتاک در آن نفوذ دارد برسانند. چن کفنگ، مدیرعامل، ژن کوانشنگ، مدیرهیات مدیره و نای ژنگشوای، یک عضو دیگر هیات مدیره انتکس است که به گفته معاون بینالملل اتاق بازرگانی به خاطر امکانات استودیویی که دارند برای شرکتها محصولات تبلیغاتی میسازند و کار بازاریابی و برندینگ انجام میدهند.
با وجود توضیحات اتاق بازرگانی و البته مرکز توسعه تجارت الکترونیکی بررسیهای ما در مورد اسم شرکت انتکس و ارتباط آن با تیکتاک به جایی نمیرسد. حتی اسامی مهمانان چینی را هم که با کلیدواژه انتکس جستوجو میکنیم باز هیچ اثری از آنها در هیچ سایت و شبکه اجتماعی نیست. در چین یک شرکت به نام انتکس فعالیت دارد که آن هم در حوزه نساجی فعال است.
در انگلیس هم یک مغازه عمده فروشی لباس دست دوم با این نام فعالیت دارد. به جز این دو مورد عملا کمپانی دیگری با این مشخصات پیدا نکردیم. به جز هفت صبح دیروز سایت دیجیاتو هم اعلام کرده بود که از جستوجو در فضای اینترنت درباره ارتباط انتکس، شرکت تیکتاک و حتی دویین نتیجه چندان مستقیمی به دست نمیآید.
قصه تیکتاک از چین تا ایران و آمریکا
انتکس واقعی باشد یا نه، تیکتاک با یک میلیارد نفر کاربر در دنیا میتواند یک بستر بسیار مهم تبلیغاتی باشد. این شبکه اجتماعی که تقریبا شبیه اینستاگرام است 2016 شروع به کار کرد. البته با نام دویین. تیکتاک در واقع همان دویین است اما برای کاربران خارج از چین. فرق این دو پلتفرم با اینستاگرام این بوده که در آنها فقط میشود ویدئو آپلود کرد؛ آن هم ویدئوهای کوتاه سه تا 60 ثانیهای ولی اینستاگرام قابلیت پست عکس و استوری هم دارد.
نکته جالب درباره حضور مدیران مرتبط با تیکتاک در ایران این است که این شبکه اجتماعی در کشور ما به صورت دوطرفه فیلتر است. نه ایران اجازه دسترسی کاربران به این پلتفرم را میدهد و نه چین اجازه میدهد که ایرانیان در آن پروفایل بسازند. یعنی اینطور باید گفت که با فیلترشکن هم نمیشود در آن فعالیت داشت. معمولا آن دسته از ایرانیانی که در ایران وارد تیکتاک میشوند سیمکارتی در گوشیهایشان ندارند تا چین موقعیت گوشی آنها را تشخیص ندهد.
تیکتاک در آمریکا هم با داستانها و حواشی زیادی همراه بوده و با چنگ و دندان کاربران آمریکایی خود را حفظ کرده. اولینبار سال 2020 کاخ سفید اعلام کرد که نگران است اطلاعات مردمش در دست چینیها قرار بگیرد. آن زمان هنوز ترامپ رئیس دولت بود که این حساسیت را در مورد هر محصول فناورانه چینی نشان میداد. حتی کمی بعد واردات هوآوی را هم از این کشور به آمریکا ممنوع کرد.
خلاصه اینکه ترامپ میگفت باید یک شرکت آمریکایی کمپانی تیکتاک در آمریکا را خریداری کند تا اجازه فعالیت آنها صادر شود. اول قرار بود مایکروسافت همان شرکت خریدار باشد اما مدیرعامل چینی پیشنهاد را قبول نکرد. گفتوگوها ادامه داشت تا اینکه بالاخره آخر تابستان 2020 دو شرکت آمریکایی دیگر قدم پیش گذاشتند و با تیکتاک به توافق جدیدی رسیدند. توافقی بر این اصل که یک شعبه از این پلتفرم در آمریکا تاسیس شود که سهم دو شرکت آمریکایی در آن 21درصد و بقیه متعلق به همان مالک چینی باشد.
مالکان واقعی تیکتاک یا همان اینفلوئنسرها
حالا با این تنش و دعوا بر سر مالکیت تیکتاک فکر میکنید که پرطرفدارترین حسابهای این پلتفرم اهل کجا هستند؟ اولین نفرشان خابی لیم است که در دنیای اینستاگرام هم شناختهشده است. او معمولا ویدئوهای عجیب دیگران را برمیدارد و یک راهحل ساده برای آنهایی که لقمه را دور سرشان میچرخانند یا کارهای عجیب میکنند نشان میدهد.
خابی اصالتا سنگالی است اما در ایتالیا زندگی میکند. نفر دوم چارلی دی آملیو، یک کاربر معمولی آمریکایی با 130میلیون دنبالکننده است که ویدئوهایی کوتاه از رقصهایش منتشر میکرد. رسانهها از او به نام ملکه تیکتاک یاد میکنند. بقیه این لیست برای ما ایرانیان که دسترسی به تیکتاک نداریم آنقدرها شناختهشده نیست. شاید از 10نفر اول ویل اسمیت بازیگر (رتبه پنجم) را بشناسیم و بوراک اوزدمیر، همان سرآشپز معروف و رستوران دار ترک. در نهایت از این لیست 10 پیج پرطرفدار، پیج نهم فقط به چینیها تعلق دارد که آن هم صفحه خود تیکتاک است.
