روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| پنج سال پیش وقتی قیمت خودرو داشت ترمز میبرید و پراید رسیده بود به نرخ باورنکردنی ۴۰ میلیون تومان، یکی از روزنامهها به نقل از مدیران خودروسازی اعلام کرد که با ادامه شرایط موجود چشم ما به پراید ۷۰ میلیون تومانی هم روشن خواهد شد.
خیلیها که همان پراید ۴۰ میلیونی هم توی کتشان نمیرفت، با شنیدن این حرف عصبانی شدند و گفتند دیگر این خبرها هم نیست، بعضیها هم به این پیشبینی خندیدند و گفتند پراید؟ ۷۰ میلیون؟ مگر چنین چیزی امکان دارد؟ حالا همین افراد به اضافه میلیونها نفری که اصلا آن تیتر را ندیدند، وقتی میشنوند قیمت پیکانی که ۲۴ سال از عمرش میگذرد، حدود ۱۰۰ میلیون تومان است احتمالا حرفی برای گفتن ندارند. بازار پیکان اما ریزهکاریهای جالب زیادی دارد، مشتریهای متفاوت و شرایط متنوع کاری کرده که پیکان، ۱۸سال بعد از توقف تولید هم سوژه گزارش باشد.
از خودروی جوانان تا توقف تولید
بعید است که نسل زیر 30سالههای امروز اصلا تجربه پیکان سواری داشته باشند اما این خودرو در روزگاری برای خودش برو و بیای زیادی داشت. این خودرو که از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۸۴ توسط ایرانخودرو تولید میشد، در واقع فیسلیفتی از خودروی هیلمن هانتر است. ایرانخودرو (با نام پیشین ایرانناسیونال) به تولید پیکان تا سال ۱۳۵۷ ادامه داد اما بعد از انقلاب ۱۳۵۷ با خلع ید مالکان ایران ناسیونال تولید پیکان کاهش یافت تا جاییکه در اواخر دهه ۱۳۶۰ به مرز توقف تولید رسید.
با اینحال با تولید قطعات در داخل کشور حیات پیکان تا سال ۱۳۸۴ ادامه پیدا کرد و وانتپیکان تا سال ۱۳۹۳ تولید شد و تیراژ این خودرو در زمان توقف تولید به بیش از ۲ میلیون دستگاه رسید. پیکان سدان سری آخر مدل ۱۳۸۲ و ۱۳۸۳ شامل سقف پژویی و مدلهای آخر ۸۳ شامل کیلومتر پژویی بود. در نهایت در سال ۸۴ رسما خط تولید این خودرو برای همیشه جمع شد اما گویا بازار آن تا همین امروز ادامه دارد.
از سر ناچاری
گروهی از متقاضیان پیکان طبیعتا کسانی هستند که به هیچوجه پولشان به خودروی دیگری نمیرسد، شاید باورکردنی نباشد اما ارزانترین پراید موجود در یکی از معروفترین پلتفرمهای فروش خودروی دستدوم ۹۵ میلیون تومان است. پرایدی ۳۰۰ هزار کیلومتر کارکرد و نزدیک به ۳۰ سال سن.
بنابراین خیلیها که فکر میکنند پیکان ماشین مقاومتری است، ترجیح میدهند اگر قرار است ماشینی با این شرایط بخرند، پیکان را انتخاب کنند، ضمن اینکه در بازار پیکان میتوانند خودروهایی با قیمت پایینتر هم پیدا کنند؛ مثلا پیکان مدل ۷۵ با ۲۰۰ هزار کیلومتر کارکرد که انصافا برای این سن و سال زیاد هم نیست با قیمت ۶۶ میلیون تومان برای فروش گذاشته شده. البته فروشنده تاکید کرده که فقط خرید نقدی قبول میکند و چون عجله دارد، ماشینش را زیرقیمت میدهد.
اگر خریدار کمی بالا بیاید پیکانهای کمسنوسالتری هم گیرش میآید اما نه لزوما با کارکرد کمتر مثلا مدل ۸۳ با ۳۴۰ هزار کیلومتر کارکرد که سابقه تصادف و ضربه به شاسی هم داشته و چند نقطه زنگزدگی دارد به قیمت ۸۵ میلیون تومان برای فروش گذاشته شده؛ یعنی بیشتر از دهبرابر حقوق یک کارگر ساده. پیکانهایی با کارکرد ۴۰۰ هزار کیلومتر و سن حدود ۱۹-۲۰ ساله را هم میشود بین ۷۰ تا ۹۰ میلیون تومان خرید.
یعنی متوسط پیکانی که برای مصرف از سر ناچاری خریداری شود، در بازه ۶۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان است. گروه دیگری که از سر ناچاری سراغ خانواده پیکان میروند این خودرو را برای باربری میخواهند و مشتری پیکانوانت هستند. خودرویی که مدتی بعد از پیکان معمولی هم همچنان تولید میشد پس مدلهای سرحالترش در بازار پیدا میشوند و چون وسیله کار هستند با قیمت بالاتر فروخته میشوند؛ مثلا یک پیکانوانت ۱۶ساله با ۲۰۰هزار کارکرد ۱۹۰ میلیون تومان فروخته میشود.
پیکانبازها
گروه دیگری از مشتریان پیکان حسابشان با گروه اول تا اندازهای متفاوت است. اصلا بازار این مدل پیکانها از پیکانهای معمولی جداست؛ یعنی پیکانهایی قدیمی اما بسیار تمیز و کمکارکرد در رنگهای مختلف که از اول دست یک یا چند پیکانباز چرخیدهاند و به ظاهرشان کاملا رسیدگی شده است.
البته نمیشود گفت که مشتریهای این بازار از جنس مشتریهای خودروهای کلاسیک خارجی هستند، پیکانبازها قدرت خرید کمتری دارند و این را سقف نهچندان بلند قیمت پیکانهای آنتیک نشان میدهد. مثلا یک پیکان مدل جوانان بسیار تروتمیز که به ادعای صاحبش یک خط رویش ندارد و اسپرت هم هست با ۱۹سال سن و ۱۰۰هزار کیلومتر کارکرد ۱۲۰ میلیون تومان قیمتگذاري شده است. پیکان دیگری مشابه همین مورد اما با رنگ عجیب قهوهای و ۳۰۰هزار کیلومتر کارکرد با قیمت ۱۸۰ میلیون تومان برای فروش گذاشته شده است.
مدلهای قدیمیتر که سالم و سرحال باشند، گرانتر هستند و کاملا آنتیک محسوب میشوند مانند یک مورد پیکان آلبالویی مدل ۵۹ که به ادعای فروشنده تمام فابریک است و هیچ ضربهای هم نخورده و حتی ضبطصوت فابریک هم دارد، ۲۴۰ میلیون تومان قیمتگذاری شده است یا پیکان «فولاسپرت» دیگری که درهایش رو بهبالا باز میشود و فروشندهاش میگوید سال گذشته ۱۹۰میلیون تومان خرجش کرده و گیربکس تویوتا برایش سوار کرده است، به همین دلیل هم ۲۹۰ میلیون تومان میفروشد.
پیکانبازها میگویند پیکانهای مناسبتی هم خریدارهای خوبی دارند و با قیمتهای از این بالاتر ردوبدل میشوند، مثلا پیکانی که فروشندهاش ادعا میکند فردین سوارش شده است و یکی از پیکانبازها میگوید قیمتش را تا سال گذشته داشته که ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان فروش میرفته.
مدل با مدل فرق میکند
شاید در نگاه آنها که با پیکان آنقدرها هم آشنا نیستند، همه پیکانها شبیه هم باشند اما این خودرو مدلهای مختلفی دارد شامل: جوانان یا همان هیلمن هانتر جیتی که نسل دوم پیکان محسوب میشود و قدرت موتور بیشتر و سرسیلندرهای آلومینیومی داشت. پیکان جوانان به دلیل داشتن دو کاربراتور سرعت و شتاب بیشتری داشت و در قسمت جلوپنجره چهار عدد چراغ جلو داشت و در داخل خودرو در قسمت جلو داشبورد تفاوتهایی با مدلهای معمولی داشت و با داشتن آمپر برق و فشار روغن در کنار درجه باک و دمای موتور جلوه خاصی داشت، به همین خاطر هم لوکستر از مدل قبلی بود و به مدل جوانان اسمگذاری شده بود.
مدل دولوکس، دولوکس فیسلیفت، کارلوکس، کار، اتوماتیک و پژویی مدلهای دیگر پیکان هستند. در بین این مدلها پیکان پژویی که در سال ۱۳۶۹ وارد جریان تولید شد رضایت بیشتری بین مصرفکنندهها ایجاد کرد چون با داشتن موتور پژو ۵۰۴ روی بدنهای سبکتر شتاب و قدرت بیشتری نشان میداد. این مدل پیکان هفت سال تولید شد و بعد با اتمام موتورهای پژو ۵۰۴ موجود در ایران تولیدش متوقف شد.
