روزنامه هفت صبح، سارا غضنفری | بامداد پنجشنبه بود که موعد تحویل خودروها در سامانه یکپارچه فروش خودرو مشخص شد. در این دوره بیش از دو میلیون نفر ثبتنام کرده بودند و البته هنوز به تفکیک تعداد کسانی که اولویتشان برای تحویل خودرو تایید شده است، مشخص نیست.
پدیده تحویل خودرو در بازه زمانی طولانی جزو گزینههای دائمی این مدل خرید خودرو شده است. در تحریریه کوچک همین روزنامه هفتصبح حدود شش نفر برای خرید خودرو از سامانه یکپارچه فروش اقدام کردهاند. خودروهای اقتصادی که با پول خبرنگاری هم سازگار باشد. فقط نتیجه قرعهکشی و زمان تحویل را اعلام میکنیم و قضاوت با خودتان.
خودروی شاهین دندهای، زمان تحویل بهار 1403، کوییک جی.ایکس زمان تحویل بهار 1403. این یکی شاهکار است: کوییک جی.ایکس زمان تحویل زمستان 1403! در این میان دو نفر بُرد کردهاند؛ یکی کوییک.اس زمان تحویل پاییز 1402 را بُرده و دیگری اطلس زمان تحویل زمستان 1402. البته این یک نفر چندان هم برد خاصی کسب نکرده، چون اطلس جزو خودروهایی است که نه قیمت مشخصی دارد و نه تا به حال در بازار موجود بوده است.
یعنی نه قیمتش را میدانی و نه کیفیتش را. به هرحال هندوانه در بستهای پیشروی خریداران خودرو قرار دارد که چون قیمت خودرو در بازار آزاد سر به فلک میکشد، مجبورند به این سیستم روی بیاورند تا لااقل بتوانند به قیمت کارخانه یک خودرو سواری داشته باشند. کوییک جی ایکس هم اینگونه است اما با این تفاوت که زمان تحویلش یکسال پس از متقاضیان اطلس است! این هم از بخت بد طالبان این مدل از کوییک. در واقع تا لحظه نگارش گزارش هنوز قیمت چهار خودرو (کوییک مدل GX، ساینا مدل GX، شاهین اتوماتیک و اطلس) مشخص نیست.
البته این خودروها فقط مربوط به پارسخودرو و سایپا نیست. مثلا فردی در طرح یکپارچه مرحله دوم، یک خودروی X۲۲ پرو دندهای از مدیران خودرو برنده شده و خب زمان تحویل چه زمانی است؟ زمستان 1403! این موضوع در حالی است که مدیران خودرو هنوز به تعدادی از ثبتنامکنندگانش در طرح قبلی فروش یکپارچه، خودرو تحویل نداده است.
یعنی فکرش را بکنید؛ به شیوه کشورهای کمونیستی در حال خرید خودرو هستیم. خودرویی میخریم که قیمتش را نمیدانیم، بعد میگویند قیمت خودرو در زمان تحویل بهروز حساب میشود. یعنی شما اصل قیمت را نمیدانید که هیچ، حالا به روز حساب شود هم خودش داستانی است.
از سویی اصلا بر کیفیت و کارکرد خودرو هم مسلط نیستید! از سوی دیگر زمان تحویل برخی خودروها زمستان 1403 عنوان شده است یعنی حدود یکسال و نیم دیگر! اصلا چه کسی تا آن زمان زنده است یا مثلا شاید خودروهای کارکرده وارداتی آمد و متقاضی خواست آنها را بخرد یا خودروهای جدید به قول خودشان اقتصادی دو خودروساز داخلی به بازار آمد؛
چرا باید یکسالونیم برای داشتن یک خودرو صبر کرد؟ این موضوع هم مهم است که در دوره قبل که زمان تحویل خودروهای ایرانخودرو اعلام شد، همه به بازه زمانی طولانی تحویل اعتراض داشتند و بعد وزارت صمت و مسئولان سامانه فروش اعلام کردند، این موضوع به خاطر بیشتر بودن تعداد خریداران نسبت به خودروهای تولیدی است و در مهلت ویرایش هم اعلام شد که برای تحویل زودتر برخی خودروها مردم میتوانند مدل ماشین انتخابیشان را عوض کنند یا شرکت را تغییر بدهند. در آن زمان بیشتر مردم به سمت سایپا برای تغییر رفتند و حالا در دور دوم خود محصولات سایپا هم با تاخیر عجیبی تحویل داده میشود.
بورس کالا چه ایرادی داشت؟
بعد از این اتفاقات در سامانه فروش خودرو، یک سوال داریم؛ واقعا فروش خودرو در بورسکالا بهتر نبود؟ در بستری که قیمت خودرو مشخص بود، زمان تحویل را میدانستیم و خریدار هم بهراحتی خودروی موردنظرش را میخرید. شورای رقابت با قدرت بازگشت و فروش خودرو را از بورسکالا به سامانه یکپارچه فروش برد تا دست دلالان از این بازار قطع شود و همچنین قیمت خودرو به تعادل برسد. حالا باید پرسید این بازار به چه شکل است که مشتری حتی قیمت خودروی ثبتنامی خود را نمیداند و یکسالونیم بعد تحویل میگیرد!
در حال حاضر هنوز این دعوای شورای رقابت و وزارت صمت و بورس کالا و گروه بهمن درباره عرضه خودرو در بورس ادامه دارد. وزارت صمت بعد از اعتراض شورای رقابت به عرضه خودرو در بورسکالا، در نامهای به خودروسازی بهمن خواستار توقف عرضه محصولات سواری این خودروساز در بورسکالا شد. همصدایی وزارت صمت و شورای رقابت میتواند تبعاتی برای صنعت و بازار خودرو به دنبال داشته باشد. بهمن موتوریها به دنبال این بودند تا روز ۲۹ خرداد سال جاری ۶۰۰ دستگاه دیگنیتی پرستیژ را روی تابلوی بورسکالا ببرند اما با نامه منوچهر منطقی به بیوک علیمرادلو، مشخص نیست این عرضه بورسی خودرو چه سرانجامی پیدا میکند.
اقتصادنیوز در گزارشی به مزیتهای فروش خودرو در بورسکالا اشاره کرده:« بحث عرضه خودرو در بورسکالا از مرداد سال گذشته در دستورکار خودروسازان قرار گرفت. بهمن موتور اولین خودروسازی بود که محصولات خود را پشت ویترین بورس کالا قرار داد. بعد از این خودروساز خصوصی به تدریج دیگر خودروسازان یعنی ایرانخودرو و سایپا و دیگر خودروسازان خصوصی محصولات خود را به کمک اهرم بورسکالا به متقاضیان عرضه کردند.
این مسیر عرضه جدید در کوتاهترین زمان ممکن به بازی برد-برد برای مصرفکننده و خودروساز تبدیل شد. خودروسازان این امکان را داشتند تا محصولات خود را با قیمتهای بالاتر از قیمتهای دستوری عرضه کنند و مصرفکنندگان نیز میتوانستند خودروهای عرضه شده را با قیمتهای کمتر از قیمتهای بازاری و در زمانی کوتاه (سه ماهه) از خودروساز تحویل بگیرند. عرضه خودرو در بورسکالا سبب شد تا قیمتهای بازاری خودرو نیز روند کاهشی بگیرند.
واسطههای بازار نیز برای آنکه بتوانند خودروهای در اختیار خود را بفروشند، ساعت قیمت خودروی خود را با قیمتهای تعیین شده در بورس کالا کوک میکردند. این مسئله کمک میکرد تا مصرفکنندگان با تداوم عرضه و کاهش تقاضا بتوانند خودروهای خود را با قیمتهای کمتر خریداری کنند. اما بازگشت شورای رقابت و اصرار بر عرضه خودرو از مسیر سامانه یکپارچه زیر میز بازی برد-برد خودروساز و مصرفکننده زد. بورسکالا تشکیل صفهای میلیونی را برای چندده هزار دستگاه خودرو برچیده بود اما با اجبار عرضه خودرو از مسیر سامانه یکپارچه، شاهد بودیم که بار دیگر صفهای میلیونی برای دریافت خودرو تشکیل شد.
عرضه خودرو در سامانه یکپارچه با قیمتهای دستوری رویای فروش خودروسازان با قیمتهای حاشیه بازار را برهم زد.» حالا وضعیت چنین است؛ حدود دومیلیون نفر در دور دوم سامانه فروش یکپارچه شرکت کردهاند، تعداد بسیاری هر پنج اولویتشان عدم تخصیص داشته، تعدادی دیگر زمستان 1403 دریافت خودرو دارند و قیمت هم که معلوم نیست.
