روزنامه هفت صبح، گروه خودرو | خودروهای کوچک در بازار داخلی، زمانی بروبیایی برای خودشان داشتند. زمانِ رنو پنج و ژیان و مینیماینر. همان زمان که خانوادهها با همین خودروها سفر میرفتند و در جادهها این ماشینهای با رنگهای زرد و نارنجی و آبی و… ویراژ میدادند و الان که آدم فکر میکند چطوری جرات داشت با این خودروها مثلا تا جواهرده رامسر برود. آن مسیر پر از سربالایی و پیچ و خم. خودروهای کوچک شهری که بهراحتی جای پارک پیدا میکنند و بعد از یک دوره که خودروهای قدیمی کوچک داشتیم، مدلهای دیگری نیز به بازار آمد و جای آنها را گرفت. مثل پیکانتو، امویام 110 و میراژ. یک پرونده درباره نسل جدید کوچکها نوشتیم و این پرونده درباره نسل قدیم آنهاست. همان خودروهای شهری که آنها را به سفر هم میبردیم. اگرچه هنوز این کلاسیکها طرفداران خودشان را دارند و حسابی بهشان میرسند و گاهی در شهر و جاده آنها را میبینیم.
رنو 5/ 1357-1378/ قیمت 50 الی 130 میلیون تومان
این خودرو در سال ۱۳۵۵ شمسی توسط شرکت سایپا وارد ایران شد و از سال ۱۳۵۶ شمسی، مونتاژ آن در دو گونه 3 در و ۵ در و با یک پیشرانه ۴ سیلندر 95/0 لیتری، در همین مجموعه آغاز شد. قیمت تقریبی این خودرو در آن زمان حدود ۲۷ الی ۳۰ هزار تومان بود که با توجه به پایه حقوق ۱۲۰۰ تومانی یک کارمند معمولی تا حدی توجیهپذیر بود. پس از مدتی، یعنی در اواخر سال ۱۳۶۴ شمسی، نسل دوم رنو ۵ روانه بازارهای جهانی شد ولی شرکت سایپا بهجای مونتاژ این نسخه، تنها به تغییر داشبورد و سپر جلوی نسل اول این خودرو اکتفا کرد و پیشرانه قویتری با حجم 1/1 لیتر بهجای نسخه قدیمیتر 95/0 لیتری، روی آن نصب شد. این پیشرانه جدید از توانی معادل ۴۸ اسب بخار برخوردار بود. رنو ۵ تا اواسط دهه 70 شمسی، تنها توسط شرکت سایپا و با قطعات غالباً اروپایی به تولید میرسید. از سال ۱۳۷۲ شمسی نیز خودروی پراید وارد مجموعه تولیدات شرکت سایپا شد و رفتهرفته جایگزین رنو ۵ شد.
فولکس بیتل (قورباغهای) مدل 1973/ قیمت 950 میلیون تومان
این خودرو روز چهارشنبه در سایتهای فروش، آگهی شده است. در توضیحاتش نوشته شده دارای پلاک ملی، موتور خودرو بازسازی شده است. فولکس بیتل یا همان قورباغه خودمان یکی از نوستالژیهای کودکی است. همانها که صندلی را میخواباندیم و دستهجمعی عقب خودرو مینشستیم. فولکسواگن بیتل معروف به قورباغهای جزو خودروهای نوستالژیک در بازار ایران محسوب میشود. این خودرو نخستین بار در سال ۱۹۳۸ و با نام فولکسواگن تیپ یک تولید شد.
بیتل با پیشرانههای مختلف 1/1 تا 6/1 لیتری هواخنک به تولید رسید. قویترین مدل آن حدود ۸۰ اسببخار قدرت دارد. تقریبا تمام مدلهای فولکسواگن بیتل به ایران راه یافت اما اگر به دنبال خرید آنها باشید باید مبلغ بالایی بپردازید. بیتل در مدلهای متنوع و در تیراژ قابل توجهی به کشور وارد شد. این خودرو همواره به دلیل داشتن توان فنی بسیار محدود، تنها بر ارزش تاریخی و هویت قدرتمند خود تکیه میکرد. اما در گذر زمان بیشتر بیتلها، حتی آنهایی که الزاما وینتج و ارزشمند نبودند، به شکل غیرقابل باوری با افزایش قیمت مواجه شدند که از محبوبیت ناگهانی خودروهای کلاسیک و جذاب بودن طراحی تاریخی این خودرو نشات گرفت.
مینیماینر/ مدل 1969/ قیمت 185میلیون تومان
در تعریف این مدل خودرو که بهتازگی آگهی شده، موتور ۹۰۰ سیسی و مدل موریس ذکر شده است. پیشینه راهیابی محصولات برند مینی به کشور ما، به حدود ۶۰ سال پیش یعنی اوایل دهه 40 شمسی بازمیگردد؛ با این وجود، بسیاری از مشتریان ایرانی اطلاعات زیادی از مدلهای مینی موجود در بازار کشور ندارند و صرفا محصولات آن را با برخی برنامههای تلویزیونی نظیر سریال طنز مستربین و مینی ماینر سبزرنگش میشناسند!
خودروهای مینی پیش از تاسیس رسمی این برند در بازار موجود بودند و تحت نشانهای مختلفی نظیر آستین و موریس به فروش میرسیدند. در اوایل دهه ۴۰، نمایندگی برند آستین اولین خودروی مینی را تحت عنوان آستین ۷ به بازار کشور معرفی کرد. از طرف دیگر، برند موریس نیز که تولید خودروهای مینی را برعهده داشت، محصول مینی ماینر (Morris Mini-Minor) خود را توسط شرکت «روند» به بازار ایران ارائه داد. این خودرو بهطور متوسط حدود ۶۰۰ کیلوگرم وزن داشت و طول آن، کمی بیش از سه متر بود. چند نوع پیشرانه ۸۵۰ تا ۱۲۷۵ سیسی نیز برای این مدل در بازارهای جهانی در نظر گرفته شده بود که با گیربکسهای ۴ و ۵ سرعته دستی یا چهار سرعته اتوماتیک کوپل میشدند.
پراید هاچبک کرهای/ مدل 1374/قیمت 195 میلیون تومان
محبوبیت پرایدهای کرهای بعد از گذشت سالیان همچنان در ایران پابرجاست. علت این موضوع را میتوان در کیفیت بالای پرایدهای ساخت کره دانست. در واقع میتوان برای درک بهتر این موضوع، پرایدهای مدل 72 تا 75 به پراید کرهای معروف هستند که بهصورت تمام و کمال ساخت این کشور هستند. همچنین از 76 تا 79 برخی از قطعات مصرفی در آنها کرهای بوده و پس از آن تماما تولید داخل شده است که اتفاقا میتوان سیر نزولی کیفیت پراید را از همان سالها مشاهده کرد.
یکی از عواملی که علاقهمندان به پرایدهای کرهای را متقاعد به خرید این خودروها میکند، پتانسیل تقویت کردن موتور بوده که باعث میشود بسیاری از تیونرهای داخلی اقدام به بهینهسازی پیشرانه این خودرو کنند. موتور پراید را به راحتی میتوان به توربو شارژر نیز مجهز کرد که البته در این صورت باید قطعات داخلی نظیر پیستون و شاتونها را نیز تقویت کنید. پرایدهای کرهای فاقد سیستم فرمان هیدرولیک و سیستم ترمز ضد بلوکه هستند. البته اگر سیستم فرمان خودرو مشکلی نداشته باشد عملکرد فرمان آن همانند پیکان سفت نیست و میتوان آن را معقول ارزیابی کرد.
ژیان/ مدل 1358/350 میلیون تومان
ژیان را بچههای دهه 60 با سریال چاق و لاغر یادشان میآید. ژیان نیز در ایران از خودروهای محبوب به شمار میرفت و خانوادههای ایرانی خاطرات زیادی از این خودرو دارند. ژیان با کمکفنرهای عجیبش همراه جادهها بود.تولید این خودرو در اواخر دهه ۱۳۴۰ شمسی در شرکت سهامی سیتروئن ایران (سایپای کنونی) آغاز شد. ژیان در واقع رقیب پیکان بود که در ایران خودرو تولید میشد. در اولین عرضه در ایران ژیان به قیمت ۱۲ هزار تومان به فروش رفت، در حالی که پیکان ۱۷ هزار تومان بود. پس از انقلاب اسلامی در سال 57 تولید این خودرو اندک اندک کاهش یافت و شرکت سایپا یک خودروی فرانسوی دیگر یعنی رنو ۵ را جایگزین آن کرد. پس از رنو نیز نوبت به پراید رسید.رنگهای ژیان هم در نوع خود بسیار جالب بود. آبی روشن، زرد و نارنجی و … البته صدای این خودرو هم جالب بود وقتی از سر کوچه میرسید همه خبردار میشدند که یک ژیان در راه است.
پژو 504/ مدل 1977/ قیمت 140 میلیون تومان
پژو ۵۰۴ قطعا یکی از محبوبترین خودروهای کلاسیک فرانسوی بازار ایران است که همانند بسیاری دیگر از خودروهای مهم و تاثیرگذار، هنوز هم در اذهان بسیاری از مردم و علاقهمندان باقی مانده است. خودرویی که بعدها یکی از جانشینانش یعنی مدل ۴۰۵، به نحوی محرک اصلی صنعت خودروی ایران در دهه 70 شمسی شد. شرکت شبدیز که از دهه 30 به عنوان نماینده و واردکننده رسمی پژو در ایران فعال بود، پس از موفقیت قابل توجه مدل ۴۰۴، جانشین این مدل یعنی ۵۰۴ را نیز همزمان با عرضه جهانی، راهی بازار کشورمان کرد.
پژو ۵۰۴ به طور رسمی در سال ۱۹۶۸ راهی بازار شد. خودرویی که برای زمان خودش طراحی فوقالعاده مدرنی داشت و به لطف پیشرانههای ۴ سیلندر ۲ لیتری قدرتمند و بادوامش، به تدریج نهتنها در اروپا که در سراسر جهان، مشتریان پروپاقرصی پیدا کرد. ایران نیز یکی از همین کشورها بود و انواع ۵۰۴ به تدریج بخشی از بازار ایران را به خود اختصاص دادند. پژو ۵۰۴ در سال ۱۹۶۹ توانست عنوان خودروی سال اروپا را به خود اختصاص دهد.
بیشتر ۵۰۴های وارد شده به ایران از نوع سدان بودند، با این حال تعدادی از انواع دیگر اعم از استیشن، کوپه، کابریو و وانت نیز به کشورمان وارد شده است. بخش کمی از پژو ۵۰۴های وارد شده به ایران، نمونههای سفارش آمریکا هسند که از روی فرم خاص سپرهای بزرگ، چراغهای خطر و البته چراغهای دوبل گرد جلو قابل تشخیص هستند. جالب اینکه تقریبا نیمی از واردات پژو ۵۰۴ به ایران توسط شرکت شبدیز انجام نگرفته و تعداد قابل توجهی توسط اشخاص، دانشجویان و توریستهای ایرانی که به اروپا سفر میکردند وارد شده است. این اتومبیل را به خاطر قیمت مناسب و بازار خوبی که در ایران داشت، هدف اصلی واردات شخصی در میانه دهه 50 خورشیدی بود.
گلف/ مدل 1371/قیمت 130 میلیون تومان
فولکسواگن گلف به لطف بازار واردات آزاد در دوران پیش از انقلاب موفق شد در تیراژ قابل قبولی به بازار ایران راه پیدا کند. این خودرو در بازار جهانی در نسخههای مارک 1 و مارک 2 رقیب مستقیم خودروهایی چون پژو 205 و رنو 5 بود اما حقیقت آن است که هیچ یک از این دو رقیب نتوانستند در بازار جهانی به قدرت و عملکرد گلف دسترسی پیدا کنند. نسخههای وارداتی گلف مارک 2 مربوط به واردات محدود در دهه 1990 (دهه 1370 شمسی) است که با این حال موفق شد در تیراژ و نسخههای قابل قبول پا به بازار ایران بگذارد.
متاسفانه تیراژ نسخههای وارداتی مدلهای خاصتر و قدرتمندتر این خودرو در بازار ایران بسیار انگشتشمار است و بیشتر نسخههای موجود را نمونههای معمولی یا GTI این خودرو تشکیل میدهند.پس از مارک 2، سایر نسلهای گلف هرگز فرصت این را نیافتند تا در تیراژی مشابه با مارک 1 و مارک 2 به ایران راه یابند. در نتیجه نسخههای واردات محدود مارک 3 و مارک 4 در ایران بسیار نادر و در عین محبوبیت، به دلیل نبود قطعات فنی و تزئینی در کشور، بسیار دردسرساز هستند. هنوز هم در بازار خودروهای مدرن/کلاسیک آلمانی حاضر در ایران، به عنوان یکی از برترین گزینههای خرید برای علاقهمندان خودروهای ریزنقش و پرتوان آلمانی ایفای نقش میکند. همچنین این خودرو برای دوستداران دنیای ارتقای فنی (تیونینگ) یکی از بهترین خودروهای موجود در بازار کشور است که همچنان بازه قیمتی معقول و نسبتاً منطقی خود را حفظ کرده است.
