روزنامه هفت صبح، نگین باقری| چهارشنبه وزیر ارتباطات که از جلسه دولت خارج شد یک جواب جالب به این سوال قدیمی داد: برفرض که همه مردم هم پیامرسانهای داخلی را نصب کردند، چطور میشود با خارجیهایی که ایتا و بله و… ندارند، ارتباط گرفت؟ مثلا یک تاجر ایرانی چطور با شریک خارجی خودش حرف بزند وقتی واتساپ و تلگرام فیلتر است؟
آن روز عیسی زارعپور اسم 5 پیامرسان را آورد ولی چند نکته جالب درباره آنها وجود دارد که وزیر ارتباطات درباره آن توضیح بیشتری نداد. اشاره زارعپور این بود که برای ارتباطات کاربران ایرانی با کاربران خارجی، چندین پیامرسان و سکوی ارتباط تصویری خارجی همچون اسکایپ، ایمو، آیمسیج، فیستایم، دیسکورد و… بدون هیچ محدودیتی در حال فعالیت هستند.
آیمسیج و فیستایم:
آیمسیج یک سرویس چت آنلاین و فیستایم هم سرویس تماس تلفنی منحصرا برای گوشیهای آیفون است. برخی تعداد کاربران آیمسیج را 3/1میلیارد نفر تخمین میزنند اما لزوما این عدد درست نیست چراکه آیمسیج برنامه SMS پیشفرض آیفون است و هر کاربری که یک پیام متنی دریافت کرده یا اسپمی برایش ارسال شود، ممکن است در این لیست جای گرفته باشد.
اگر بر اساس جمعیت کشورها کاربران آیمسیج را رتبهبندی کنیم، آمریکا، انگلیس و آلمان سه کشور اولی هستند که بیشترین کاربر در آیمسیج را دارند.مورد بعدی فیستایم است که در ایران از دو سو با مشکل روبهروست. اپل در ایران نمایندگی ندارد و گاهی به دلیل تحریمها دامنه خدماتش را در ایران تنگتر و تنگتر میکند. طوریکه استفاده از همین فیستایم هم غیرممکن میشود.
تعداد ثابت کاربران فیستایم 125 میلیون نفر است. خود همین عدد نشان میدهد که این اپلیکیشن آنقدرها هم در دنیا طرفدار ندارد که بتواند راه ارتباط ما با خارجیها باشد.در یک نمونه خاص در امارات که از قضا ما روابط تجاری خوبی با آن داریم فیستایم مسدود است.فیستایم برای خود آیفوندارها هم بیدردسر نیست.
مثلا اگر دستگاه iOS خود را در کشور خاصی مانند عربستان سعودی، پاکستان، دوبی و امارات متحده عربی خریداری کردهاید، ممکن است برنامه Face Time روی گوشی شما ظاهر نشود. بعد هم استفاده از آن نیاز به اپلآیدی دارد و گاهی تا آیفون خود را آپدیت (بهروزرسانی) نکنید، این برنامه هم راه نمیافتد. آیمسیج و فیستایم بهجز محدودیتی که تحریمها برای آیفوندارها درست میکنند، هر دو بارها با فیلترینگ ایران روبهرو شدند که نمونه آن به بهمن یا آبان سال گذشته برمیگردد.
دیسکورد:
احتمالا برای یک تاجر خندهدار باشد که از پلتفرم دیسکورد برای ارتباط با شرکای اقتصادی خود در سوی دیگر مرزها استفاده کند. چراکه دیسکورد یک نرمافزار تماس چت و تماس صوتی برای گیمرهاست که همزمان با بازی از آن استفاده میکنند و به همین خاطر هم بیشتر بهخاطر وویسچت آن (شبیه کلابهاوس) شهرت دارد.
دیسکورد 196 میلیون نفر کاربر ماهانه دارد که 30 درصد از آنها آمریکایی هستند و 5درصدشان کانادایی. رتبه سوم هم به انگلیسیها تعلق دارد. جالب اینکه این پلتفرم در چین (بهخاطر فیلترینگ)، امارات، مصر و عمان اصلا کاربر ندارد و یا نزدیک به صفر است.
همین دیسکورد که وزیر مثال زده گاهی در خود کشور ما فیلتر بوده و گاهی از سوی شرکت اصلی تحریم شده و هر دو این اتفاقها دسترسی کاربران ایرانی را به این نرمافزار بسته. برای پیدا کردن تاریخ آن لازم نیست خیلی راه دور برویم؛ دیماه سال قبل دیسکورد در ایران فیلتر شد و اسفند سال 1400 بهصورت موقت تحریم.
ایمو:
ایمو 212 میلیون کاربر دارد و بیشتر بین بنگلادشیها، سنگاپوریها و هندیها رایج است. جالب اینکه تاریخچه چتها در ایمو هیچوقت پاک نمیشود. همچنین در ایمو هیچ توضیحی درباره روش رمزنگاری اطلاعات داده نشده که ما را از امن بودن اطلاعاتمان خیالجمع کند.
اسکایپ:
تعداد کاربرهای ماهانه اسکایپ بیش از 300 میلیون نفر است. آمریکا، روسیه، هند، برزیل و ویتنام بیشترین تعداد کاربر را در اسکایپ دارند. برخلاف تصورها اسکایپ در چین فیلتر نیست ولی در برزیل مانند ایران گاهی مسدود میشود. امارات هم اسکایپ را مسدود کرده و مردم آن از ویپیان برای این نرمافزار استفاده میکنند.
حتما خود وزیر ارتباطات با اسکایپ کار کرده و میداند که محیط آن خیلی محیط کاربرپسندی برای چت کردن نیست. با این حال اسکایپ بهترین سرویس برای ویدئو کنفرانس است و خدماتی که برای این کار ارائه میدهد، معمولا بهتر از هر ویدئو کنفرانس دیگری جواب داده. مثلا از لحاظ تعداد شرکتکنندگان، نسبت به FaceTime بهتر است چرا که میتواند گروههای چت تا ۳۲ نفر را پشتیبانی کند.
نکته دیگر اینکه هیچوقت نمیتوانید مطمئن باشید که اسکایپ فیلتر است یا نه. چون هر از گاهی در سال این پیامرسان ویدئویی فیلتر بوده و گاهی نه. همین مهرماه سال پیش اسکایپ هم جزو نرمافزارهای فیلتر شده بود.کیفیت تصویر در تماس ویدئویی اسکایپ قطعا بهتر از واتساپ است اما هر یک دقیقه تماس با اسکایپ حجم اینترنت بیشتری در مقایسه با همین میزان تماس در واتساپ دارد. درنتیجه هزینه نهایی تماسهای تصویری در واتساپ برای ما ارزانتر درمیآید.
ولی وقتی سرویسهای بهتری نسبت به اسکایپ وجود دارد چرا نمیتوانیم از آنها استفاده کنیم؟ وزیر ارتباطات خوب میداند که اگر قرار باشد از حرفهایترین نرمافزار حرف بزنیم ویدئو کنفرانس Google Meet و Zoom به شما اجازه میدهد تا ۱۰۰ نفر را در یک اتاق مجازی داشته باشید و از این لحاظ اسکایپ کمی عقب است. البته باید منصف باشیم و به این نکته اشاره کنیم که حرف زدن در اسکایپ محدودیت زمانی ندارد ولی در زوم تماس جمعی با محدودیت 40 دقیقهای روبهروست.
