روزنامه هفت صبح، نگین باقری| این روزها بازار خودرو درگیر چند گره پیچ در پیچ شده. از آن گرههایی که بدون باز کردن یکی، دیگری باز نمیشود و ترکیب همه این پیچیدگیها بازار را از نظم نداشته قبل هم نامنظمتر کرده. این شرایط محصول 5 بحران مهم است: شروع دومین طرح فروش سامانه یکپارچه خودرو، اعلام قیمتهای دستوری خودروهای مونتاژی، ممنوعیت نمایش قیمت خودرو و زمزمه ممنوعیت واردات خودروی کرهای و سنگاندازی در واردات خودروی دست دوم. کجای این پنج مورد بحرانزا بوده؟
منوی بدون قیمت وزارت صمت
یک: ماجرا را بیایید از اینجا شروع کنیم که دیروز جزئیات مهمی از دومین طرح سامانه یکپارچه خودرو اعلام شد. روش ثبتنام همان است که قبلا گفته شده بود. اولا 100 میلیون تومان در حساب وکالتی خود که تا 29 اردیبهشت برای افتتاح آن وقت دارید واریز میکنید. بعد نوبتها به ازای هر محصول اعلام میشود. سپس خودروساز که فراخوان میدهد، ثبتنامتان را قطعی میکنید. تا اینجا هیچ مشکلی نیست.
مشکل اصلی زمانی است که وقتی نام خودروهای طرح را میخوانید متوجه میشوید که قیمت 4 مدل خودرو داخلی هنوز مشخص نیست. یعنی وزارت صمت انتظار داشته مشتریها تا فردا تصمیمشان را درباره خرید خودرویی قطعی کنند که اصلا نمیدانند قیمتش چقدر است. حالا قانون و مصوبه به کنار که در آن گفته شده براساس قانون حمایت از حقوق مصرفکننده و مصوبه شورای رقابت باید قیمت محصول قبل از اجرای طرحهای فروش از سوی خودروساز اعلام شود و قانوناً نباید خودرویی را فروخت که قیمت نهایی آن هنوز اعلام نشده باشد. آیا وزارت صمت شبیه منوهای بدون قیمت رستورانها انتظار داشته که مردم بدون آگاهی از قیمت ماشین موردنظر خود را انتخاب کنند؟
خطر گرانفروشی بیخ گوش کارخانهدارها
دو: مشکل بعدی باز همین جا، در همین طرح سامانه یکپارچه شکل گرفته. در جدول خودروهای این طرح که در متن مشاهده میکنید، چند مورد خودروی مونتاژی هم دیده میشود. اما قیمتی که مقابل آنها نوشته شده از ابتدا مورد اعتراض کارخانههای تولیدی بوده. از خیلی وقت پیش شورای رقابت اعلام کرد که مسئولیت تعیین قیمت خودروهای مونتاژی با اوست.
شانزدهم این ماه جلسه آنها برگزار شد و دستورالعملشان را برای قیمتگذاری 17 مدل خودرو تعیین کردند ولی این قیمتها به مذاق کارخانهها خیلی خوش نیامد چراکه قیمتهای جدید ۱۰۰ تا ۸۰۰ میلیون تومان پایینتر از قیمتهای فعلی بودند. بهخاطر همین مخالفت هم بعد از این مصوبه باز قیمت محصولات آنها کاهش نیافت. این ماجرا میتواند برای کارخانهها تبعات سنگینی داشته باشد .
هر 9 روز یک ممنوعیت انتشار
سه: تا اینجا برای خرید محصولات کارخانهای کم مشکل داشتیم، خودروهای بازار هم برای خرید و فروش به بنبست رسیدند. دوباره یک اتفاق جدید دامن بازار خودرو را گرفت و دستور ممنوعیت انتشار قیمت خودروهای آگهی شده صادر شد. این اولین بار نبوده و احتمالا آخرین بار هم نیست که یک نهاد به سایتهای فروش خودرو نامه زده و چنین درخواستی را مطرح کرده.
بر اساس این نامه جدید که این بار سازمان حمایت از مصرفکنندگان نوشته، آگهیهای فروش سایر خودروها اعم از کارکرده و صفر کیلومتر که قیمت آنها بالاتر از قیمت سایت اتحادیه است باید بهصورت توافقی و بدون نمایش قیمت منتشر شود. حالا جالب است که بدانید آنها سه سال است قیمتها را در سایتشان اصلا بهروزرسانی نکردهاند.
در واقع کاری را از آنها خواسته انجام دهند که از ابتدا میدانند نشدنی است. رئیس سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، زیرمجموعه وزارت صمت است و این نامه را به چه پلتفرمهایی نوشته؟ دیوار، باما، شیپور، کارنامه و همراهمکانیک و… . همچنین دستور داده شده قیمت سایر خودروهای صفر و کارکردهای که در سایت اتحادیه نیامده به شکل توافقی یا بدون قیمت درج شود.
چهار: گره چهارم نه مربوط به محصولات کارخانهای است، نه مربوط به شورای رقابت و نه مربوط به قیمت خودرو در آگهیها. این چهارمی مربوط به واردات خودرو است. دیروز عصر یک خبر درباره ممنوعیت واردات خودروی خارجی از کره منتشر شد. یعنی بهرغم آن همه وعده که صمت داده بود دیگر نباید چشم انتظار کیا و هیوندای باشیم. چه کسی این نامه را منتشر کرده؟
این بخشنامه براساس مکاتبات داخلی بین وزارتخانههای دولت (وزارت امور خارجه) و شورایعالی امنیت ملی تهیه شد(هرچند هنوز منابع رسمی صحت ان را تایید نکرده اند و البته هنوز تکذیب هم نشده است ) اتفاقا شرکت عرضهکننده خودروهای کیا هم آن را تایید کرده است. همین موضوع باعث شد که دوباره جهشی در بازار خودرو شکل بگیرد و قیمتهایی که همین یک هفته پیش سیر آهستهای به سمت نزولی شدن داشتند دوباره گران شوند.
ممکن است از خودتان بپرسید که چرا وزارت امور خارجه چنین درخواستی داشته که میتوانیم شما را به یاد شرط و شروطهای اخیر کرهایها بیاندازیم که گفته بودند 7 میلیارد دلار بلوکه شده ما را یا نمیدهند یا فقط در قالب محصولاتی مانند دارو آنها را تبدیل میکنند و تحویل میدهند. و البته داستان بی وفایی کمپانی های کرهای در همان آغاز تحریم های ترامپ. کمپانی هایی مثل سامسونگ و کیا و هیوندای و ال جی .
پنج: آخرین دردسر این بازار هم به واردات خودروهای دست دوم خارجی مربوط میشود که تقریبا هنوز نه به دار است و نه به بار ولی مصطفی میرسلیم، نماینده مجلس پای خودش را در یک کفش کرده که مانع کلید خوردن این پروژه شود. در آخرین حرکت او هم توئیت زده و هم مصاحبه ویدئویی داده بود که تاکید کند نیازی به واردات خودرو نیست.
این بار او به یکی از اظهارنظرهای سخنگوی دولت (که موافق واردات خودروی کارکرده است) ارجاع داده و گفته خیابانهای شهر به اشباع رسیده و سرعت متوسط در ساعات ازدحام کمتر از 10کیلومتر در ساعت است. برای همین او که عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هم هست، خبر داده که هیات عالى نظارت بر اجراى سیاستها، به دلیل مغایر بودن پیشنهاد دولت با سیاستهاى اقتصاد مقاومتى با این پیشنهاد مخالفت کرده.
دلیل دیگر میرسلیم این بوده که ما ارز کم داریم و نباید اجازه بدهیم که ارز به این راحتی از کشور خارج شود. همچنین او میگوید تا امروز هر چقدر هم تعداد خودرو بالا رفته منجر به کاهش قیمت نشده، درنتیجه واردات خودروی کارکرده هم نمیتواند قیمتها را مهار کند. به این ترتیب این برنامه صمت هم برای کاهش قیمت خودرو به سنگ خورده است.
