روزنامه هفت صبح، سینا سپهریان | مایکروسافت سیستم عامل ویندوز ۱۱ را در ماه اکتبر سال ۲۰۲۱ بهطور رسمی منتشر کرد. با این وجود سرعت مهاجرت کاربران به این نسخه جدید نسبتا کند بوده و بسیاری از افراد همچنان ترجیح دادند از نسخه قبلی این سیستم عامل استفاده کنند. در بررسیهایی که در ماه مارس سال ۲۰۲۳ انجام شد، ویندوز ۱۱ صاحب سهمی ۲۱درصدی از بازار مشترکین ویندوز بوده؛ در حالی که سهم ویندوز ۱۰ حدود ۷۱درصد بوده است!
پیشبینی میشود که مایکروسافت نسل بعدی سیستم عاملهای دسکتاپ خود، ویندوز ۱۲ را ظرف یک سال آینده رونمایی کند. بنابراین میتوان انتظار داشت که ویندوز 11 به سرنوشتی مشابه با ویندوز 8 دچار شده و نتواند کاربران را با خود همراه کند. با اینکه بسیاری انتظار داشتند ویندوز 11 نسخه بهبودیافته نسخه پیشین این سیستم عامل باشد اما اینگونه نشد و تغییرات شکل گرفته عملا تجربه ضعیفتری را نسبت به گذشته ارائه کردند. موضوعی که دلایل بسیاری در شکلگیری آن نقش دارد.
برخی از مشخصات سختافزاری مورد نیاز ویندوز ۱۱ بسیار بالاتر از نسل قبل هستند. به عنوان مثال، ویندوز ۱۰ برای نصب بهتنها یک گیگابایت رم نیاز داشت که آن را به گزینهای مناسب برای دستگاههای قدیمیتر که دو گیگابایت رم داشتند تبدیل میکرد. از سوی دیگر، نیاز ویندوز ۱۱ به سیستم عامل ۶۴ بیتی باعث شده بود که عملا امکان ارتقای کامپیوترهای ۳۲ بیتی به این سیستم عامل منتفی شود. در عین حال بزرگترین مانع سختافزاری در راه ارتقا به ویندوز 11، نیاز این سیستم عامل به پشتیبانی از TPM 2.0 بوده که بسیاری سیستمهای نهچندان قدیمی را نیز از آپگرید منع کرده است!
بهطور خاص، بسیاری دستگاههای حال حاضر دنیا قادر به پشتیبانی از TPM 2.0 نیستند. از سوی دیگر در برخی دستگاههای جدیدتر هم این قابلیت بهطور پیشفرض فعال نیست. بنابراین درصد بالایی از کاربران ویندوز 10 به واسطه این نیاز سختافزاری قادر به ارتقای سیستم عامل خود نبودهاند. البته باید توجه کرد که راهکارهایی برای دور زدن TPM 2.0 و نصب سیستم عامل بدون نیاز به این قابلیت وجود دارد. با این حال ظاهرا کاربران عقیده دارند ویندوز 11 ارزش متحمل شدن این سختیها را ندارد!
با وجود اینکه ویندوز ۱۱ تعدادی قابلیتهای جدید مربوط به گیمینگ را در اختیار کاربران قرار میدهد اما به گزارش بسیاری از گیمرها عملکرد کلی این سیستم عامل در اجرای بازیهای ویدئویی ضعیفتر از ویندوز ۱۰ ارزیابی میشود. مهمترین مشکلاتی که در انجمنهای مختلف حوزه بازی به آنها اشاره شده، کاهش چشمگیر نرخ فریم بازیها و مشاهده لگهای متوالی حین اجرای بازیهای مخصوص به کامپیوترهای شخصی است. این مشکلات با انتشار آپدیت اچ222 این سیستم عامل در انتهای سال 2022 تشدید شدند؛ بهطوری که پس از انتشار این بهروزرسانی، بسیاری از کاربران از افت چشمگیر کیفیت بازیها روی ویندوز 11 خبر دادند.
شدت این نارضایتیها به جایی رسید که مایکروسافت سرانجام مجبور شد بهطور رسمی در این زمینه اظهار نظر کند. این کمپانی فعالسازی مد دیباگ پردازشگر گرافیکی توسط آپدیت اچ222 را بهعنوان دلیل اصلی این افت فریم و کیفیت بازیها در ویندوز 11 برشمرد. در عین حال مهمترین دلیل کلی افت کیفیت گیمینگ در ویندوز 11 افزایش لایههای امنیتی این سیستم عامل بوده که عملکرد برخی بخشهای دیگر از جمله گیمینگ را تضعیف کرده است. ضعف ویندوز ۱۱ در گیمینگ نیز یکی دیگر از دلایل عمده عدم مهاجرت کاربران به ویندوز ۱۱ بوده است.
تسکبار را باید مهمترین بارزه سیستم عامل ویندوز پس از منوی استارت دانست. بنابراین هرگونه تغییر جدی در طراحی این بخش از ویندوز باید با تامل فراوان انجام شود. این اتفاق در ویندوز ۱۱ رخ نداده؛ چراکه مایکروسافت با بازطراحی تسکبار در این سیستم عامل، بسیاری از قابلیتهای آنها را حذف و در نتیجه کاربری آن را محدودتر کرده است! بسیاری از کاربران ویندوز ۱۱ در ماههای گذشته از نبود برخی قابلیتها در تسکبار این نسخه شکایت کردهاند.
بهعنوان مثال، آنها از حذف قابلیت تغییر اندازه و انتقال تسکبار به نقاط مختلف صفحه شکایت داشتهاند؛ در حالی که برخی دیگر نیز خواهان بازگشت گزینه «ادغام کلیدهای تسکبار» به این نسخه شدهاند. مایکروسافت البته در آخرین بهروزرسانی ویندوز 11 برخی از این قابلیتها را بازگرداند و عملکرد تسکبار را تا حدی ارتقا داد. به عنوان مثال، بازگشت کلید Task Manager و امکان مشاهده دسکتاپ از طریق تسکبار از جمله قابلیتهای قدیمی ویندوز بودند که پیشتر در نسخه 11 حضور نداشته و در آپدیت اخیر بازگردانده شده بودند.
در کنار تسکبار، ردموندیها منوی استارت ویندوز ۱۱ را نیز با تغییرات گستردهای نسبت به قبل همراه کردند. این منوی استارت جدید موافقان و مخالفان زیادی داشته؛ بهطوری که برخی از آنها سادگی منوی جدید را پسندیده اما برخی دیگر همچنان طرفدار منوی استارت ویندوز ۱۰ هستند. از جمله قابلیتهای مهمی که شاهد حذف آنها از منوی استارت ویندوز 11 هستیم میتوان به کاشیهای زنده و انیمیشنهای آنها اشاره کرد. منوی استارت نسخه جدید ویندوز همچنین دولایهای شده و میانبرهای مربوط به اپلیکیشنهای پین شده و سایر اپلیکیشنها از هم تفکیک شدهاند.
علاوه بر این، امکان تغییر اندازه کاشیهای میانبر اپلیکیشنهای مختلف نیز در ویندوز ۱۱ وجود ندارد. به دلیل همین تغییرات، منوی استارت ویندوز 11 جدا از خوب یا بد بودنش نتوانسته رضایت کلی کاربران نسخههای پیشین ویندوز را به خود جلب کند. به همین جهت افرادی که به منوی استارت کلاسیک این سیستم عامل علاقهمند هستند نیز احتمالا همچنان با ویندوز ۱۰ باقی خواهند ماند. بهرغم تمامی کم و کاستهای ویندوز ۱۱، اگر مایکروسافت اعلام میکرد پشتیبانی از ویندوز ۱۰ را در پایان سال ۲۰۲۳ متوقف خواهد کرد، طبیعتا عده زیادی از کاربران این سیستم عامل به ویندوز ۱۱ مهاجرت میکردند. با این وجود ردموندیها چندی پیش اعلام کردند که تا ماه اکتبر سال ۲۰۲۵ از ویندوز ۱۰ پشتیبانی خواهند کرد.
شرح عکس: تغییرات ظاهری ویندوز 11 عملا استفاده از آن را کندتر از گذشته کرده.
