روزنامه هفت صبح| رسانه خبري واشنگتن اگزمينر در يك گزارش نوشته است كه پنج دانشگاه آمريكايي به همكاري با نهادهاي تحريم شده ايراني توسط آمريكا و اتحاديه اروپا متهم شدهاند. اين اتهام توسط يك گروه نظارتي كه عليه فعاليت هستهاي ايران هستند، به اين پنج دانشگاه نسبت داده شده است.
افرادي كه ادعا ميشود با اين پنج دانشگاه آمريكايي همكاري كردهاند، با سه نهاد پژوهشگاه هوافضاي ايران، دانشگاه علم و صنعت و صنعتي شريف مرتبط بودهاند. نام يك عضو هيات علمي دانشگاه واشنگتن هم در اين بين بهچشم ميخورد كه پيش از اين در دانشگاه شريف تدريس ميكرده و همچنان عضو هيات علمي دانشگاه شريف محسوب ميشود.
دانشگاه فناوری ویرجینیا، دانشگاه واشنگتن، موسسه پلیتکنیک ورسستر، دانشگاه کلارکسون و دانشگاه لوئیزیانا، موسساتي هستند كه «سازمان متحد علیه ایران هستهای» متهمشان كرده است. آنچه كه اين سازمان عليه اين پنج دانشگاه دارد، مجموعهاي از مقالات تحقيقاتي است كه در مجلات دانشگاهي منتشر شده.
اين مقالات توسط دانشجویان، محققان یا اساتید آمريكايي با همكاري افرادي از نهادهاي تحريم شده ايراني نوشته شدهاند؛ اتفاقي عادي كه بسياري از مواقع بين دانشگاههاي ايراني و آمريكايي رخ ميدهد. همانطور كه پيشتر گفته شد اين نهادهاي ايراني عبارتند از پژوهشگاه هوافضاي ايران، دانشگاه علم و صنعت و صنعتي شريف.
با اين حال پژوهشگاه هوافضا تنها نهادي است كه مستقيما توسط دولت ايالات متحده تحريم شده، دانشگاه صنعتي شريف توسط آمريكا تحريم نشده و فقط اتحادیه اروپا و بریتانیا آن را تحریم كرده است. و اما درباره دانشگاه علم و صنعت؛ اين سازمان غيرانتفاعي ادعا ميكند كه اين دانشگاه «کنسرسیومی» متشکل از چندین مؤسسه دانشگاهی ایرانی ازجمله دانشگاه صنعتی مالکاشتر است که به دلیل نقشش در «کمک به تکثیر سلاحهای کشتار جمعی»، توسط دولت ایالات متحده تحریم شده است.
كنسرسيوم بهمعناي ائتلاف و همكاري است. هر يك از اين پنج دانشگاه آمريكايي به واشنگتن اگزمينر گفتهاند كه همكاريشان كاملا قانوني بوده و عليه تحريمهاي آمريكا نبوده است. ویرجینیا تک، پلیتکنیک ورسستر و دانشگاه لافايت به واشنگتن اگزمینر گفتند که اقدامات آنها کاملاً قانونی بوده و هیچ تحریم فدرال را نادیده نگرفتهاند. دانشگاه کلارکسون و دانشگاه واشنگتن هم گفتند که در حال بررسی این موضوع هستند.
«سازمان متحد عليه ايران هستهاي» ادعا میکند که دانشگاههاي کلارکسون و ویرجینیا تک، هر دو در دو مقاله تحقیقاتی جداگانه با پژوهشگاه هوافضا همکاری کردهاند. در حاليكه سخنگوی ویرجینیا تک ميگويد «دفتر تحقیقات دانشگاه هرگز با موسسه تحقیقات هوافضا در ایران ارتباط برقرار نکرده است».
باقي دانشگاهها هم ميگويند همكاري با محققان اين دانشگاههاي ايراني عليه تحريمها نيست. براي مثال دو دانشجوي ايراني قبل از ورود به دانشگاه پليتكنيك ورسستر در سال 2021 با اين دانشگاه همكاري كردند و يك مقاله تحقيقاتي ارائه دادند.محمدرضا سلطاني يكي از افرادي است كه براي دانشگاه واشنگتن دردسر ايجاد كرده و «سازمان متحد عليه ايران هستهاي» همكاري او با اين دانشگاه را متهم كرده است.
او كه در حال حاضر عضو هيات علمي اين دانشگاه است پيش از اين در دانشگاه شريف تدريس ميكرده و دانشگاه واشنگتن هم از اين مسئله باخبر بوده است. اما محمدرضا سلطاني كيست؟ با جستوجوي اسم او متوجه ميشويم كه سلطاني يكي از مهمترين استادان هوافضاي دانشگاه شريف بوده و با وجود مهاجرتش به واشنگتن همچنان عضو هيات علمي اين دانشگاه محسوب ميشود. او دكتراي خود را از دانشگاه ايلينوي دريافت كرده و صدها مقاله در رزومه خود دارد.
يكي از دانشجويان سابق او به هفت صبح ميگويد: «سلطاني بعد از گرفتن دكتراي خود به ايران بازگشت و سالها در دانشگاه صنعتي شريف تدريس ميكرد. با اينكه حدودا سال 96 از ايران رفت اما هنوز در دانشكده دفتر دارد. در حاليكه ديگر در دانشگاه فعاليت مستقيمي ندارد و درسي هم با او ارائه نميشود.»
اين دانشجوي دكتراي آيروديناميك هوافضا درباره تاثير تحريمها بر روابط دانشجويان و محققان با دانشگاههاي آمريكايي ميگويد: «نوشتن مقاله مشترك با دانشگاههاي آمريكايي و اروپايي امري مرسوم است. تحريمهاي اتحاديه اروپا عليه دانشگاه شريف به اين معني نيست كه دانشجويان نميتوانند براي اين دانشگاهها درخواست بفرستند، بلكه بيشتر روي انتقال تكنولوژي به ايران مخصوصا در زمينههايي كه كاربرد نظامي داشته باشد، تاكيد ميشود. البته پيش ميآيد كه دانشجويان مقاله خود را به يك ژورنال بفرستند و آن را بهخاطر ايراني بودن دانشجو رد كنند.»
