روزنامه هفت صبح، مهلا جوادپور| روز گذشته در صفحه سه روزنامه درباره واحدهای بیشمار تولیدکنندگان فرش در کشور نوشتیم که برگرفته از رشته توئیت خبرنگار اقتصادی، میلاد شیراوند بود. او در این رشته توئیت به تعداد زیاد و غیرمعمول واحدهای فعال فرش اشاره کرده بود و ادعا میکرد این «تولیدکنندگان» بزرگ، در اصل دلالانی مدرن هستند که فرش را ارزان از کارخانه یا تولیدکننده میخرند و گران به مردم میفروشند.
حالا او در ادامه این توئیت، یک رشتهتوئیت دیگر درباره تعداد بالای برخی واحدهای تولیدی دیگر مانند فولاد و مرغ گوشتی نوشته که تولیدشان نسبت به تولید جهانی کم است. آنچه در این توئیت قابل توجه است آمار بالای تولیدکنندگان فولاد در اصفهان است که یکی از شهرهای پرتنش آبی محسوب میشود.
به گفته شیراوند، در کشور 208 واحد تولید کولر آبی، ۳۹۴ واحد تولید آبمیوه، 646 واحد تولید روغن، 125 واحد تولید ماکارونی و 108 واحد تولید لباسشویی وجود دارد. او در ادامه به واحدهای تولیدی فولاد اشاره میکند: «در حوزه فولاد هزار و 533 شرکت دارای مجوز داریم که ۹۱۷ واحد از آنها فعال هستند. عجیبتر اینکه حدود ۲۴۰ واحد از این تعداد در اصفهان، که بیشترین تنش آبی را دارد، هستند.
مجموع واحدهای فولادی کشور ما از مجموع واحدهای چین و کره بیشتر است، درحالیکه تولید این دو کشور بیشتر از تمام واحدهای ماست.» جدیدترین گزارش انجمن جهانی فولاد نشان میدهد که تولید فولاد در ایران در سال 2022، حدود 28 میلیون تن بوده در حالیکه کشور چین، بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان، در مدت مشابه 5/74 میلیون تن تولید فولاد داشته است. آخرین آمارها نشان میدهد چین تنها 500 کارخانه تولید فولاد دارد؛ حدود نصف واحدهای تولید فولاد در ایران.
حال با این تعداد زیاد کارخانههای فولاد در کشور، بهویژه در شهرهایی مانند اصفهان، یزد و کرمان که با کمبود آب جدی مواجه هستند، میتوان نتیجه گرفت که این صنعت در کشور بدون کمترین توجهی به منابع آبی اداره میشود و سیاستهای دولتی هم مجوز آن را صادر میکند.
اصفهان بهعنوان یکی از استانهایی که بهشدت درگیر مسئله کمآبی است، میزبان بزرگترین صنایع فولادی کشور مانند فولاد مبارکه و ذوبآهن است که به تنهایی بخش قابلتوجهی از آب استان را برای تولید محصولات خود مصرف میکنند. بهطور مثال بارها در گزارشهای مختلف، از صنایع آببر مانند فولاد بهعنوان یکی از متهمان خشکی زایندهرود یاد شده است. با این وجود فعالان بخش صنعت اصفهان با ارائه آمار و رقم معتقدند مصرف آب در این بخش را کاهش دادهاند.
بهنام کاویانی، رئیس محیطزیست شرکت فولاد مبارکه اصفهان بر این باور است که کاهش مصرف آب، رویکرد فولاد مبارکه اصفهان در سالهای اخیر بوده بهطوریکه این صنعت در این بخش سرآمد صنایع مشابه و همتایان خود در جهان است. او در مصاحبهای اشاره کرده بود: «مصرف آب فعلی در فولاد مبارکه اصفهان ۱۵ میلیون مترمکعب است و آبی که وارد چرخه بدنه فولاد مبارکه میشود در چندین نوبت بازچرخانی شده تا درنهایت تبخیر میشود و یا بهصورت آبیاری قطرهای برای فضای سبز این شرکت استفاده میشود.» با این حال محمد کوشافر، فعال محیطزیست معتقد است کاهش مصرف آب در صنعت، نباید توجیهی برای توسعه صنایع در استان باشد.
ماجرای مرغ و موتورسیکلت
شیراوند در ادامه رشتهتوئیت خود به واحدهای تولید موتورسیکلت هم اشاره میکند: «بیش از 219 واحد تولید موتورسیکلت داریم که ۲برابر واحدهای تولیدی مشابه در مجموع کشورهای چین، کره جنوبی، ژاپن، هند، بنگلادش، تایوان، مالزی، اندونزی، فیلیپین و ترکیه است.» البته سال گذشته یکی از اعضای انجمن موتورسیکلت اعلام کرده بود که براساس آمار وزارت صنعت، معدن و تجارت
در گذشته حدود ۲۰۰ کارخانه تولید موتورسیکلت در کشور فعالیت میکرده، که در حال حاضر این تعداد به ۴۰ کارخانه کاهش پیدا کرده است که از این تعداد هم حدود ۱۵ کارخانه فعال در کشور وجود دارد و مابقی نیمهفعال و بهصورت فصلی فعالیت میکنند. با این وجود طبق آماری که این عضو انجمن اعلام کرده، تولید سالانه موتورسیکلت در سال گذشته 250 هزار دستگاه بیشتر نبوده است.
شیراوند همچنین در ادامه به واحدهای تولیدی مرغ گوشتی اشاره میکند: «چیزی حدود 20هزار و 520 واحد مرغ گوشتی داریم که حدود 18هزار و 276 واحد آن فعال هستند. در مجموع در تمام این واحدها برای 76 هزار نفر فرصت شغلی ایجاد شده است. درحالیکه یک شرکت تولید مرغ گوشتی برزیلی در یک واحد با 73 هزار شاغل، 40 برابر کل واحدهای ما مرغ تولید کرده است.» شیراوند در آخر منبع تمامی این آمارها را پژوهشهای مهندس بحرینیان و همکاران در اتاق مشهد و پژوهشهای فرشاد مومنی، کارشناس اقتصادی اعلام کرده است.
