روزنامه هفت صبح، رامتین لطیفی | آپولو و آرتمیس در اساطیر یونان، خواهر و برادر بودند. آپولو خدای موسیقی و هنر بود و آرتمیس بانوی شکار، طبیعت و ماه. در دنیای امروز هم آپولو و آرتمیس همچنان خواهر و برادرند اما از پس داستانهای اساطیری بیرون آمدهاند و در نقش فضاپیماهای ناسا فرو رفتهاند. آپولو محصول دوران رقابت تسلیحاتی و ژئوپلیتیکی آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق بود.
این رقابت طولانی و فرسایشی که به جنگ سرد مشهور شد و تا فروپاشی شوروی نیز ادامه داشت، از رقابت بر سر جنگافزارها شروع شد و به رقابت فضایی کشیده شد. هدف هر ۲ کشور فرستادن اولین انسان به سطح ماه و البته قدرتنمایی بود. این رقابت نزدیک و نفسگیر فضایی که هزینههای گزاف و بسیاری هم روی دست دولتمردان هر ۲ کشور گذاشته بود، در سال ۱۹۶۹ و با پرواز آپولو ۱۱ و پا گذاشتن نیل آرمسترانگ بر روی سطح ماه به پایان رسید.
۴ سال پس از راهپیمایی کوتاه آرمسترانگ بر روی ماه و کوباندن پرچم آمریکا بر روی خاک آن، پروازهای قمری هر ۲ کشور متوقف شد. حالا با گذشت بیش از ۵ دهه، نوبت به آرتمیس و از سرگیری دوباره پروازهای قمری رسیده است.شرایط ناپایدار زمین و کمبود منابع سبب شد تا کشورهای قدرتمند جهان نیم نگاهی به خارج از جو کره زمین بیاندازند و منابع مورد نیاز بشر برای ادامه حیاتش را خارج از زمین جستجو کنند. از این رو ناسا تصمیم به از سرگیری پروازهای قمری و فرود دوباره انسان بر روی سطح ماه گرفت.
این پروژه در درجه اول قرار است منابع موجود بر روی ماه را به بشر نشان دهد و در درجه بعدی مقدمهای برای فرود انسان بر روی مریخ و کشف و استخراج منابع غنی و ارزشمند موجود بر روی این سیاره باشد. اولین پرواز اين پروژه با فضاپیمای آرتمیس ۱ و در سال ۲۰۲۲ صورت گرفت. البته این پرواز، یک پرواز آزمایشی بود و هیچ فضانوردی در آن حضور نداشت.
هدف اصلی این پرتاب، آزمایش سپر حرارتی فضاپیمای اوریون و محک زدن آن برای ماموریتهای بعدی بود. به علاوه نحوه فرود کپسول در اقیانوس آرام پس از انجام عملیات و بازگشت به زمین نیز برای ماموریتهایی که انسان در آن حضور دارند مورد آزمایش قرار گرفت. گفتنی است آرتمیس ۱ توانست تمام ماموریتهای خود را به بهترین نحو انجام دهد و فضا را برای ماموریت آرتمیس ۲ و همچنین برای پرواز دوباره انسان به سمت ماه آماده کند.
بر اساس آخرین گزارش ناسا، ماموریت آرتمیس ۲ در ماه نوامبر سال ۲۰۲۴ انجام خواهد گرفت. ناسا برای انجام این ماموریت ۴ فضانورد را انتخاب کرده است. جالب است بدانید این ۴ فضانورد پس از ۵ دهه ماموریتی را بر عهده خواهند داشت که تنها ۲۴ نفر دیگر در جهان موفق به انجام آن شدند. نکته دیگری که باید به آن توجه کرد حضور اولین زن، اولین سیاهپوست و اولین غیر آمریکایی در این ماموریت است. از این رو این پرواز مضاف بر اهمیت پیشین خود، حس کنجکاوی علاقهمندان به سفرهای فضایی را نیز بیش از پیش تحریک کرده است.
رید وایزمن، ویکتور گلاور و کریستینا کخ ۳ عضو آمریکایی این پرواز و جرمی هانسن نیز از آژانس فضایی کانادا، ۴ سرنشین این پرواز را تشکیل میدهند. بر اساس اطلاعات و گزارشهای منتشر شده توسط ناسا، آرتمیس ۲ مسیری مشابه ماموریت آپولو ۸ در سال ۱۹۶۸ را دنبال خواهد کرد. لازم به ذکر است که آپولو ۸ اولین فضاپیمایی بود که انسان را با خود به سمت ماه برد و زمینه را برای پرواز آپولو ۱۱ و فرود بر روی سطح ماه فراهم کرد. آرتمیس ۲ نیز همانند آپولو ۸، پس از پرتاب، ۲۵۰ هزار کیلومتر را طی میکند و خود را به مدار ماه میرساند. این پرواز نیز مقدمهای برای پرواز آرتمیس ۳ در سال ۲۰۲۵ و قدم گذاشتن دوباره انسان بر روی ماه است.
هدف ماموریتهای آپولو، کاوش مناطق میانی و به اصطلاح استوایی ماه بود. ماموریت آرتمیس ۲ و ۳ برخلاف آپولو حرکت به سمت بخشهای قطبی ماه است. این بخشها به علت تماس بسیار کمتر با نور خورشید به بخشهای تاریک و سایهدار ماه مشهور هستند و در خاک غنی از منابع این بخشها نیز آب یخ زده یافت شده است. آمریکاییها قصد دارند از این آب و خاک یخ زده به عنوان منبعی برای تولید اکسیژن، استخراج آب و سوخت موشک استفاده کنند. البته این اولین تلاش بشر برای استخراج منابع از اقمار و سیارههای دیگر نیست.
پیشتر روسیه و چین هم برنامههای مشابه برای بهرهبرداری از منابع، به ویژه منابع معدنی ماه و مریخ ارائه داده بودند. گفتنی است ماموریت آرتمیس ۲، یک ماموریت چند ملیتی است که چند کشور اروپایی، کانادا و ژاپن نیز در آن مشارکت داشتهاند. ناسا با ابراز خرسندی از این مشارکت و نتایج رضایتبخش آن، از شرکتهای خصوصی و استارتاپهای بینالمللی فعال در این عرصه خواسته است تا در زمینه توسعه تجهیزات، ابزار علمی و همچنین تامین فضانورد با این مجموعه همکاری کنند.
رید وایزمن فرمانده ۴۷ ساله این پرواز، سرهنگ نیروی دریایی آمریکا و خلبان هواپیمای اف ۳۵ است. وایزمن در سال ۲۰۱۴ یک ماموریت ۱۶۵ روزه به ایستگاه فضایی بینالمللی را انجام داد و از سال ۲۰۲۰ تا سال ۲۰۲۲ فضانورد ارشد ناسا بود. البته وایزمن در شرایط فعلی آمادگی لازم برای پرواز را ندارد اما طبق گفته خودش، جاهطلبی و جامه عمل پوشاندن به آرزوهای کودکی سبب شده است تا وضعیت جسمانی خود برای پرواز را ارتقا بخشد و آماده سفر به ماه شود. ویکتور گلاور خلبان ۴۶ ساله و سیاهپوست این پرواز است.
ویکتور بیش از ۲۱ سال سابقه پرواز در نیرو هوایی ارتش آمریکا را دارد. گلاور در حد فاصل سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۱ چند بار به ایستگاه فضایی سفر کرده و ماموریتهای متفاوتی را به انجام رسانده است. کریستینا کخ، مهندس پرواز ۴۴ ساله این ماموریت و اولین زنی است که به ماه سفر میکند. کخ که پیشتر در آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جان هاپکینز مشغول به کار بود، در زمینه ساخت ابزار و تجهیزات فضاپیماها نیز مشارکت داشته است.
جالب است بدانید او در سال ۲۰۱۹ به یک ماموریت ۳۲۸ روزه در ایستگاه فضایی بینالمللی رفت و نزدیک به یک سال را در این ماموریت گذراند. از این رو کریستینا کخ تا امروز رکورددار طولانیترین پرواز و ماموریت فضایی برای یک زن است. همچنین کخ در سال ۲۰۱۹ اولین راهپیمایی فضایی زنانه را به همراه جسیکا میر انجام داد. در پایان جرمی هانسن، سرهنگ ۴۷ ساله نیروی هوایی کانادا و خلبان هواپیمای جنگنده، اولین غیر آمریکایی است که با فضاپیمای ناسا به سمت ماه سفر میکند.
جالب است بدانید هانسن تاکنون به فضا سفر نکرده است و سفر به ماه اولین پرواز فضایی او به حساب میآید. از این رو پرواز هانسن شوری در علاقهمندان به سفرهای فضایی ایجاد و آنها را امیدوار کرده است که بتوانند در سفرها و ماموریتهای آینده ناسا، عضوی از خدمه پرواز باشند. ماموریت آرتمیس ۲ ظرف ۱۰ روز صورت خواهد گرفت اما نتایج آن ممکن است عمر کره زمین را تا قرنها و هزاران سال دیگر بیمه کند.
