روزنامه هفت صبح، گروه بازار| متقاضیان خرید ارز برای انجام مسافرتهای خارجی، خروج از کشور با هدف درمان، پرداخت شهریه دانشگاه و شرکت در آزمونهای بینالمللی میتوانند سراغ مرکز مبادله ارز بروند و یورو یا دلار مورد نیاز خود را در قالب ارز خدماتی با مبلغی پایینتر از بازار آزاد بخرند. فهرست سرفصلهای در نظر گرفته شده برای پرداخت ارز خدماتی در مرکز مبادله، طولانی است. اما در حال حاضر روند پرداخت آن برای مواردی که مصرف بیشتری دارد بهطور واضح اعلام شده.
نرخ یورو در بازار خدماتی حدود 45 هزار و 900 تومان است و دلار حدود 43 هزار و 400 تومان فروخته میشود. این درحالی است که نرخ دلار در بازار آزاد حوالی 57 هزار و 600 تومان و یورو نزدیک به 60 هزار تومان است. با این حساب اگر مسافری بخواهد ارز مورد نیاز خود را تا سقف 500 یورو از مرکز مبادله ارز تامین کند، باید نزدیک به 23 میلیون پول بدهد که حدودا هفت میلیون کمتر از وقتی تمام میشود که بخواهد سراغ بازار آزاد برود.
خرید ارز از مرکز مبادله کمی دنگ و فنگ دارد و افراد باید چهار گام را جهت ثبت درخواست خود طی کنند. فروش ارز در این مرکز منوط به تائید برخی وزارتخانهها یا سازمانهاست و اگر مدارک اولیه افراد از سوی کارگزاران مرکز مبادله تائید شود، افراد میتوانند بعد از سه یا چهار روز یورو یا دلار خود را بهصورت اسکناس (یا حواله) تحویل بگیرند. تعدادی از مصارف در نظر گرفته شده برای خرید ارز خدماتی از مرکز مبادله، دارای سقف هستند اما در کنار آنها تعداد زیادی از این مصارف سقف ندارند. اما بد نیست بدانید که سقف خرید یورو برای بیماران 10هزار یورو، برای رانندگان ترانزیت چهار هزار و 500 یورو و دانشجوان غیر بورسیه سالانه 13هزار یورو است.
چهار گام اولیه برای دریافت ارز
کسانی که بخواهند ارز مورد نیاز خود را از مرکز مبادله ارز با قیمت کمتر، یعنی حدود 45 هزار و 900 تومان برای هر یورو، دریافت کنند، قبل از هر چیز باید مطمئن شوند که جزو گروههای واجد شرایط برای خرید ارز از این مرکز هستند. بعد از چک کردن این موضوع، آنها چهار مرحله تا دریافت ارز مورد نظر خود فاصله دارند و انتظار میرود که پس از سه روز از ارسال مدارک و طی کردن روند مورد نظر، بتوانند ارز را دریافت کنند.
در گام اول، متقاضی باید ابتدا به یک بانک یا صرافی عضو مرکز مبادله ایران مراجعه کند و مدارک خود را تحویل دهد. فهرست بانکها یا صرافیهای عضو، روی سایت مرکز مبادله ایران به نشانی ICE.IR قابل مشاهده است. پس از این کار و در گام دوم بانک یا صراف، مدارک را پس از بررسی و اطمینان از تکمیل بودن به نماینده مقیم دستگاه ذیربط در مرکز مبادله ایران تحویل میدهد، درصورتی که مدارک نقص داشته باشد یا مورد تایید نباشد به متقاضی اطلاعرسانی خواهد شد تا بتواند در صورت امکان نقص مدارک را جبران کند.
در گام سوم پس از تایید مدارک توسط نماینده مقیم دستگاه در مرکز مبادله ایران، صدور تاییدیه در سامانه ثبت میشود و پیشرفت کار به متقاضی اطلاعرسانی میشود. درصورتی که در بررسی ایرادی متوجه مدارک بود مراتب اطلاع رسانی میشود. در آخرین مرحله، یک روز پس از صدور تاییدیه در سامانه بانک مرکزی و اطلاع رسانی به متقاضی برای دریافت ارز، او به بانک یا صرافی خود مراجعه میکند، بانک یا صرافی موظف است که پس از صدور تاییدیه نسبت به تامین ارز درخواستی متقاضی با خرید از مرکز مبادله ایران اقدام کند. در همه مراحلی که نیاز به مراجعه متقاضی است درصورت عدم مراجعه بیشتر از یک هفته پرونده مختومه میشود و درصورت تقاضای ارز خدماتی متقاضی باید مجددا درخواست خود را ثبت کند.
دریافت ارز خدماتی برای کدام مصارف سقف دارد؟
خرید ارز از مرکز مبادله ایران برای تعدادی از سرفصلها دارای محدودیت است. مثلا بیمارانی که میخواهند برای درمان خود به خارج از کشور بروند، اگر بتوانند تایید معاونت وزارت بهداشت را با توجه به مدارکی که ارائه میدهند جلب کنند، میتوانند تا سقف 10 هزار یورو ارز، از مرکز مبادله دریافت کنند.
البته برای برخی دیگر از بیماران که مدارکشان به تایید شورای عالی پزشکی معاونت درمان وزارت بهداشت، رسیده باشد یا جانبازانی که تائیدیه را از شورای عالی پزشکی بنیاد شهید و امور ایثارگران دریافت کردهاند، امکان دریافت ارز بیش از 10هزار یورو هم ممکن است. دانشجویان بورسیه شده برای اقامت هر ماه خود میتوانند تا سقف هزار و 500 یورو ارز بگیرند. اگر آنها دارای فرزند یا همسر باشند، این افراد هم میتوانند ماهی تا سقف 500 یورو ارز را با قیمت خدماتی از مرکز مبادله ارز، دریافت کنند.
دانشجویانی که بورسیه نیستند، برای مقاطع لیسانس و بالاتر، سالانه سهمیه 13 هزار یورویی دارند و علاوه بر این ماهی هزار و 500 یورو هم بابت اقامت میگیرند. البته باید بدانید که آنها برای دریافت این میزان ارز باید تائید وزارت بهداشت یا وزارت علوم را داشته باشند. ارز مسافرتی برای کسانی که با هواپیما به کشورهای دارای ویزا سفر میکنند تا 500 یورو پرداخت میشود. این میزان برای کسانی که سفر زمینی به کشورهای با یا بدون ویزا دارند، 300 یورو است.
مسافران برای دریافت ارز مورد نیاز خود از مرکز مبادله ارز، به گذرنامهمعتبر و عوارض خروج نیاز دارند. همچنین کسانی که برای سفر هوایی برنامهریزی کردهاند باید بلیت خود را همراه داشته باشند. یکی دیگر از ارزهایی که پرداخت آن دارای سقف است به ارز مورد نیاز رانندگان ترانزیت مربوط میشود. سقف ارز دریافتی از سوی این رانندگان چهار هزار و 500 یورو است. البته آنها به نسبت مقصدی که دارند، میتوانند ارز بگیرند و تنها کسانی که به سمت کشور انگلیس بروند میتوانند چهار هزار و 500 یورو را بگیرند.
موارد خاص دریافت ارز خدماتی
در میان موارد مندرج در جدول خرید ارز از مرکز مبادله، موارد جالب زیادی وجود دارند که افراد برای دریافت ارز مورد نظر خودشان سقفی ندارند. مثلا اگر شما بخواهید یک مقاله علمی در یکی از آن مجلههای اسمورسمدار علمی خارج از کشور منتشر کنید و همزمان متقاضی بخش دولتی باشید، برای دریافت هزینه چاپ آن، سقفی ندارید.
اما اشخاص حقیقی، شرکتها و موسسات تنها به میزان مندرج در صورتحساب میتوانند ارز دریافت کنند. البته شرط پرداخت این نوع ارز تایید مقام زیربط در وزارت علوم و… است. همچنین پرداخت ارز جهت ثبتنام برای آزمونهای بینالمللی زبان مانند تافل، آیلتس و جیآرای برای بخش دولتی و غیردولتی دارای سقف نیست. البته بهشرطی که معاونت ذیربط در وزارت علوم نیاز شما به دریافت ارز را تائید کند.
کسانی که یکی از اقوام ایرانی خود را در خارج از کشور از دستدادهاند و میخواهند جنازه او را به ایران بیاورند هم میتوانند بدون سقف، هر چقدر که نیاز دارند از مرکز مبادله ارز، یورو دریافت کنند. آنها البته پیش از هر چیز به تائید معاونت ذیربط در وزارتامورخارجه کشورمان نیاز دارند. جهانگردان خارجی که پول خود را به ریال تبدیل کردهاند و بعد، در زمان برگشت بخواهند ریالی که باقیمانده را دوباره به یورو یا دلار و … تبدیل کنند هم به هر میزانی که ریال داشته باشند، میتوانند معادلش را از مرکز مبادله دریافت کنند. برای اینکار تنها تائید بانک عامل مورد نیاز است.
فرآیند نهایی دریافت ارز خدماتی، مسافرتی و دانشجویی
فرآیند تهیه ارز از مرکز مبادله ارز برای دو گروه نهایی شده است. کسانی که بهدنبال ارز مسافرتی و دانشجویی هستند، باید فرآیند مشخصی را برای دریافت ارز مورد نیازشان طی کنند. افرادی که بخواهند برای خرید ارز مسافرت هوایی اقدام کنند ابتدا باید به شعب ارزی بانک ملی ایران به همراه مدارکی مانند بلیت، گذرنامه معتبر و ویزای کشور مورد نظر مراجعه کنند.
در مرحله دوم این مدارک توسط بانک ملی بررسی خواهد شد و در صورت تائید، فرد باید معادل ریالی مبلغی که قصد خرید ارز را دارد، به بانک پرداخت کند و رسیدی را که آنها ارائه میدهند بگیرد. مسافران با در دست داشتن این رسید از گیت فرودگاه عبور کرده و به باجه ارزی مراجعه میکنند و سپس با ارائه رسید خود میتوانند تا سقف 500 یورو برای کشورهای دارای ویزا و 300 یورو برای کشورهای بدون ویزا، اسکناس دریافت کنند.
متقاضیان دریافت ارز دانشجویی، به دو دسته تقسیم میشوند. گروه اول دانشجویان تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری هستند که باید ابتدا مدارک خود را در سامانه سجاد بارگذاری کنند و بعد منتظر تائید مدارک از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بمانند. بعد از اینکه این وزارتخانه کار تائید را انجام داد، کد رهگیری از سوی سامانه مرکز مبادله ارز و طلای ایران برای متقاضی ارسال میشود و بعد دانشجو یا نماینده قانونی او میتواند به همراه این کد و مدارک هویتی، جهت دریافت ارز مورد نیاز خود به شعب بانک ملی مراجعه کند. دانشجویان تحت نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هم مسیر تقریبا مشابهی دارند. با این تفاوت که آنها باید ابتدا مدارک خود را در سامانه موحد ثبت کنند و بعد منتظر تائید آنها از سوی وزارت بهداشت باشند. بقیه این مسیر برای هر دو مورد یکسان است.
تفاوت قیمت ارز خدماتی و توافقی
کسانی که میخواهند ارز خود را از مرکز مبادله ارز دریافت کنند، باید نرخ ارز خدماتی را چک کنند. البته این فقط شامل افرادی میشود که برای یکی از سرفصلهای تعیین شده از سوی مرکز مبادلات برای خرید مراجعه کرده باشند. نرخ یورو حدودا 45 هزار و 900 تومان است و کسانی که میخواهند دلار دریافت کنند، هر دلار را با مبلغ حدودا 43 هزار و 400 دلار میخرند. در این بین برخی از افراد که برای مصارف دیگری خارج از این سرفصلها دنبال خرید دلار هستند (مثل دریافت سهمیه سالیانه پنج هزار یورویی)، میتوانند سراغ بازار توافقی بروند و هر یورو را با قیمتی حوالی 56 هزار تومان بخرند.
اگر آنها بخواهند به جای یورو، از بازار توافقی دلار دریافت کنند، باید بابت هر دلار، 53 هزار و 370 تومان پول بپردازند. قیمت یورو در بازار آزاد حدودا 59 هزار و 700 تومان است و قیمت دلار در این بازار به 57 هزار و 540 تومان میرسد.
اگر مسافری بخواهد سهمیه 500 یورویی خود را از مرکز مبادله ارز بخرد، حدودا به 22 میلیون و 950 هزار تومان پول نیاز دارد. همین فرد اگر تصمیم بگیرد ارز را از بازار آزاد دریافت کند، برای 500 یورو، باید 29 هزار و 850 هزار تومان پول بدهد. تفاضل قیمت سهمیه 500 یورویی مسافران در بازار آزاد و ارز خدماتی، نزدیک هفت میلیون تومان است.
سهمیه ارز برای هر کد ملی امسال پنج هزار یورو تعیین شده است و افراد میتوانند با در دست داشتن کارت ملی خود (و البته مقداری خوششانسی) به صرافیهای مجاز مراجعه کنند و تا سقف پنج هزار یورو ارز بخرند. خرید پنج هزار یورو در بازار توافقی به رقمی معادل 280 میلیون تومان پول نیاز دارد. اگر سراغ بازار آزاد بروید و بابت همین مقدار یورو، باید 300 میلیون تومان پرداخت کنید.
تفاضل قیمت بین این دو نوع ارز برای خریدارانی که میخواهند پنج هزار یورو ارز تهیه کنند، 20 میلیون تومان است. اگر دانشجویان بخواهند سهمیه سالانه 13 هزار یورویی خود را از بازار آزاد دریافت کنند، به 780 میلیون تومان پول نیاز دارند اما راه بهتر این است که سراغ خرید ارز از مرکز مبادله بروند و 600 میلیون پول بدهند. تفاضل قیمت بین این دو به 180 میلیون تومان میرسد.
