روزنامه هفت صبح، نگین باقری| بحث بودجه مجلس رسیده است به داغترین و مخاطبپسندترین بخش ماجرا. مالیات بر خودروهای لوکس و خانههای لوکس. سال پیش حد تشخیص خودروها عدد یک میلیارد تومان بود و قیمت 20 میلیارد تومان هم براي خانهها در نظر گرفته شده بود. همانموقع خیلیها اعتراض کردند که در مورد خودرو چرا اینقدر سختگیرانه بوده و در مورد مسکن اینهمه دستودلبازانه! چراکه خانه 20 میلیارد تومانی از دسترس بخش بزرگی از مردم دور بود و ماشین بالای یک میلیارد تومان گروه زیادی از مردم را درگیر خود میکرد.
امسال مجلس حرکت هوشمندانهای در حل این پارادوکس كرده است. یعنی رساندن کف قیمت اتومبیل براي رهایی از مالیات خودروهای لوکس به عدد سه میلیارد تومان و ثابت نگه داشتن قیمت خانه در همان عدد 20 میلیارد تومان. حالا ثروتمندانی که خانههای گران دارند بیشتر از سال قبل در سبد مالیاتی قرار میگیرند و دارندگان خودروهای چینی و یا دستدومهای فرانسوی و ژاپنی و کرهای از سبد مالیاتی عبور میکنند. چرا که بسیاری از دارندگان این نوع خودروها به طبقه مرفه کشور تعلق ندارند و فقط از مواهب گران شدن ناگهانی خودرو سود جستهاند. حالا اصل گزارش را بخوانید:
مالیاتهایی که دولت تصمیم داشت از مسکن و خودروی افراد مرفه بگیرد، امسال با تغییراتی همراه خواهد بود. مجلس که روزهای آخر بررسی بودجه را میگذراند تصمیم گرفته دستی به سروروی مالیات خودروهای لوکس بکشد. یعنی اینطور که نمایندهها تصمیم گرفتند، قبلا خودروهایی که یک میلیارد تومان به بالا ارزش داشتند باید مالیات میدادند ولی حالا این عدد به سه میلیارد تومان افزایش پیدا کرده. این ماجرا چه تبعاتی خواهد داشت و برنامههای دولت را چقدر عوض میکند؟ طبیعتا با گران شدن قیمت خودروها، عدد یک میلیارد تومان سال قبل را بیمبنا نشان میداد اما تبدیل آن به سه میلیارد تومان موجب كشيدن نفس راحت بسیاری از دارندگان خودروهای خارجی غیرلوکس شده است.
بیایید با یک مثال مرور کنیم که ماجرا چیست؟ الان قیمت یک پژو 2008 مدل 1397 یا مثلا جک s5 حدودا همین یک میلیارد و 500 میلیون تومان است. اگر قرار بود که برنامه دولت اجرا شود، این دو مدل خودرو در کمال تعجب لوکس محسوب میشدند و باید مالیات خودروی لوکس پرداخت میکردند (هرچند اگر به بخش آئیننامههای سازمان امور مالیاتی در سایت این سازمان رجوع کنیم قیمتهای کارشناسی خودروها سی، چهل درصد زیر قیمت بازار آزاد محاسبه شدهاند. اگر وقت داشتید یک سر به آنجا بزنید) حالا ولی این نرخگذاری تغییر کرده و خطر از بیخ گوش خیلی از مالکان گذشته.
بهجز این مورد که گفته شد، بقیه جزئیات فرمول مالیات تغییری نکرده. یعنی اگر یک خودرو سه میلیارد و 500 میلیون تومان قیمت داشته باشد، باید بهازای آن 500 میلیون تومان مازاد، یک درصد مالیات دهند که برابر است با پنج میلیون تومان. بقیه قوانین مالیات خودروهای لوکس، همان تصمیمی است که دولت گرفته و در لایحه هم آمده بود. یعنی همانطور که قبلا هم دولت نوشته بود مالیات فارغ از اینکه مالک خودرو حقیقی است یا حقوقی به دستگاههایی تعلق میگیرد که سواری باشند و یا وانت دوکابینه.
نکته مهم ولی این است که سامانه مالیات اغلب در کارشناسی قیمت، رقم پایینتری برای خودروی شما در نظر میگیرد. حالا که حرف خودرو و مالیات از آن شد، بد نیست این را هم اضافه کنیم که امسال دولت روی خرید و فروش و مبادله خودرو حساب سنگینی باز کرده. اینطور که در سال آینده مالیات بر نقل و انتقال خودرو با ۲۳۵ درصد افزایش و مالیات شمارهگذاری خودرو با یک جهش ۴۰۳درصدي همراه بوده است.
مالیات مسکن چه خواهد شد؟
مجلس تغییری در برنامه دولت برای مالیات خانههای خالی نداده. خود دولت از ابتدا عددی که برای مالیات خانههای خالی در نظر گرفته بود، بالاتر از سال گذشته محاسبه کرده بود. یعنی در بودجه سال 1401 دولت گفته بود که خانههای خالی 10 میلیارد تومان به بالا باید مالیات بدهند هرچند در گذر از مجلس به عدد 20 میلیارد تومان رسید، حالا در لایحه بودجه سال آینده دولت همان رقم 20 میلیارد تومان را پیشنهاد کرده و مجلس هم پذیرفته تا به این ترتیب تعادل درستی بین مالیات خانه و اتومبیل رخ بدهد.
یعنی کسی که در خانه 20 میلیاردی مینشیند طبیعتا اتومبیل بالای 3 میلیارد تومان هم زیر پایش خواهد بود. مجلس این موضوع را قبول کرده ولی یک تغییر کوچک هم مصوب کرده که ماجرای آن این است: دولت ابتدا گفته بود که مالیات را مالکان واحدهای مسکونی و باغویلاها باید بپردازند ولی حالا کمیسیون قید زمینهای فاقد اعیانی و دارای کاربری مسکونی در شهرهای بالای ۱۰۰ هزار نفر را به آن اضافه کرده. با این حساب بخشی از ویلاهای روستایی دیگر لازم نیست مالیات بپردازند.
سخنگوی کمیسیون تلفیق لایحه بودجه با این مثال فرمول مالیاتگیری از مازاد 20 میلیارد تومان را داده است: «اگر واحد مسکونی، باغویلا و زمینهای فاقد اعیانی در شهرهای بالای صد هزار نفر به ارزش روز ۲۰ میلیارد تومان باشد، از پرداخت مالیات معاف است اما اگر مثلا ۲۵میلیارد تومان باشد، باید بهازای ۵ میلیارد تومان مازاد، ۲ در هزار مالیات بپردازند؛ این مالیات برعهده شخصی است که در ابتدای هر سال مالک باشد.»
یک تغییر کوچک دیگر
یکی دیگر از جزئیاتی که اولینبار به آن اشاره شده این است که در مالیات باغ و مسکن و ویلا، مالیات بر عهده شخصی است که در ابتدای هر سال مالک باشد. یعنی اگر مثلا اواسط تابستان سال آینده یک ملک بخرید دیگر نیازی به پرداخت مالیات نیست و مالک قبلی باید مالیات خانه لوکس را پرداخت کند اما اگر این کار را اوایل بهار انجام دهید، مالیات برای شما هم اجباری خواهد شد.
آمبولانس، قیر و دیگران
درباره مالیات تغییرات دیگری هم بین آنچه دولت تصمیم گرفته بود با آنچه مجلس تصویب کرده وجود دارد ولی هیچکدام از آنها به اندازه این دو مورد مسکن و خودرو برای شهروندان دربرگیرنده نبود. مثلا یکی از آنها مالیات قیر، حق انشعاب گاز و برق مدارس و غيره است. بهجز این موارد کمیسیون تلفیق اعلام کرده که مجوزی برای اینکه دولت بتواند از حساب ذخیره ارزی استفاده کند صادر شده.
در واقع در لایحه بودجه سهم صندوق توسعه ملی از نفت ۴۰درصد، سهم وزارت نفت از فروش نفت 5/14درصد و سه درصد هم برای مناطق محروم و کمتر توسعهیافته و ۴۲/۵درصد برای بودجه عمومی تا سقف ۶۰۳ همت میشود و اگر دولت نتواند به این میزان نفت بفروشد این مجوز در لایحه آمده که از حساب ذخیره ارزی برداشت شود.
مورد دیگر از تغییرات مالیات مربوط به واحدهای تولیدی است که دولت نرخ آن را 20درصد تعیین کرده بود ولی مجلس دو درصد از آن را بخشیده. کار بهارستان برای بودجه تقریبا رو به پایان است. ترس دولت، یا در واقع ترس سازمان بودجه، این بود که مجلسیها سقف بودجه را افزایش دهند ولی بهجز این اختلاف خاص دیگری بینشان نبوده که حساسیتبرانگیز باشد. در نهایت همه این مالیاتها که تصویب شود و در مجلس رای بیاورد، مالکان تا آخر بهمن ماه سال آینده وقت دارند که این مبلغ را پرداخت کنند.
