روزنامه هفت صبح، گروه بازار| طرح کالابرگ الکترونیک در چهار استان کشور بهصورت آزمایشی اجرا شده است ولی طبق وعده بهزودی کل کشور را زیر پوشش میگیرد. خوشبختانه میدانیم تبدیل یارانه نقدی به کالابرگ برای هیچکس اجباری نیست و مردم میتوانند خودشان تصمیم بگیرند به کالاهای موجود در فهرست نیاز دارند یا مانند گذشته یارانه دولتی را با مراجعه به عابربانکها و بهصورت نقدی دریافت کنند. کالابرگ برای گروه اول همراه با مشوقهایی همراه است که جذابیت آن را افزایش میدهد.
مردم میتوانند براساس نیاز خانوار، مقدار کمتر یا بیشتری از کالاهای اساسی مرجع را به انتخاب خود و تا سقف میزان اعتبار یارانهشان خریداری کنند. ثبتنام در طرح دریافت کالابرگ با استفاده از کد دستوری #۲۸*۷۸۸* انجام میشود. در ادامه متقاضیان با کمک برنامه کاربردی شما (شبکه ملی اعتبار) که در بازار و مایکت وجود دارد و همزمان روی سایت اینترنتی shoma.sfara.ir برای دانلود قرار گرفته، از سایر جزئیات اطلاع کسب کنند و فهرست فروشگاهها و روشهای عرضه را زیرنظر بگیرند. در صورتیکه اعتبار لحاظ شده برای خرید کالا تا پایان ماه استفاده نشود، امکان برداشت نقدی برای سرپرست خانوار فراهم است. هنوز احساس میکنید کالابرگ الکترونیک ترسناک است؟
مرحله آزمایشی طرح کالابرگ در چهار استان کشور اجرا شده است. جزئیات اجرا تا حدی معقولی منتشر شده تا مردم خداینکرده احساس نکنند در تعلیق بهسر میبرند. در طرح کالابرگ الکترونیکی برخلاف طرح هوشمندسازی یارانه آرد، دستگاه پوز جدیدی به عرضهکنندگان کالاهای اساسی تعلق نخواهد گرفت و هیچ دستگاه پذیرندهای نیز از شبکه شاپرک حذف نمیشود.
تعداد قلم کالاهای مشمول این طرح توسط مصوبه هیات دولت تعیین خواهد شد و گفته شده محدودیتی در برندهای عرضهکننده پیشبینی نشده است. در حال حاضر 10 قلم کالا را میتوان با کالابرگ تهیه کرد که تعداد آنها تا ۱۷ قلم قابل افزایش است. اعتبار بهصورت ماهانه در حساب سرپرست خانوار شارژ خواهد شد و در صورت مصرف نشدن بخشی از اعتبار، امکان دریافت نقدی اعتبار مصرفنشده برای سرپرست خانوار وجود خواهد داشت. در واقع سیکل شارژ اعتبار بهصورت ماهانه است. مهمترین مزیت کالابرگ این است که زودتر از موعد میتوان بهآن دسترسی داشت.
اجباری در کار نیست
«حمایت از سبد غذایی و سلامت مردم»، مهمترین شعار طرح کالابرگ الكترونیکی است. یعنی امکان خرید اعتباری ۱۰ قلم کالای اساسی تا سقف مبلغ یارانه خانوار، یک ماه زودتر از تاریخ واریز نقدی فراهم میشود. در حال حاضر براساس سبد کالاهای اساسی مصوب و سرانه مصرف هریک از آنها، سهم پرداختی خانوار از این سبد ثابت در نظر گرفته شده و مابهالتفاوت آن از اعتبار یارانه تامین میشود و درصورت تغییر قیمت کالاهای سبد، سهم پرداختی خانوار بدون تغییر باقی میماند و دولت آن را بهطور خودکار گردن میگیرد.
مردم میتوانند با مراجعه به فروشگاههای مجاز و متصل به شبکه، نسبت به استفاده از اعتبار طرح کالابرگ الکترونیکی در خرید اقلام اساسی استفاده کنند. خرید اقلام اساسی به نحوی است که سهم پرداختی خریدار از قیمت کالا توسط آنها با استفاده از کارت بانکی یا بهصورت نقدی پرداخت شده و مابهالتفاوت آن تا قیمت روز اقلام از محل اعتبار آنها پرداخت میشود. در صورت استفاده از اعتبار تخصیصی، میزان استفاده شده از این اعتبار از یارانه خانوار کم شده و مانده آن در زمان واریز نقدی یارانه بهحساب آنها واریز میشود.
استفاده از اعتبار از طریق کارتهای بانکی که بهنام سرپرست خانوار است، امکانپذیر خواهد بود. الزامی به خرید یک نشان تجاری خاص نیست و افراد میتوانند از هر گروه کالایی اعلام شده و از هر نشان تجاری دلخواه، خرید خود را انجام دهند. طراحان و مجریان طرح با افتخار میگویند بهمنظور حفظ حق آزادی در انتخاب و احترام به سلایق متفاوت در سبد مصرفی خانوار، امکان خرید از میان کالاهای متفاوت با برندهای مختلف میسر شده است، بهگونهای که تنها مابهالتفاوت احتمالی میان قیمت کالاهای انتخابی با قیمت کالاهای مرجع، توسط مردم پرداخت خواهد شد.
همچنین این امکان فراهم است که مردم براساس نیاز خانوار، مقدار کمتر یا بیشتری از کالاهای اساسی را به انتخاب خود و تا سقف میزان اعتبار خرید کنند یا اصلا کل اعتبار خود را به خرید یک محصول اختصاص دهند. در طرح کالابرگ الکترونیک قرار نیست کارمزدی به فروشنده پرداخت شود. در این طرح همچون خرید عادی هیچ هزینه و کارمزدی برای مصرفکننده پیشبینی نشده است و دریافت وجه اضافی تخلف خواهد بود.
رابطه طرح کالابرگ و فروشندگان
فروشندگان صنف خواربار، لبنیات، پروتئین، فروشگاههای زنجیرهای و تعاونیهای مصرف در حال حاضر میتوانند با مراجعه به نرمافزارهای بازار و مایکت یا از طریق درگاه الکترونیکی shoma.sfara.ir نسبت به نصب برنامه کاربردی «شما» و ثبتنام از قسمت پنل فروشنده به سامانه فروش طرح کالابرگ الکترونیکی متصل شوند. تسویهحساب و واریز مبالغ خریدهای اعتباری (مابهالتفاوت مبلغ پرداختی مردم با قیمت کالاها) مشابه تسویه با فروشندگان از طریق کارتخوان است و اتصال به این طرح کاملا رایگان بوده نیازی به پرداخت هزینه توسط فروشندگان نیست. اتصال فروشگاهها به سامانه از زمان ثبت درخواست، چهار تا پنج روز کاری زمان میبرد و مردم میتوانند فروشگاههای فعال را با برچسبی که روی آن عبارت «این فروشگاه به شما (شبکه ملی اعتبار) پیوست» نوشته شده است، شناسایی کنند.
جزئیات شیوه تخصیص کالابرگ الکترونیک
طرح کالابرگ الکترونیک فعلا شامل ۱۰ قلم کالای اساسی از جمله شیر یک لیتری کمچرب، پنیر ۴۰۰ گرمی، ماست دبه 5/2 کیلوگرمی کمچرب، مرغ کشتار روز، تخممرغ، ماکارونی ۷۰۰ گرمی رشتهای، قند شکسته فلهای، شکر سفید فلهای و برنج میشود. هزینه خرید کالاها، از دو بخش سهم پرداختی مردم و میزان تخصیص اعتبار یارانه تشکیل میشود. بهعنوان مثال نرخ مصوب فروش شیر بطری یک لیتری کمچرب ۵۴ هزار تومان است که از این مقدار، ۳۷ هزار و ۵۰۰ تومان میزان سهم پرداختی مردم و ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومان آن از اعتبار تخصیصی خواهد بود. نرخ مصوب فروش پنیر ۴۰۰ گرمی نیز ۳۷ هزار تومان خواهد بود که ۱۷ هزار تومان آن سهم پرداختی مردم و ۲۰ هزار تومان دیگر از اعتبار طرح کالابرگ الکترونیک کسر خواهد شد.
طرح کالابرگ الکترونیک طوری برنامهریزی شده که از قیمت ۴۹ هزار و ۸۰۰ تومانی فروش ماست دبه 5/2 کیلوگرمی، سهم پرداختی مردم ۲۱ هزار تومان و سهم اعتبار از محل یارانه ۲۸ هزار و ۸۰۰ تومان باشد. نرخ مصوب هر کیلو مرغ کشتار روز ۶۳ هزار تومان است. در طرح کالابرگ الکترونیکی سرانه در نظر گرفته شده دو کیلوگرم خواهد بود و سهم پرداختی مردم و سهم اعتبار را باید بهترتیب ۶۰ هزار تومان و ۶۶ هزار تومان درنظر گرفت. در طرح کالابرگ الکترونیک قیمت تخممرغ کیلویی ۴۷ هزار و ۲۰۰ تومان خواهد بود. ۱۵ هزار تومان این رقم سهم مردم و ۳۲ هزار و ۲۰۰ تومان دیگر توسط اعتبار تامین میشود.
قیمت ماکارونی رشتهای ۷۰۰ گرمی، ۲۴ هزار تومان است که هفت هزار تومان آن توسط مردم و ۱۷ هزار تومان دیگر سهم اعتبار تخصیص یافته در کالابرگ خواهد بود. طرح کالابرگ الکترونیک همچنین شامل قند و شکر میشود. بررسی جزئیات نشان میدهد هر دو را با نرخ مصوب ۲۰ هزار تومان میفروشند. در یک خانوار چهار نفره، سهم هر نفر ۲۵۰ گرم میشود که نرخ پرداختی مردم دو هزار و ۱۲۵ تومان و اعتبار موجود در کارتها دو هزار و ۸۷۵ تومان خواهد بود. در این طرح همچنین نرخ مصوب هر کیلوگرم برنج ۶۰ هزار تومان در نظر گرفته شده که با توجه به سرانه دو کیلوگرمی هر خانوار، سهم پرداختی مردم ۶۰ هزار تومان و سهم اعتبار تخصیصیافته معادل ۶۰ هزار تومان خواهد بود.
قیمت نهایی دو کیلوگرم برنج در طرح کالابرگ الکترونیکی ۱۲۰ هزار تومان محاسبه شده است. نرخ فروش روغن ۸۱۰ گرمی نیز ۶۲ هزار تومان است که ۱۴ هزار تومان آن را مردم در قالب سهم خود پرداخت میکنند و ۴۸ هزار تومان دیگر از محل اعتبار یارانه کسر خواهد شد. طرح کالابرگ الکترونیکی توسط طراحان طوری برنامهریزی شده تا در مجموع برای خرید هر ۱۰ قلم کالای اساسی با توجه به سرانه، افراد مبلغ ۵۳۰ هزار تومان پول نیاز داشته باشند. از این رقم ۲۳۵ هزار و ۷۵۰ تومان سهم پرداختی مردم و ۲۹۴ هزار و ۲۵۰ تومان توسط طرح کالابرگ قابل خریداری خواهد بود.
ابهامات باقیمانده در اجرای طرح کالابرگ الکترونیک
استان هرمزگان پیشقراول اجرای آزمایشی طرح کالابرگ الکترونیک بود و گفته میشود بهزودی در سه استان قزوین، گیلان و مرکزی نیز شاهد رونمایی از طرح خواهیم بود. ساکنان هرمزگان تنها چند روز فرصت تجربه کردن کالابرگ را داشتهاند ولی اطلاعات و آمارها بهحدی است که میتوان یک قضاوت اولیه انجام داد. مثلا در استان هرمزگان هزار و 326 فروشگاه به طرح کالابرگ متصل شده که در 888 فروشگاه شاهد انجام تراکنشهای مربوط به کالابرگ الکترونیکی بودهایم. یعنی در همه آنها مردم اقدام بهخرید کردهاند.
منفعت طرح کالابرگ الکترونیکی چیست؟
پاسخ: یک مزیت اینکه یک ماه زودتر دولت اجازه میدهد کالاهای اساسی با این فرمول خریداری شود. اگر روغن در این مدت افزایش قیمت داشت پرداختی همان قیمت قبلی خواهد بود و این مبلغ از یارانه ماه بعد کم خواهد شد. فرد میتواند قبل از بیستم از یارانه خود استفاده کند. در آن تاریخ که یارانه پرداخت شد، اعتبار ماه بعد شارژ خواهد شد.
چرا گوشت در طرح کالابرگ الکترونیکی وجود ندارد؟
پاسخ: پروتئین بهازای گوشت مرغ در نظر گرفته شده است. در جدول منتشر شده کالاهایی پیشبینی شدهاند که قیمت مصوب دارند. به همین دلیل الان فقط گوشت مرغ قابل خریداری است.
مردم لیست فروشگاههای فعال در طرح کالابرگ الکترونیکی را از کجا دریافت کنند؟
پاسخ: نرمافزار «شما» دسترسی به فهرست فروشگاهها را امکانپذیر میکند. علاوه بر فروشگاههای بزرگ، فهرستی از فروشگاههای خرد هم تهیه میشود و در دسترس کاربران قرار خواهد گرفت.
طرح کالابرگ الکترونیکی چه زمانی سراسری میشود؟
پاسخ: تلاش شده این کار با حفظ و رعایت اصول متناسبسازی برای تمام کشور فعال شود. پیشبینیهاي اولیه نشان میدهد تا پایان سال این کار میسر شود اما همهچیز همچنان به بررسی و استخراج نتایج اجرای مرحله آزمایشی، کشف ایرادات احتمالی و رفع نواقص موکول ميشود.
آیا امکان ثبتنام در طرح کالابرگ الکترونیکی وجود دارد؟
پاسخ: طرح کالابرگ ویژه مشمولان یارانه است و اگر کسی یارانه نمیگیرد باید ابتدا در سامانه وزارت تعاون ثبتنام و تقاضای یارانه کند. این گروه چنانچه مشمول یارانه شوند، میتوانند از کالابرگ الکترونیکی هم استفاده کنند. در حال حاضر خانوادههایی که در دهک یک تا ۹ معیشتی قرار گرفتهاند و تاکنون یارانه دریافت میکردند، مشمول طرح کالابرگ الکترونیک بهحساب میآیند.
آیا امکان استفاده از اعتبار طرح کالابرگ الکترونیک در خریدهای اینترنتی وجود دارد؟
پاسخ: بله بهزودی امکان خرید از فروشگاههای مجازی که به سامانه «شما» متصل شوند وجود خواهد داشت.
