روزنامه هفت صبح، نگین باقری| دوشنبه تالار وحدت تبدیل شده بود به شب تاجران و تولیدکنندگان برتر که برای مراسم سالانه امینالضرب دور هم جمع شده بودند. مراسمی که از سال 1395 اتاق بازرگانی تهران برگزار میکند و در آن از برترین کارآفرینان تقدیر میشود. اینکه مراسم چطور برگزار شد و رئیس اتاق چه حرفهایی زد تا دیروز منتشر شده اما در این گزارش نگاهی به زندگی 10 کارآفرین انداختهایم؛ چه فریبرز مقیمی و مرتضی ضرابیه که «تندیس» گرفتند و چه بقیه که با «نشان» امینالضرب به خانه رفتند.
فریبرز مقیمی و مجموعه گروه صنعتی ایران: مقیمی از آن پلی تکنیکیهای قدیمی است. از اولین نسلهایی که دانشگاه امیرکبیر در رشته مهندسی شیمی تربیت کرد. فریبرز مقیمی کمکم بعد از کار کردن در شرکتهای مختلف سیمان، یکییکی شرکت پشت شرکت، آزمایشگاه پشت آزمایشگاه راهاندازی کرد و این بود که با بیست کارخانه عظیم صنعتی تبدیل به پدر معاصر سیمان شد. مقیمی سال 1321 در قائمشهر به دنیا آمده.
این را گوشه ذهنتان داشته باشید که کارخانه بزرگ نساجی قائمشهر آن زمان در روزهای اوج و شکوفایی خودش قرار داشت و خانوادهای در این شهر نبود که آنجا کارگر/کارمندی نداشته باشد. فریبرز مقیمی هم که شیمی خوانده بود برای کار کردن به این کارخانه رفت ولی چند سال بعد مسیر کاری او عوض شد. او سال 1349، یعنی هنوز سی ساله نشده بود که به سمت مهمی در این کارخانه رسید. تا بعد از انقلاب او همینطور مدیریتهای بخشهای مختلف را گرفت تا اینکه سال 1360 به همراه چند نفر دیگر شرکت خودش را تاسیس کرد که حالا بانی همین تندیس بوده: شرکت طراحی صنعتی ایران.
فعالیتهای صنعتی او اینجا متوقف نمیشود بلکه راه خودش را در شرکتهای دیگری مثل شرکتهای سرامیکی، گچ، فلزات و آهک در استانهای مختلف باز میکند. بعد از مدتی یکی از واحدهای شرکت خودش را در ترکمنستان افتتاح کرده و همین ماجرا برای او یک مدال افتخار از دست رئیسجمهور به ارمغان میآورد. اطلاعات چندانی از زندگی شخصی او در دسترس نیست جز اینکه برادری بهنام فرامرز داشته که در دهه 60 فوت شده و اتفاقا نام او روی یکی از شرکتهای مقیمی (صنایع سیمان فرامرز) گذاشته شده است.
محمد ضرابیه، یزدباف: در کنار کلمه یزدباف باید بانک سامان را هم بگذاریم. قبل از اینکه به بانک برسیم باید توضیح دهیم که یزدباف کارخانهای در حوزه نساجی است که هفتاد سال پیش پایهگذاری شده؛ مجموعه یزدباف یک نام بزرگ بالای سر کارگاههای کوچکی است که کارگران آن در یکی نخ میریسند، در یکی میبافند، در یکی رنگرزی میکنند و در بقیه میدوزند. کار یک کارگاه فقط لباس زنانه است، یکی فقط جین میدوزد و یکی ستهای آشپزخانه و… .
خانواده یزدی ضرابیه مرداد ماه ۱۳۸۱ بانک سامان را تشکیل دادند. ضرابیه هیچ وقت رئیس هیات مدیره نشد و تصمیم گرفت همان بنیانگذار بماند. در عوض از میان سه پسر او بهنامهای ولی، احمدرضا و محمد، ولی بهعنوان سومین رئیس هیات مدیره بانک انتخاب شد و احمدرضا بر مسند مدیرعاملی بیمه سامان نشست. ولی ضرابیه جوانترین مدیرعامل نظام بانکی کشور است که در دانشگاه معروف مدرسه اقتصاد لندن رشته تامین مالی خوانده بود و در دانشگاه منچستر بیزينس.
فارغالتحصیل دانشکده نفت آبادان است. عمده فعالیتش در صنعت به حوزه نفت برمیگردد ولی امور ساختمانی را هم بهصورت تفننی انجام داده است. او قبل از انقلاب در کشورهای حاشیه خلیجفارس بهصورت پیمانکاری کار میکرد. ویژگی برجستهاش این بود که از کودکی علاقه زیادی به جمع کردن تمبر داشت. در سالهای ٦٠ و ٦١ جمع کردن آثار هنری را با تابلویی از سهراب سپهری آغاز کرد و اینطور شد که گالری او کمکم پا گرفت. کار شاخص او ساخت موزه و مجموعه بزرگ موزه «دیدی» بوده که بیش از 1800 اثر هنری از هنرمندان معاصر در آنها نگهداری میشود.
این موزه گالری ساختمانی نامتعارف در ایزدشهر بین شهرهای محمودآباد و نور در استان مازندران است. حدود سال ٨٤ زمزمه حراج آثار موسسه «کریستیز» در دوبی به گوش او رسید و تصمیم گرفت موزهاش را در فضایی متفاوت با طرحی خاص در شمال ایران بنا کند. خودش تعریف میکند که بسیاری از مجسمهسازان پولی برای خرید وسیله موردنیاز نداشتند و امکاناتی در اختیارشان قرار دادند که کارشان را آغاز کنند. او بهغیر از یک اثر هنری در اولین حراج کریستیز، هیچوقت هیچ اثر هنریاي را به فروش نرسانده.
احمد صادقیان، فرش ستارهکویر: او متولد سال 1332 در شهر میبد یزد است که 36 سال سابقه در حوزه صنعت دارد. صادقیان از سال ۱۳۵۷ از طریق «شرکت فرش باستان یزد» که متعلق به پدرش بود، با صنعت نساجی آشنا شد و فعالیتش را در این زمينه شروع کرد. قدم بعدی او برای کار در حوزه صنعت تاسیس فرش ستاره کویر یزد در سال 59 بود. همزمان با رها كردن کارهای دولتی، پدر به احمد صادقیان و دیگر برادرانش پیشنهاد داد تا خودشان نخستین کارخانه خانوادگی یعنی کارخانه تولید و بافت فرش ماشینی را راهاندازی کنند. در نهایت کارخانه «فرش ستاره کویر یزد» احداث و احمد صادقیان مدیرعامل این کارخانه خانوادگی شد.
او حدود 2500 شغل مستقیم ایجاد کرده و محصولات پنج کارخانه او در کشورهای زیادی به فروش میرسد. خودش ميگوید که سرگرمي کودکانهاش در بازی با وسایل کشاورزی خلاصه ميشد و از همان زمان عاشق کارهای صنعتی و تولیدی شد. صادقیان بعد از گرفتن مدرک دیپلم برای ادامه تحصیل از یزد به کرمان رفت و در دانشگاه کرمان مدیریت بازرگانی خواند. سال ۱۳۷۲ در کنار صنعت نساجی وارد صنایع غذایی شد و کارخانه تولید ماکارونی تکماکارون را تاسیس کرد و مدتی بعد توانست محصولاتش را صادر کند. این شرکت امروزه به گروه صنعتی تبدیل شده و علاوه بر ماکارونی، کارخانههای «آردداران»، «صبحانه پیکوتک» و چند خط تولید دیگر هم زیرمجموعه آن است. او با تأسیس کارخانه دراژه در سال ۱۳۸۵ و شرکت توسعه صنعت لاوان در سال ۱۳۸۹ هم وارد عرصه شیرینی و شکلات شد.
سلیمی، گچ: سلیمی را ممکن است به حضور او در اداره سرمایهگذاریهای خارجی اتاق بازرگانی بشناسند ولی در واقع او از پیشکسوتان گچ ایران و بنیانگذار نخستین واحد صنعتی تولید گچ در کشور است. حسین آقا سال 1318 در تهران بهدنیا آمده اما خانوادهاش اصالتا یزدی بودهاند. پدرش کارگاه گچ داشته و از نوجوانی غیرمستقیم وارد همین حال و هوا میشود. اول در آمریکا شیمی میخواند ولی بعد رشتهاش را به مواد بستهبندی در دانشگاه یوتا تغییر میدهد. وقتی به ایران برمیگردد اول وارد صنعت بستهبندی میشود و سه سال بعد پروانه یک کارخانه تولید گچ را میگیرد که سال 1350 راهاندازی میشود. سلیمی از اولین افرادی بوده که توانسته بعد از انقلاب مجوز بانک خصوصی بگیرد و بعد از آن این مسیر را بهعنوان مشاور یا عضو هیات مدیره برای بانکهای خاورمیانه و بانک کارآفرین هم ادامه میدهد.
مریم تاجآبادی، گروه تکژن زیست: در هفتمین مراسم امینالضرب فقط اسم یک زن دیده میشد. مریم تاجآبادی، شرکت دانشبنیان گروه تکژن زیست را دارد که از پایهگذاران غذاهای سودمند و پروبیوتیک محسوب میشود. او یک بار قبلا در سال 1400 بهعنوان شخصیت سال صنعت غذا انتخاب شده، یک بار دیگر هم همین امسال رئیسی از او بهعنوان زن کارآفرین تقدیر کرده. یک بار از سخنرانان مراسم فعالان اقتصادی در دیدار با رهبری بوده و یک بار هم یکی از کارخانجات خود را با حضور حسن روحانی افتتاح کرده است.
خاندان سودآور، مرسدس بنز: نام خاندان سودآور با بنز گره خورده. صمد سودآور واردکننده خودروهای مرسدس بنز و از اهالی کاشان است. آنها اصالتا اهل ترکمنستان بودند که بهدنبال حوادث سیاسی و انقلاب سوسیالیستی در این کشور به ایران میآیند. دو برادر از یک خانواده شرکت واردات خودرو خود را بهنام مریخ ثبت میکنند و مریخ امتیاز واردات مرسدس بنز را در همان دهه بیست هجری بهدست میگیرد. خلاصه اینکه بعد از گذشت سالها، شب دوشنبه دیماه ابوالعلا و حسینعلی سودآور نوههای حاجحسین ملک (ملکالتجار) و فرزندان خانواده سودآور که موسس کارخانه بنز خاور در ایران هستند، بهعنوان برگزیدگان امینالضرب معرفی شدند تا به آنها لوح و نشان اعطا شود.
مرتضی هداوند، رازین پلیمر: هداوند تنها فرد جوانی بود که دوشنبه برای گرفتن جایزه بالا رفت. سال ۱۳۹۴مدیرعامل رازین پلیمر، بهعنوان مدیر موفق صنایع ملی پلیمر ایران انتخاب شد. تا امروز جایزههای متعدد کارآفرینی هم گرفته و یکی از ستارههای جوان بنیاد ملی نخبگان بوده. جدا از اینها از سوی معاونت علمی ریاست جمهوری هم بهعنوان برترینها انتخاب شده.
رضا سواری، مرغ پرطلا: رضا سواری در سال ۱۳۴۴ در روستای گرده از توابع مهاباد متولد شد. از بین همه این 10 نفر به نظر میرسد او تنها کسی است که از خانواده فرودست به این نقطه رسیده است. خودش گفته است: من کار کردن را زمانی که سوم راهنمایی بودم در یک درمانگاه شبانهروزی شروع کردم. در آن موقع روزها درس میخواندم و بعدازظهرها از ساعت چهار تا ۱۲ شب ابتدا بهعنوان سرایدار و بعد هم بهعنوان تزریقاتی کار میکردم.
زمانی که به اول دبیرستان رسیدم برای درس خواندن به شهرستان میاندوآب رفتم و آنجا نزد برادرم زندگی میکردم. برادرم مرغ فروش بود و من هم علاقهمند بودم که به این کار وارد شوم، برای همین از او درخواست کردم که بخشی از کار را به من بسپارد.یک روز مرغهایش را برمیدارد و با موتور به اطراف بوکان میبرد. در کنار کوره آجرپزی همه آنها را میفروشد. همانجا به مردم آن خطه قول میدهد که باز برایشان مرغ بیاورد. همین میشود که سال 1368 اولین مرغداری خود را تاسیس میکند. آن هم با دو پرسنل که حالا به 900 نفر رسیده. کارخانه کیوان مرغ پر طلا سال 1376 تاسیس میشود و دو سال بعد به عنوان مرغدار نمونه همه او را میشناسند محصولاتش کم کم به باکو و عراق صادر میشود.
شکروی، شکلی: قاسم و محسن شکروی از پایهگذاران این برند به شکل امروزی آن هستند. این شرکت در سال 1328 در تهران محصولات خود را ابتدا به صورت فله وارد بازار کرد.در سال 1346 کره به صورت مکانیزه توسط شرکت شکلی بستهبندی و توزیع شد. در سال 1354 کارخانه مدرن و مجهز شکلی در جاده مخصوص کرج احداث شده و در سال 1371 شرکت صفا پخش از شرکتهای تابعه شکلی تاسیس شد.
