روزنامه هفت صبح| نزدیک شدن به موعد واریز یارانه در ماههای اخیر باعث انتشار شایعههای زیادی میشود. مردم از مدتهای قبل منتظر تبدیل یارانه نقدی به کالابرگ هستند و با اینکه میدانیم این مسئله قطعی است، هنوز زمان اجرایی شدن طرح مشخص نیست. دولت دو، سهماه با شایعهها درگیر بوده و هر بار اعلام کرده تا وقتی تکلیف دوره آزمایشی در استانهای پایلوت مشخص نشود، از کالابرگ خبری نخواهد بود.
در آخرین خبر رسمی شنیدیم حداقل تا پایان سال 1401، شاهد تغییر وضعیت پرداخت یارانه نیستیم. شایعهها اما کار خودشان را میکنند و در روزهای منتهی به موعد پرداخت یارانه شدت پیدا میکنند. در این نوشته، تلاش میکنیم اخبار رسمی را از شایعهها و حدس و گمانها تفکیک کنیم.
شایعه شماره یک| یارانه یلدایی آخرین یارانه نقدی است
توضیح: یارانه یلدایی یک عنوان «مندرآوردی» بیپایه و اساس است. احتمالا چون در پایان آذر، شب یلدا را در پیش داریم، یک نفر که احساس خوشذوقی میکرده چنین نامی روی یارانه آذر گذاشته و چون بین مردم محبوب شده، بقیه سایتها و خبرگزاریها بهکرات از آن استفاده میکنند. موضوع آخرین یارانه نقدی هم منتفی است. در ادامه میگوییم چرا!
خبر شماره یک| تمام استانها یارانه آذر را نقدی دریافت میکنند
توضیح: سخنگوی سازمان هدفمندی یارانهها در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم بهعنوان یک مقام رسمی تکرار کرده در ماه جاری یارانه نقدی هیچ استانی قطع نمیشود. بهگفته طیبه حسینی، پرداخت یارانه آذرماه طبق روال ماههای گذشته ادامه دارد و قرار نیست در ماه جاری یارانه هیچ استانی قطع شود.
حسینی در ادامه توضیح داده «اگر» کالابرگ نهایی شد، وضعیت چگونه پیش خواهد رفت. بهگفته او در صورت اجرا شدن این طرح در ماههای آینده افراد میتوانند بهصورت اختیاری کالابرگ الکترونیکی را انتخاب کنند، در غیر این صورت پرداخت یارانه بهصورت نقدی ادامه پیدا میکند.
شایعه شماره دو| اجرای کالابرگ به سال آینده موکول شده
هشتم آذر از قول محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نقل شده واریز یارانه نقدی تا پایان سال جاری ادامه خواهد داشت و اگرچه اجرای کالابرگ الکترونیکی در یکی، دو استان بهصورت آزمایشی شروع شده اما به دلیل آماده نبودن زیرساختهای پرداخت کالابرگ الکترونیکی بعید است تا پایان سال بهصورت سراسری این سیاست اجرا شود.
خبر شمار دو| استفاده از کالابرگ اختیاری است
توضیح: حمید فرداد، مدیرعامل شرکت فناوری اطلاعات رفاه ایرانیان، مجری طرح کالابرگ الکترونیکی هم در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان تاکید کرده قرار نیست یارانه نقدی حذف شود و استفاده از کالابرگ الکترونیکی کاملا اختیاری خواهد بود.
او در توضیح شیوه آزمایشی پرداخت یارانه بهصورت کالابرگ در استان هرمزگان گفته سامانه ملی اعتبار، برای اجرای طرح کالابرگ الکترونیک براساس هر کدملی در دستور کار قرار داد و خانوارهای ساکن هرمزگان میتوانند به اعتبار یارانه، یک ماه زودتر کالاهای اساسی را با مراجعه به فروشگاههای مجاز اعلام شده خریداری کنند اما رقم مشخصی از محل اعتبار اختصاصداده شده قابل پرداخت است و خریداران باید مابقی مبلغ را با استفاده از کارت بانکی یا بهصورت نقدی پرداخت کنند. بهگفته او حتی در استان هرمزگان این کار «اختیاری» انجام میگیرد.
شایعه شماره سه| امکان دریافت یارانه نقدی حتی با اجرای کالابرگ
خبرگزاری تسنیم که معمولا تلاش میکند اخبار مربوط به یارانه را از منابع رسمی منتشر کند، ادعا کرده اطلاعاتی در اختیار دارد که تکلیف استفاده از یارانه در صورت اجرای کالابرگ را مشخص میکند. بهنوشته این خبرگزاری، طرح کالابرگ چند نقطه عطف دارد که یکی از برجستهترین آنها رونمایی از شبکه اعتباری سراسری با نام «شبکه اعتباری ایرانیان» موسوم به «شما» است.
این شبکه به شتاب متوسط میشود، از یک سازوکار فنی منحصر بهفرد استفاده میکند و میتواند امتیازات و تسهیلات هر خانوار را مدیریت کند. در طرح کالابرگ الکترونیکی برخلاف طرح هوشمندسازی یارانه آرد، دستگاه پوز جدید استفاده نمیشود و کارت بانکی افراد (احتمالا کارت یارانه سرپرست خانوار) همچنان در شبکه شاپرک کارکرد خواهد داشت. پیشبینی میشود بین پنج تا ۱۷ قلم کالا بهصورت یارانهای در اختیار خانوار مشمول قرار بگیرد. در صورتی که اعتبار تا پایان ماه استفاده نشود، امکان برداشت نقدی برای سرپرست خانوار فراهم است.
خبر شماره سه| زمان اجرای کالابرگ مشخص نیست
صولت مرتضوی، وزیر تعاون با تاکید بر اختیاری بودن پرداخت یارانه در قالب کالابرگ، به خبرگزاری ایسنا گفته طرح کالابرگ الکترونیکی به صورت آزمایشی در استان هرمزگان شروع شده و به شرط مهیا بودن بستر، به صورت آزمایشی در سایر نقاط کشور اجرا خواهد شد. سازوکار اجرای طرح این است که کارت الکترونیکی افراد، معادل مبلغ یارانه شارژ میشود و در بازه زمانی مشخص مختار هستند با این کارت، پروتئین خریداري کنند یا پول آن را برداشت کنند.



