روزنامه هفت صبح| ولیعهد بریتانیا در سال ۱۳۸۲ برای کمک به بازسازی مناطق زلزلهزده بم وارد ایران شد. در آن زمان خبرهای ضد و نقیضی از بازدید وی از ایران منتشر شد. در نهایت هدف سفر وی فقط کمک به بازسازی بم عنوان شد. ولیعهد پیشین و پادشاه کنونی بریتانیا، تنها عضو خانواده سلطنتی بریتانیاست که در طول چهار دهه بعد از انقلاب اسلامی به ایران سفر کرده است. سال ۱۳۸۲ در پی وقوع زلزله بم، شاهزاده چارلز به عنوان رئیس صلیب سرخ بریتانیا به ایران سفر کرد. چارلز پیش از سفر به بم برای بازدید از مناطق زلزلهزده در تهران با سیدمحمد خاتمی، رئیس جمهور وقت اسلامی ایران دیدار کرد.
ولیعهد پیشین بریتانیا بهتازگی نیز بار دیگر برای سفر به ایران ابراز علاقه کرده بود. سال ۱۳۹۸، چارلز در گفتوگو با نشریه بریتانیایی ساندیتایمز گفته بود که دوست دارد یک سفر رسمی به ایران انجام دهد. او در این مصاحبه گفت: «من میدانم که ایران برای سدهها بخش مهمی از جهان بوده و مشارکت زیادی در دانش بشری، فرهنگ، شعر و هنر داشته است. یعنی اینکه آدمهای واقعا فوقالعادهای هستند.»
چارلز پسر ارشد الیزابت دوم است و از سال ۱۹۵۸ همزمان با ولیعهد شدن لقب شاهزاده ولز را دریافت کرد. وی چند روز پیش در ۸ سپتامبر ۲۰۲۲ پس از مرگ مادرش الیزابت دوم، پادشاه بریتانیا و ۱۴ قلمرو مشترکالمنافع دیگر شد.
در سفر ملکه انگلیس به تهران چه گذشت؟
سفر اسفند ۱۳۳۹ ملکه الیزابت به ایران در واقع پاسخی به سفر اردیبهشت سال قبل محمدرضا پهلوی به انگلستان بود. شاه در سفر به انگلستان، بیملکه بود؛ چرا که فروردین سال قبلش از همسر دومش ثریا جدا شده بود. اسفند ۱۳۳۹ وقتی ملکه الیزابت با همسرش، فیلیپ به ایران سفر کرد، شاه با فرح که یک سالی از ازدواجشان میگذشت، میزبان آنها بود؛ سفری که پنجشنبه ۱۱ اسفند شروع و دوشنبه ۱۵ اسفند به پایان رسید.
ضیافت شام شب اول به میزبانی شاه و فرح در کاخ گلستان برگزار شد. روز دوم سفر، ملکه به مقبره رضاشاه در شهرری رفت و با اهدای تاج گل به او ادای احترام کرد. بعد از آن ملکه به بازدید خانههای کارگران شهرری و آموزشگاه پرستاری و همسرش به بازدید مرکز اتمی دانشگاه تهران و شورای فرهنگی بریتانیا رفتند. عصر هم میهمان مراسم ورزشی استادیوم امجدیه بودند.
ملکه از موزه جواهرات سلطنتی هم بازدید کرد؛ شباهت الماس «دریای نور» در ایران با الماس «کوه نور» در موزه بریتانیا توجهش را جلب کرده بود. عکسِ این صحنه بعدها خبرساز شد. کوه نور الماسی بینظیر است که نامش در تاریخ در کنار جفتِ دیگرش، دریای نور، به عنوان غنائم جنگی نادرشاه از فتح هند ثبت شده و در جریان دست به دست شدنهای متعددش، به موزه سلطنتی بریتانیا رسیده بود و به نوعی، نمادی از حضور استعماری بریتانیا در هندوستان به شمار میرفت. ضیافت شام شب دوم، به میزبانی ملکه در سفارت انگلستان در تهران و با حضور شاه و فرح برگزار شد.
ملکه و همسرش شنبه و یکشنبه مشغول بازدید از اصفهان و شیراز بودند. آنها علاوه بر اماکن تاریخی معروف مثل میدان نقشجهان و تخت جمشید، از بیمارستان مسیحیان و آموزشگاه نابینایان اصفهان و حرم حضرت شاهچراغ و دانشگاه شیراز هم بازدید کردند. کلید طلایی اصفهان هم به ملکه اهدا شد.
دوشنبه در آخرین ساعات حضور ملکه الیزابت، اعلام شد به مبارکی حضور او، بلوار تازهتاسیس پایتخت از این پس «بلوار الیزابت» نامیده میشود. ۱۸ سال بعد از این سفر، وقتی انقلاب اسلامی پیروز شد، نام بلوار الیزابت به خاطر وجود ساختمان بلند وزارت کشاورزی در آن، به بلوار کشاورز تغییر یافت. سرانجام سفر چهار روزه ملکه بریتانیا به تهران در روز ۱۵ اسفند بهسر آمد.
منبع: موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی
