روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی| پنج روز پیش گزارش تحقیق و تفحص مجلس از مجموعه عظیم فولاد مبارکه اصفهان در جلسه علنی مجلس منتشر شد اما نه در ابعاد وسیع. در واقع نتیجه این گزارش را احتمالا ابتدا خبرگزاری ایمنا که رسانه نزدیک به شهرداری اصفهان است منتشر کرد و فردای همان روز هم جوابیه فولاد در همین خبرگزاری منتشر شد.
تا اینجای کار با وجود عدد و رقمهای بزرگ و تخلفهای متعددی که در گزارش دیده میشد رسانههای بزرگتر سراغ ماجرا نرفتند و در تمام روزهای بعد اثری از این گزارش عجیب و حیرت انگیز در صفحات اول روزنامهها نبود و حتی مرور کلی صفحات داخلی هم میگوید که آنها در حد خبر هم به ماجرا نپرداختند.
چنین سکوتی میتوانست دو دلیل داشته باشد؛ اولین و البته دلیل خوشبینانه این که شاید گزارش از چشم رسانههای بزرگ دور مانده مخصوصا در روزهایی که سوژههای داغتری همچون برجام وجود داشت و دلیل دیگر اینکه ادعاهای مطرح شده در گزارش مجلس از فولاد آنقدر عددهای بزرگی دارد و درباره حاتم بخشی به نهادهای حساسی افشاگری میکند که رسانههای زیادی ترجیح دادند در انتشار آن چندان عجلهای به خرج ندهند مخصوصا به این دلیل که ادعاهای مطرح شده در این گزارش هنوز از سوی قوه قضائیه تایید نشده و در دست بررسی است.
البته روزنامه اصولگرای رسالت باکس نسبتا کوچکی به این موضوع اختصاص داد اما با زبان انتقاد از مجلس. در متن این باکس آمده بود که انتشار این دست خبرها میتواند افکار عمومی را نگران و مشوش کند. این روزنامه تاکید کرد که وقتی قوه قضائیه به موضوع ورود کند خواهیم دید که بخش بزرگی از ادعاهایی که در گزارش مجلس آمده آنگونه که نشان داده شده نبوده است.
وضعیت انعکاس ماجرا در رسانهها به همین صورت بود که موضوع مثل یک بمب خبری در شبکههای اجتماعی ترکید و کمتر چهره شناخته شده اقتصادی، سیاسی و اجتماعی فعال در توئیتر در این مورد سکوت کرد. هرکس بخشی از گزارش را پررنگ کرد و همه از عدد بزرگی که در گزارش به عنوان مجمع تخلفات فولاد مبارکه ظرف چهار سال دیده میشد شوکه شده بودند: ۹۱ هزار میلیارد تومان!
به این ترتیب کمکم خبرگزاریهای مطرح هم سراغ ماجرا رفتند و احتمالا امروز رد این سوژه کاملا در روزنامهها هم پیدا باشد.
گوشههایی از یک گزارش حیرتانگیز
گزارش مجلس بسیار مفصل است و برای خواندن تمام جزئیات گزارش میتوانید سراغ خبرگزاریها بروید اما اگر بخشهای مهم آن را خواسته باشید اینقدر بدانید که این گزارش شامل حیف و میل سرمایهها و پرداخت هدیه و کمک به نهادهای خاص و دخالتهای مختلف چهرههای سیاسی مخصوصا چهرههای اقتصادی دولت قبل میشود.
بخشی از این گزارش هم به زد و بند در واگذاری قراردادها به مقامهای دولت گذشته یا بستگان مقامات دولت قبل میپردازد. این بخش گزارش که تاکید زیادی روی اعمال نفوذ چهرههای معروف دولت قبل در فعالیت فولاد مبارکه اصفهان داشت باعث شد که بعضیها در شبکههای اجتماعی گزارش را به نوعی سیاسی کاری بدانند و به آن اتهام تسویه حساب سیاسی بزنند اما عده دیگری میگفتند گزارشی که ادعا میکند ۳۰۰هزار سند در خود دارد و ۱۲۰۰پرونده را بررسی کرده نمیتواند صرفا یک سیاسی کاری باشد.
وقتی گزارش را مرور میکنیم پر است از گزارههای اقتصادی و سیاسی پیچیده مانند این قسمت: «مدیرعامل سابق، در شرایطی که شرکت، با کمبود منابع ارزی مواجه بوده و کسری خود را از طریق تهاتر تأمین نموده، در دیماه ۹۹ در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، در اقدامی پر ابهام به معاون ارزی بانک مرکزی، پیشنهاد تأمین ۵۰ میلیون یورو جهت مصارفی که آن معاونت صلاح میداند، ارائه نموده است.» اما گزارش شامل بخشهای سادهتر و جالبتری هم هست مانند این بندها:
افزایش غیرمتعارف بودجه باشگاه سپاهان و ابهام در نحوه هزینه آن.
پرداختهای نجومی بعضاً بیش از یک میلیارد ریال ماهانه، که منجر به اختلاف زیاد دریافتی بین کارکنان شرکت و همچنین بین کارمندان فولاد مبارکه با سایر اقشار جامعه گردیده است. اعاده به خدمت غیرقانونی رئیس سابق فدراسیون فوتبال که منجر به حفظ وی در آن فدراسیون بهرغم بازنشستگی و خسارتهای وسیع، از جمله قرارداد با سرمربی سابق تیم ملی فوتبال گردید.
تصرف غیر قانونی و با انتفاع شخصی و گروهی در منابع مالی شرکت تحت عنوان تنخواه مدیرعامل، با مبلغی بالغ بر ۱۰۰۰ میلیارد ریال و مصرف آن در راستای اهداف شخصی و بذل و بخشش به افراد و مسئولان بیرون شرکت و عدم پاسخگویی مدیرعامل سابق، مدیر سابق حوزه مدیرعامل، مدیر سابق روابط عمومی و مدیر سابق حراست در خصوص محل مصرف منابع مالی دریافتی.
ارائه هدیه به نهادها و سازمانهای دارای ممنوعیت که اغلب به حسابهای غیر دولتی واریز گردیده و وقایعی نظیر پولشویی، ارتشا و تصرف غیر قانونی در وجوه را به همراه دارد. اهدای خودرو، کارت هدیه، بُن خرید، سکه، موبایل، لپتاپ و تبلت، به سازمانهایی نظیر برخی استانداریها، راه و شهرسازی، وزارت صمت، بانک مرکزی، گمرک و برخی نهادهای دیگر که منجر به تصرف غیرقانونی در وجوه گردیده، نمونههایی از این دست است.
در گزارش مجلس ادعاهایی هم درباره پرداختهای کلان به برخی نهادها دیده میشود مثلا میبینیم که شرکت یک میلیارد و ۴۴٠ میلیون تومان در وجه دفاتر ائمه جمعه و همچنین ستاد اقامه نماز جمعه پرداخت کرده و همچنین ٩۵٠ میلیون تومان در وجه حوزه علمیه، بنیاد غدیر و ساخت مسجد واریز شده و حتی اخذ ١۴٧ میلیارد از پول فولاد برای تاسیس یک شرکت هواپیمایی شخصی هم در گزارش دیده میشود.
یک فقره بامزه دیگر هزینهکرد ۱۷۰ میلیارد تومان برای تشریفاتی همچون کت و شلوار و ادکلن مدیران است که توجه زیادی هم در شبکههای اجتماعی جلب کرده.
هزینه برای تبلیغ توئیتری و صداوسیما
یکی از جدولهای جالب گزارش تحقیق و تفحص مجلس از فولاد مبارکه مربوط به هزینهکرد این مجموعه برای فعالیتهای تبلیغاتی در فضای مجازی است که در آن آمده: «شرکت از محل تنخواه مبالغی تحت عنوان ریتوئیت و جریان سازی رسانهای در خصوص تحقیق و تفحص از فولاد مبارکه هزینه نموده است.
برای نمونه مبلغ ۲۷۰میلیون ریال طی سه فقره فاکتور جهت بازنشر خبر در کانالهای خبری که عمدتا وابسته به اشخاص حقیقی با گزارش سیاسی خاص هستند. مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال جهت کاریکاتور و بازنشر خبر در خبرگزاریها، مبلع یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون ربال جهت چاپ خبر در قالب پروژه پوشش دستاوردهای فولاد مبارکه و موضوع تحقیق و تفحص از فولاد و مخالفت آن با اهداف اشتغالزایی و…
بخش جالب دیگر به پرداخت مبلغ ۲۲میلیارد تومان به صداوسیما مربوط است که گزارش میگوید در فروردین سال ۱۴۰۰ پرداخت شده تا با توجه به حساسیت افکار عمومی به تخلفات صورت گرفته در فولاد مبارکه اختصاص داده شده آن هم به صورت علی الحساب.
بیانیه عجیب شرکت
یکی از عجیبترین اتفاقات مربوط به فولاد مبارکه در این چند روز میتواند بیانیه فولاد در جواب این حمله همه جانبه مجلس است. بیانیهای که خواننده ابتدا توقع دارد برای رفع و رجوع نکتههای ذکر شده در این گزارش تلاش کند اما کاملا برعکس. آنچه در این بیانیه دیده میشود به نوعی تایید گزارش مجلس و تشکر از نمایندههاست.
در بخشی هم تاکید میشود که فولاد مبارکه آماده هرگونه همکاری برای برخورد با متخلفان است. اینطور که به نظر میرسد کادر مدیریتی فولاد در دولت فعلی چنان تغییر کرده که کاملا دامن خودش را از ادعاهای مجلس پاک میبیند و همه چیز را مربوط به دولت گذشته میداند به همین دلیل هم با خیال راحت از نمایندههایی که چنین گزارشی منتشر کردهاند تقدیر و تشکر میکند.
کدام چهرهها زیر ذرهبین؟
برای اینکه ببینیم دقیقا اتهاماتی که در گزارش آمده گریبان چه کسانی را میگیرد باید به اواسط دولت قبل برویم وقتی که حسین میرزایی، نماینده مجلس در نامهای به رئیس کمیسیون اصل ۹۰ از عملکرد و طرز کار وزارت صمت (در دوران علیرضا رزم حسینی) به دلیل ابقای مدیرعامل شرکت فولاد مبارکه اصفهان شکایت کرد و خواستار رسیدگی به این موضوع شد. در این نامه به صراحت درخواست برکناری حمیدرضا عظیمیان مدیر عامل فولاد مبارکه مطرح شده بود.
اما اینطور که سید ناصر موسوی لارگانی یکی دیگر از نمایندههای مجلس و از چهرههای شاخص تحقیق و تفحص اخیر میگوید دخالتهای مقامات دولت گذشته باعث شد که موضوع پیگیری نشود تا اینکه در فروردین ماه ۱۴۰۰ خبر رسید عظیمیان بازداشت شده و بعد با قرار تامین آزاد شده است. مدتی بعد هم خبر رسید که او ۵۴ نفر دیگر از مدیران فولاد مبارکه برکنار شدهاند. عظیمیان حدود ۲۰ سال پیش به مدت ۶ سال شهردار اصفهان بود و بعد از آن سمتهای مدیریتی زیادی در شرکتهای صنعتی داشت.
