روزنامه هفت صبح، گروه بازار| آخرین گزارش رسمی مرکز آمار تورم عمومی ماهانه را ۴٫۶درصد و تورم عمومی سالانه را ۴۰٫۵درصد ذکر کرده است، درحالیکه تورم ماهانه گروه میوه و سبزی ۵٫۱درصد و تورم سالانه آنها ۴۴٫۷درصد بوده است. در این گزارش آمده متوسط قیمت هلو، در تیر امسال تقریبا ۳۴ هزار و ۴۰۰ تومان بوده درحالیکه یک سال پیش هر کیلو از این میوه را بهطور متوسط ۲۵ هزار و ۲۰۰ تومان میفروختهاند.
متوسط قیمت یک کیلو سیب در این یک سال ۷۱٫۸درصد افزایش پیدا کرده است. کمترین میزان تورم را هندوانه داشته است. خرید هر کیلو از این میوه در تیر سال ۱۴۰۰، نزدیک به پنج هزار و ۳۰۰ تومان پول میخواسته است و امسال متوسط قیمت آن به شش هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است. میزان تورم این میوه در طول یکسال ۲۰درصد عنوان شده. اما بیشترین افزایش قیمت در بازار میوه و سبزیجات را سیبزمینی بهخود اختصاص داده که ۱۷۳٫۵درصد رشد قیمت داشته است.
قیمت این خوراکی امسال، ۱۶ هزار و ۷۰۰ قیمت تومان دارد، درحالیکه پارسال میتوانستید با شش هزار و ۱۰۰ تومان یک کیلو سیبزمینی بخرید. میوه از زمانیکه در باغ خریداری میشوند تا وقتی بهدست خریداران برسند، چند بار دست بهدست میشود. معمولا میوه را با قیمت پایینتری از باغدار خریداری میکنند و تا زمانیکه به میوهفروشی برسد، هزینه بستهبندی، جداسازی میوههای غیرقابل استفاده، نگهداری و حملونقل به آن اضافه میشود. معمولا بخشی از گرانی میوه را گردن واسطهها و در اصطلاح عمومی دلالها میاندازند اما آیا این مسئله حقیقت دارد؟
رازهایی درباره فروش میوه
هر تن میوه برای رسیدن از باغ تا دست مشتری، مسیر طولانیای را باید طی کند. اخیرا یکی از کاربران شبکههای اجتماعی که باغدار است، در توئیتی با انتقاد از دلالها نوشته در باغ خود حدود دو تن آلو شابلون دارد که دلال دم باغ آنها را کیلویی ۹ هزار تومان میخرد اما بهتازگی در یک میوهفروشی مشهور زعفرانیه دیده که این میوه کیلویی ۷۵ هزار تومان بهفروش میرسد. در بین کاربرانی که با او همدل بودهاند، برخی به پشتپرده رساندن میوه از باغ تا میوهفروشی اشاره کردند.
یکی از آنها نوشته اگر بخواهید زنجیره دلالی را بشکنید باید خودتان میوه را بفروشید. آن وقت ریسک خرابی بار و دردسرهای نقد کردن پول به گردن خودتان میافتد. یکی دیگر از شرکتکنندگان در این بحث معتقد است زنجیره دلالی وجود دارد. اما یکی از چیزهایی که باید به آن توجه کرد این است که خود باغدار چطور میخواهد بدون کمکخواستن از دلالها، محصول را به مغازهای در زعفرانیه برساند؟
کاربر دیگری با نام جعفر مسئله جلب اعتماد میوهفروش را مطرح کرده و میگوید شما بهعنوان باغدار نه میتوانی اعتماد میوهفروشهای بهنام را جلب کنی که مطمئن باشند تامینکننده دائم میوه باکیفیت و سورت شده و یکدست هستی و مستقیم بار را به آنها بفروشی و نه برای واسطه یا باغدار میصرفد که برای مقادیر پایینی مثل دوتن با باغدارها کار کند. کاربری با نام حجت که از مشارکتکنندگان در بحث است توضیح میدهد، باغدار بهتر است میوه را سر درخت بفروشد.
پول بیشتر به دردسر چیدن و درجهبندی محصول و ریسک خرابی و چک مدتدار گرفتن از میوهفروش نمیارزد. انتقاد از دلالهایی که میوه را سر درخت با قیمت کم میخرند و بعد آن را به دست میوهفروشی میرسانند که به قیمت بسیار بالاتری میفروشد، کار بهظاهر راحتی است اما رضا یکی از کاربران شبکه اجتماعی توئیتر اسم شبکه دلالی را اصلاح کرده و میگوید نام این زنجیره، شبکه توزیع است. حسین توضیح میدهد دو تن آلو چیزی نیست که شخصی بشود آن را به بازار برد و فروخت.
کسی که آلو را ۷۵ هزار تومان در زعفرانیه میفروشد، کاسب است و اجاره مغازه میدهد و الفبای این کار را میداند. رضا هم انتقاداتی دارد، او توضیح داده وقتی مغازهای آلو شابلون را با قیمت ۷۵ هزار تومان میفروشد، آن را دستچین کرده است. از بین دو تن میوه شما، در نهایت ۱۰ تا ۵۰ کیلوگرم میوهای است که بشود در آن فروشگاه با این قیمت فروخت. یکی دیگر از کسانی که بحث را ادامه داده، نوشته این زنجیره، از سر درخت تا رسیدن به مارکت، در همه جای دنیا وجود دارد و مختص ایران نیست.
فقط شرکتهای غذایی بسیار بزرگ هستند که خودشان هم باغ دارند و از الف تا ی کار را دست میگیرند و سود بسیاری میبرند. آبتین معتقد است دلال فقط کارش کشیدن سود روی میوه شما نیست. او سردخانه و لجستیک دارد و کار تنظیمگری را در بازار انجام میدهد. باغداران معمولا بین اینکه میوه را به دلال بفروشند یا آن را به نحوی مستقیما بهدست خریداران برسانند، دودل هستند. یک راه دیگر هم این است که میوه را به میدان ترهبار بدهند.
یکی از کاربران شبکههای اجتماعی به باغداری که دنبال راهی برای توزیع با قیمت بالاتر است، میگوید اگر خودتان امکان بستهبندی را دارید، میتوانید میوهها را به بازار میوهوترهبار به قیمت کمی بالاتر بفروشید. اما متوجه هستید که برای چیدن و بستهبندی باید کارگر بگیرید و هزینه بپردازید. بهتر است این تصمیمها را تا قبل از اینکه میوهها کامل رسیده شوند، بگیرید. وقتی میوهها شروع به ریختن از درخت کنند، دیگر برای هر کاری دیر است.
مهدی که مشخص است به بازار تسلط دارد، میگوید یک چیزی مثل آلوشابلون ضایعات زیاد دارد. حدود ۲۵درصد از آن در میدان از بین میرود، ۲۵درصد دیگر از بار شما در مغازه خراب میشود. در ضمن شما باید اجاره مغازه، پول کارگر میدان و مغازه را هم حساب کنید. بنابراین نمیشود گفت که برای دلال یا فروشنده سود کلانی از فروش محصول شما باقی میماند. داریوش جزئیات کاملتری دارد. او توضیح داده بارفروش، هزینه چیدن، بستهبندی و حمل را پرداخت میکند. مالیات و بیمه نفرات و عوارض شهرداری هم برعهده اوست. به همین دلیل برای او هم نمیصرفد که میوه را از سر درخت با قیمت بالاتری بخرد.
مقایسه قیمت میوه در ترهبار و میوهفروشیها
قیمت میوه در میادین ترهبار معمولا ارزانتر است. در میدان مرکز ترهبار قیمت عمده یک کیلو آلبالو رسمی به ۴۳ هزار تومان میرسد اما در میوهفروشیها قیمت ممکن است تا ۸۰ هزار تومان بالا برود. برای خرید یک کیلو آلو قطرهطلا از مغازهها میتوانید بین ۲۰ تا ۴۶ هزار تومان هزینه کنید. در حالیکه قیمت این میوه در میدان مرکزی ترهبار، بین هشت تا ۳۳ هزار تومان است.
قیمت هر کیلو آلوشابلون درجه یک در بازارهای سطحشهر بین ۵۰ تا ۶۰ هزار تومان اعلام میشود اما در ترهبار قیمت همین میوه بین ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان در هر کیلو است. قیمت انجیر سیاه در میدان مرکزی ترهبار به ۱۸ تا ۳۵ هزار تومان میرسد ولی اگر بخواهید همین میوه را از میوهفروشی بخرید، قیمت آن برای هرکیلو تا ۵۰ هزار تومان هم میرسد و البته نوع درجه یک را ممکن است مجبور باشید با قیمت ۸۶ هزار تومان بخرید. برای خرید انگور عسگری از سطح شهر باید ۳۸ تا ۵۵ هزار تومان پول بدهید.
اما در میدانهای مرکزی، قیمت عمدهفروشی در بالاترین حد ۲۵ هزار تومان است. قیمت عمده انگور بیدانه زرد در ترهبار مرکزی حداقل ۱۵ هزار تومان و حداکثر ۳۵ هزار تومان است اما اگر سری به مغازههای میوهفروشی بزنید، ارزانترین نوع این انگور ۳۵ هزار تومان است و قیمت تا ۵۰ هزار تومان هم بالا میرود. سیب گلاب در میوهفروشیها از ۴۰ تا ۶۰ هزار تومان قیمت دارد. اگر بخواهید نوع دستچین آن را بخرید که کیفیت همه سیبها بالا باشد باید ۷۸ هزار تومان پول بدهید.
در میدان مرکزی ترهبار این میوه را بهصورت عمده با قیمت ۲۵ تا ۵۰ هزار تومان میفروشند. در میدان مرکزی توتفرنگی را بهصورت عمده حداقل ۴۰ هزار تومان میفروشند اما همین میوه در شهر ۸۰ هزار تومان فروخته میشود. توتفرنگی در میوهفروشیها با قیمت بین ۹۰ تا ۱۰۰ هزارتومان فروخته میشود. البته اگر بخواهید نوع درجه یک و بستهبندی شده را بخرید که همه دانههای آن یکدست و هماندازه و دستچین شده باشند، باید ۱۳۵ هزار تومان بابت هرکیلو توت فرنگی پول پرداخت کنید.
قیمت عمده هر کیلو خیار گلخانهای در میدان ترهبار حدودا ۱۲ هزار تومان است. همین میوه را در سطح شهر بین ۲۲ تا ۲۵ هزار تومان ارزشگذاری میکنند. قیمت هر کیلو هندوانه در ترهبار مرکزی شش تا ۱۲ هزار تومان است و در سطح شهر ممکن است مجبور شوید بابت هر کیلو هندوانه ۲۱ تا ۲۲ هزار تومان هزینه کنید.
باغدارها میوههای خود را چند میفروشند؟
باغدارها راههای متفاوتی برای فروش میوههای خود دارند. برخی آنها را با قیمت پایینتر سر زمین میفروشند و از چیدن تا بستهبندی و حملونقل به دست واسطهها انجام میشود. برخی دیگر، انتخاب میکنند که میوه را به ترهبار با قیمت کمی بالاتر بفروشند. این افراد باید هزینه مورد نیاز برای بهکارگیری کارگرها و بستهبندی را از جیب خودشان بپردازند. برخی هم میوه را برروی وانت بار میزنند و خودشان آن را میفروشند. یک راه دیگر استفاده از وبسایتهاست که باغدارها بهدنبال مشتری منصف برای بار خود میگردند.
یک باغدار که حوالی شهریار باغ دارد، هرکیلو انگور قرمز و شیرین را با قیمت ۱۶ هزار تومان به کسانی میفروشد که قصد خرید عمده را دارند. او میوهها را به کسانی میفروشد که حداقل ۱۰ سبد پنج کیلویی از او خرید کنند. یک نفر دیگر که سیب پادرختی سمیرم دارد، هر کیلو از آن را ۱۱ هزار تومان قیمت داده است. البته او ۱۲۰ تن سیب دارد و به کسی که کمتر از ۲۵ تن خرید کند، چیزی نمیفروشد. باغدار دیگری سیب درختی قرمز را کیلویی ۱۳ هزار تومان قیمت زده و همه ۲۷ تنی که دارد را یکجا بهفروش میرساند.
یک باغدار در کاشمر که ۷۰۰ تن انگور عسگری دارد، قیمت هر کیلو از آنها را ۱۳ هزار تومان زده است و با کسانی معامله میکند که حداقل میزان خریدشان دو تن باشد. در مغان، هر کیلو شلیل، برای رسیدن به دست مشتری که بخواهد دستکم سه تن خرید کند، ۳۰ هزار تومان قیمت دارد. این شلیلها سوپربار صادراتی هستند و کارهای بستهبندی و جداسازی نمونههای خراب شده از بین میوهها قبلا صورت گرفته است.
یک باغدار در گیلان، هر کیلو کیوی را ۱۰ هزار تومان قیمت زده و حداقل میزان خرید از باغ او ۱۰ هزار تومان است. در کردستان، کسی که سه تن بار آلبالو دارد، آن را با قیمت هر کیلو ۳۰ هزار تومان میفروشد و کمترین میزان خرید میتواند ۲۰۰ کیلوگرم باشد. او البته آلبالوها را بستهبندی شده به دست خریدار خواهد رساند و زحمت چیدن و بستهبندی را از قبل کشیده است. در جیرفت کرمان، قیمت هر کیلو خیار به صورت عمده چهار هزار و ۵۰۰ تومان است.
البته در توضیحات آگهی که باغدار داده آمده است که این خیارها سورت شده هستند و در پلاستیکهای نانو قرار دارند. برای خرید هر کیلو پرتقال باید هشت هزار تومان به باغداری که در مازندران است، پول بدهید. البته شرط او برای فروش، خرید حداقل دو و نیم تن میوه است و البته از قبل آنها را خودش میچیند تا دستچین شده را به خریدار بدهد.
