روزنامه هفت صبح، نگین باقری| بعد از چانهزنیهای بسیار بالاخره دولت تعرفه پزشکان را تصویب کرد. در جلسه هیات دولت که بعدازظهر یکشنبه برگزار شده بود، وزرا تصمیم گرفتند که تعرفه خدمات پزشکی در مراکز خصوصی ۲۴درصد و در مراکز دولتی ۱۹٫۵درصد افزایش پیدا کند. حالا این دقیقا چه معنی میدهد؟
اینطور که معاون فنی سابق نظام پزشکی به ما توضیح میدهد این ۲۴ و ۱۹٫۵درصد در همه امور پزشکی به اندازه برابر افزایش پیدا نمیکند. به خاطر اینکه طبق سنت پیشین سازمان نظام پزشکی، افزایش حقوق پرستار یا پزشک عمومی که اجاره مطب میدهد یا هتلینگ بیمارستان باید بیشتر از پزشک جراح باشد تا از ورشکستگی بیمارستان جلوگیری کند. برای همین دستمزد پزشک متخصصی که از طریق جراحی هم درآمد دارد، میتواند کمتر از این میانگین و تعرفه بیمارستان و پرستار بیشتر از میانگین افزایش یابد.
حالا با این حساب خدمات پزشکی قرار است چقدر گران شوند؟ معمولا تعرفهها در قالب یک جدول برای مراکز، بیمارستانها و دانشگاهها ارسال میشوند. شب یکشنبه وزیر بهداشت به تلویزیون گفته بود که بهزودی این جدول را هم ارسال میکنند اما سلامتنیوز سند تعرفه سال گذشته را منتشر کرده که میتواند به ما سرنخی درباره حدود قیمت ویزیت و بستری و جراحی و… بدهد.
بر اساس این جدول سال پیش کمترین افزایش تعرفه به ویزیت و مشاوره بستری و کارهای حرفهای و تخصصی پزشکان تعلق گرفته که برابر با ۱۰درصد بوده. یعنی دستمزد این گروه افراد در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۹۹ فقط ۱۰درصد افزایش یافته بود. همچنین سال ۱۴۰۰ تعرفه پزشکی حرفهای فقط ۱۰درصد افزایش پیدا کرده.
اگر امسال هم این رقم فقط ۱۰درصد افزایش یابد، مثلا دستمزد هر کار حرفهای برای پزشک از ۵۸ هزار تومان سال ۱۴۰۰ به حدود ۶۵ هزار تومان میرسد. این مبلغ با ویزیت متخصص و جراحی تفاوت دارد. سال ۱۴۰۰ ویزیت متخصص بین ۹۱ تا ۱۳۰ هزار تومان بوده. اگر همه تعرفهها قرار باشد بهطور میانگین ۲۴درصد افزایش یابد، معمولا تعرفه ویزیت متخصص و فوقتخصص بیشتر از ۳۵درصد افزایش پیدا نمیکند. یعنی ویزیت آنها به ۱۲۲ تا حدود ۱۸۰ هزار تومان خواهد رسید.
ویزیت عمومی: ۸۴ هزار تومان
از آن طرف خدمات پرستاری یا پزشکان عمومی معمولا بیشترین افزایش را دارند. پس سال پیش برای هر ویزیت عمومی ما ۶۰ هزار تومان پرداخت میکردیم، ولی اگر مطابق قاعده سال قبل تعرفه آن ۴۵درصد افزایش یابد، رقم ویزیت دکتر عمومی به ۸۴ هزار تومان میرسد. حالا رقم خود سازمان نظام پزشکی برای آنها چقدر بود؟ در آخرین جدولی که این سازمان ارائه کرد مبالغ ۱۸۴ و ۲۴۵ هزار تومانی برای بهترتیب ویزیت عمومی و متخصص پیشنهاد شده بود. پس یعنی با این حساب رقم تعرفهها تقریبا یکدوم بهای تمام شده خدمات درمانی در سال ۱۴۰۱ خواهد بود که باید از جیب بیمار پرداخت شود.
ویزیت روانپزشکان: ۱۸۵ هزار تومان
وقتی بحث تعرفهها میشود، ویزیت متخصص و فوقتخصص روانپزشک هم اهمیت پیدا میکند. تعرفه این دو گروه سال ۱۴۰۰ برابر با ۱۲۱ تا ۱۳۸ هزار تومان بود. به روال سالهای قبل اگر این گروه قرار باشد کمی بیشتر از میانگینی که دولت تعیین کرده افزایش تعرفه داشته باشند، احتمالا تعرفههای آنها ۳۵درصد افزایش پیدا خواهد کرد. پس تعرفه ویزیت روانپزشکان بین حدود ۱۶۰ تا حدود ۱۸۵ هزار تومان خواهد شد.
تعرفه سیسییو: نزدیک شش میلیون تومان
وقتی مبلغ تعرفه تخت سیسییو در سال ۱۴۰۰ حدود چهار میلیون تومان بوده، با افزایش ۴۵درصدی به پنج میلیون و ۸۰۰ هزار تومان میرسد. همچنین وقتی تعرفه مصوب سال ۱۴۰۰ برای تخت انآیسییو و سیسییو برابر با شش میلیون و ۳۰۰ هزار تومان بوده، با افزایش ۴۵درصدی به ۹ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان میرسد.
منازعه چهارضلعی پزشکان
حالا این تعرفهها چه مسیری را طی کردند تا با این مبالغ تصویب شوند؟ جنجال بر سر تعرفه، منازعهای با چهار زاویه بود: یک ضلع، شورای عالی بیمه سلامت قرار داشت که این شورا بر افزایش ۲۸٫۵درصدی پافشاری میکرد. نقش مهم شورا بهخاطر این است که طبق قانون، شورای عالی بیمه سلامت است که باید مبلغ خودش را پیشنهاد دهد تا در سازمان بودجه بررسی شود. بعد از بررسی و تایید این سازمان هم هیات وزیران باید آن را تایید یا رد کند.
این شورا آبان ماه سال پیش پیشنهاد خودش را به سازمان بودجه داده بود. با اینکه هم اعضای شورای عالی بیمه و هم سازمان بودجه دولتی هستند، ولی این دو گروه با هم به توافق نمیرسیدند. شاید در نگاه اول اینطور بهنظر برسد که شورای عالی بیمه سلامت باید از تصویب پایینترین رقم خوشحال شود اما آنها از زاویه دیگری به این ماجرا نگاه میکنند. به خاطر اینکه اگر تعرفه پایینتر از نرخ واقعی باشد، پرداخت از جیب بیمار افزایش مییابد که بیمه تکمیلی نمیتواند این افزایش غیررسمی را متقبل شود.
بهخاطر همین هم سازمان بودجه و شورای عالی بیمه نگاههای کاملا متضادی با یکدیگر داشتند. به همین دلیل هم بود که تعرفهها باید اسفند ماه منتشر میشد ولی سازمان بودجه باز هم تعلل کرد. اما یک تصمیم در سازمان نظام پزشکی باعث شد که دو شب پیش پرونده تعرفهها بسته شود. چه تصمیمی؟ انتشار رقمهای نجومی از بهای تمام شده خدمات درمانی و تشخیصی پزشکان.
سازمان نظام پزشکی طبیعتا بالاترین رقم افزایش را درخواست داده بود. بعد از اینکه شورای عالی بیمه سلامت سال گذشته چندین بار افزایش ۲۸٫۵درصد را به سازمان بودجه برد ولی با آن موافقت نشد، نظام پزشکی بیکار ننشست و لیست پیشنهادی خودش را منتشر کرد. آنها اعتقاد داشتند که رقم تعرفهها باید ۶۰درصد افزایش پیدا کند.
در پی انتشار قیمت تمام شده از سوی نظام پزشکی، انتقاداتی به این موضوع وارد شد که مسئولان نظام پزشکی اعلام کردند این لیست برای اطلاع عموم از قیمت کارشناسی منتشر شده و بهدنبال اعمال آن نیستند. حتی رئیس این سازمان گفت برخی از پزشکان باید ۲۰۰درصد تعرفه خود را افزایش دهند تا به رقم واقعی نزدیک شوند. این مبلغ را آنها متاثر از تورم ۴۱٫۳درصدی و بالا رفتن نرخ ارز تنظیم کرده بودند که جامعه را نگران کرد؛ ولی از قضا همین نگرانی باعث شد که بالاخره سازمان برنامه و بودجه کوتاه بیاید و رقم ۲۴٫۵ و ۱۹درصد افزایش را بپذیرد.
یک ضلع دیگر این ماجرا وزارت رفاه بود. موضع وزیر رفاه از نامهای که فروردین ماه به رئیس جمهور ارسال کرد، مشخص میشود. او آن زمان گفته بود که اگر این ۲۸٫۵درصد شورای بیمه سلامت تصویب شود، فقر را در جامعه شدیدتر خواهد کرد. به خاطر همین هم پیشنهاد داده بود که دستمزد پزشکان مانند بقیه کارکنان دولت و حقوقبگیران ۱۰درصد افزایش داشته باشد.
حرف آقای وزیر این بود که هر عددی بیشتر از ۱۰درصد تصویب شود، دیگر بیمهها امکان پوشش صد درصدی افزایش تعرفه را نخواهند داشت و به جایش باید از جیب مردم برداشته شود. از قضا موضع سازمان مدیریت هم این بود که تعرفهها در همین حد ۱۰درصد افزایش پیدا کند که این رقم را حتی سازمانهای بیمهگر هم قبول نداشتند.
طرف دیگر وزارت بهداشت بود که میخواست هم حمایت پزشکان را داشته باشد و هم عددی پیشنهاد ندهد که بیمهها از پس تامین آن برنیایند. به همین خاطر در قدم اول که با پیشنهاد سازمان نظام پزشکی موافقت نکرد. این وزارتخانه برای اینکه بین وزارت رفاه و پزشکان حد وسط را بگیرد، همان پیشنهاد شورای عالی بیمه سلامت را روی میز گذاشته بود؛ یعنی ۲۸٫۵درصد افزایش. اعضای کمیسیون بهداشت مجلس هم روی همین ۲۸٫۵درصد توافق کرده بودند.
اگر میخواهید بررسی کنید که افزایش تعرفههای امسال در گروه خدمات درمانی و تشخیصی منصفانه بوده یا نه، میشود به تعرفه سالهای قبل رجوع کرد. در سالهای گذشته این تعرفه چقدر افزایش داشت؟ تعرفه خدمات پزشکی در سال ۹۸ افزایش ۱۰درصدی در بخش دولتی و ۱۳درصدی در بخش خصوصی داشت. در سال ۹۹ این تعرفهها با ۱۵درصد افزایش و در سال ۱۴۰۰ هم شورای عالی بیمه سلامت ۲۸.۵درصد افزایش تعرفه را اعلام و هیات وزیران این افزایش را تصویب کرد. با این حال در هیچکدام از این سالها تورم حدود ۴۵درصد اعلام نشده و جای چانهزنی برای سازمانهای بیمهگر باقی مانده بود.
پرونده تعرفه امسال هم در نهایت بعد از پنج ماه مقاومت سازمان بودجه بسته شد تا در آن هم پزشکان، هم بیمهگران و هم وزارت رفاه و وزارت بهداشت ناراضی بمانند. احتمالا از آنجایی که قرار است بخش زیادی از ارزش نهایی خدمات از جیب بیماران کسر شود بهزودی بیماران هم به گروه ناراضیان اضافه خواهند شد تا چالش تعرفههای پزشکان به منازعهای با پنج ضلع تبدیل شود.
