روزنامه هفت صبح، مرجان فاطمی | در صفحه نه شمارههای قبل هفت صبح، اتفاقهای مختلف تلویزیون و کموکیف سریالهای امسال را بررسی کردیم و حالا در این پرونده سراغ چهرههای حاشیهساز و اتفاقهای مهم سینما در سالی که گذشت رفتهایم. ملاکمان برای انتخاب چهرههای حاشیهساز، اهمیت حاشیهها و تاثیرگذاری حرکت یا نقلقول آنها در سینما و شبکه نمایش خانگی بوده است. طبیعتا اگر قرار بود صرفا روی چهرههای جنجالی و پرحاشیه دست بگذاریم و از آنها بنویسیم، ماجرای مهاجرت سحر قریشی، صحبتهای حاشیهساز بهاره رهنما، واکنشها نسبت به عملکرد امین فردین و… میتوانست خوراک بهتری در اختیارمان بگذارد.
اما اجازه دادیم اینگونه حواشی در همان فضای مجازی باقی بماند و در فهرست چهرههای حاشیهساز ما نباشد. اصغر فرهادی، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، رضا میرکریمی، ترانه علیدوستی، آتیلا پسیانی، مهران مدیری و… ازجمله چهرههایی هستند که بنا به دلایلی در سالی که گذشت با حواشی روبهرو شدند. در این پرونده ضمن مرور این حاشیهها، به واکنشهای پیرامون آنها و نهایتا نتیجهای که در برداشته هم پرداختهایم. در بخشی از این پرونده دست روی اتفاقها و حواشی سینما و شبکه نمایش خانگی در سال ۱۴۰۰ گذاشته و آنها را مرور کردهایم. طبیعتا در هر دو مورد تعداد بیشتر از اینها بوده است.
اصغر فرهادی| ماجراهای قهرمان
زمان وقوع: از زمان شروع اکران فیلم در آبان.
ماجرا چه بود: «قهرمان» با حواشی مختلفی روبهرو بود. اولین حاشیه زمانی شکل گرفت که بعد از شروع اکران فیلم، آزاده مسیحزاده، مستندساز ایرانی اعلام کرد که ایده فیلم «قهرمان» از مستندی که او ساخته است، گرفته شده و فرهادی هیچ نامی از او در فیلمش به میان نیاورده است. این مسئله ابعاد وسیعی پیدا کرد و مستند مسیحزاده برای مقایسه در یوتیوب قرار گرفت. فرهادی از جهت دیگری هم با حاشیه روبهرو بود. بعد از اکران فیلم «قهرمان» از طرف نزدیک دولت حمایت شد و از طرف دیگر برخی رسانههای منتقد او را متهم به عافیتطلبی و وابستگی به حکومت کرده و حتی او را مهره وابسته به نظام معرفی کردند.
واکنشها: اصغر فرهادی درباره ماجرای اعتراض آزاده مسیحزاده شخصا واکنشی نشان نداد و وکیلش پیگیر پرونده بود که اعلام کرد مستند مسیحزاده با طرح و ایده آقای فرهادی ساخته شده و بدون اشاره و ذکر نام او به نمایش درآمده. درباره مسئله دوم هم خود فرهادی لب به اعتراض باز کرد و به رسانههایی که او را کارگردانی وابسته به نظام معرفی کردهاند تاخت و گفت: «چگونه من را منتسب به حکومتی میکنید که بارها پیغام فرستاده: «بهتر است فرهادی به ایران بازنگردد»؟ متاسفم که تلاشم برای ماندن در ایران، ساخت فیلم در ایران و نمایش آن در ایران، این تعبیر را با خود همراه دارد که او در حال یک بازی دوسویه است. بگذارید خیلی واضح بگویم: از شما متنفرم!»
داریوش مهرجویی| اعتراض به مجوز لامینور
زمان وقوع: اوایل اسفند
ماجرا چه بود: اوایل اسفندماه سخنگوی شورای صنفی نمایش از «لامینور» بهعنوان یکی از فیلمهای اکران نوروزی نام برد اما بعد از چند روز به بهانه پایان اعتبار پروانه نمایش نام این فیلم از فهرست گزینههای اکران نوروز بیرون کشیده شد.
واکنشها: همان زمان بود که داریوش مهرجویی ویدئویی دو دقیقهای منتشر کرد و در آن نسبت به این مسئله واکنش نشان داد. لحن گلایهآمیز و همراه با بغض مهرجویی در این ویدئو آنقدر تلخ بود که در مدت زمان کوتاهی، سینماگران و منتقدان و مردم عادی در دفاع از او پستهایی منتشر کردند و فضای رسانهای را تحت تاثیر قرار دادند. پروانه نمایش فیلم لامینور در ۱۸ اسفند با پذیرش اندکی اصلاحات از سوی کارگردان فیلم بار دیگر صادر شد. معاون نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد هم گفت:
«تهیهکننده فیلم لامینور بهجای مراجعه به سامانه صدور مجوز برای پیگیری امور مربوط به فیلم متأسفانه با ایجاد هیاهو و با دادن اطلاعاتی خلاف واقع به آقای مهرجویی زمینه آزردهخاطرکردن این هنرمند را فراهم کرد.» نهایتا چند روز بعد داریوش مهرجویی ویدئوی دیگری منتشر کرد و ضمن تشکر از همراهانش گفت که یک سوءتفاهم بوده و خوشبختانه برطرف شده. بعد هم تاکید کرد که به اشتباه به او اطلاعات غلط داده بودند. خلاصه اینکه ابراز امیدواری کرد که فیلم «لامینور» عید فطر اکران شود. البته در این بین محمدرضا شریفینیا هم بیتاثیر نبوده. او چند ساعت قبل از انتشار ویدئوی دوم به خانه مهرجویی رفته و با او صحبت کرده است.
مسعود کیمیایی| انصراف از جشنواره
زمان وقوع: بهمن ماه بعد از اعلام اسامی داوران جشنواره چهلم
ماجرا چه بود: روز جمعه ۸ بهمن بعد از اعلام اسامی داوران، مسعود کیمیایی نامهای سرگشاده منتشر کرد و در آن قضاوتها در جشنواره فجر را زیر سوال برد. او نوشت: «با احترام به هنرمندان و زحمتکشیدگان فیلم «خائنکشی» با موضوع ملی شدن صنعت نفت ایران و مقوله قرضه ملی بهوسیله دکتر محمد مصدق در سالهای ۱۳۳۰ که با مردم انجام شد، در هشتاد و یک سالگی برای قضاوت شدن در سینما خودم را کنار میبینم.
در این سنِ بسیار زحمتکشیده، برای قضاوت شدن درباره فیلمی به مفهوم آزادی نفت، ایران، مقوله نفت، انگلیس و دکتر مصدق تردید بسیار دارم. عدالت همیشه نگران قضاوت است.» علاوه بر او پسرش پولاد کیمیایی هم با انتشار «وقتی حقیقت آزاد نیست، آزادی حقیقت ندارد. قضاوتهای بزرگ کار آدمهای کوچک نیست.» در اینستاگرامش از جشنواره انصراف داد. این انصرافها به علت حضور شهاب حسینی در جمع هیات داوران بود؛ بازیگری که دو سال پیش نسبت به انصراف کیمیایی از جشنواره سیوهشتم واکنش نشان داده و آن را رفتاری بنا به صلاح شخصی خودش دانسته بود و گفته بود که با نبودن او در جشنواره اتفاقی نمیافتد.
واکنشها: علی اوجی، تهیهکننده فیلم «خائنکشی» در واکنش به انصراف مسعود کیمیایی گفت که فیلم با احترام به تلاش و زحمت عواملش در جشنواره باقی میماند و در بخشهای مختلف مورد داوری قرار میگیرد. فقط کیمیایی از داوری در بخش کارگردانی انصراف داده است.
ترانه علیدوستی| اظهارنظرش درباره شنا
زمان وقوع: اواسط اسفند در جشنواره سانتا باربارای آمریکا
ماجرا چه بود: ترانه علیدوستی روی فرش قرمز جشنواره سانتا باربارا در آمریکا در پاسخ به پرسش یک خبرنگار در مورد فیلم «اورکا» که در آن بازی کرده گفت: «اسم فیلم ما اورکا است. فیلمی ایرانی. ما از ایران هستیم. فیلم درباره یک بانوی ورزشکار ایرانی است. کسی که سه رکورد گینس را ثبت کرده است و در کشور خودش هویت ورزشی ندارد. چون در ایران شنا برای زنان بهصورت رسمی ممنوع است.»
واکنشها: اظهارنظر علیدوستی درباره ممنوعیت رسمی شنای زنان در ایران با واکنشهای زیادی از سوی گروههای مختلف همراه شد. نایبرئیس فدراسیون شنا اعلام کرد که ترانه علیدوستی اطلاعاتی درباره شنای بانوان ندارد و آنها حتی در دوران کرونا با وجود محدودیتها فعالیتشان را متوقف نکردهاند و سالهاست در مسابقات مختلف جهانی حضور دارند. بعد هم از علیدوستی دعوت کرد در مراسم رکوردگیری شناگران زن ایرانی شرکت کند.
برخی نوشتند که او قصد تحقیر ایران را داشته و برخی دیگر نوشتند که میخواسته توجه تماشاگران و سینماگران جشنواره را به خودش جلب کند. البته برخی هم از گفتههای او حمایت کردند و از محدودیتهایی گفتند که زنان شناگر ایرانی در مسابقات بینالمللی دارند و… او نهایتا در پاسخ به حواشی مصاحبهاش در جشنواره سانتا باربارا گفت: «ممنوعیت شنا در عرصههای رسمی و بینالملل برای زنان ایرانی، نظر شخصی من نیست. داستان فیلم «اورکا» است، که وقایع و دیالوگها و قوانین وضع شده در آن مستند و مبتنی بر واقعیت است.»
