روزنامه هفت صبح، گروه تلویزیون| مهمترین اتفاق هفته پیش تلویزیون، مربوط به تغییر و تحولات بخشهای خبری تلویزیون میشود که قرار است آرام آرام در شبکه خبر تجمیع شوند. دوم آبان ۱۳۷۸ شبکه خبر در دسترس قرار گرفت و پس از مدتی جای خود میان مخاطبان را باز کرد. با این حال در دورههای مختلف مدیریتی، نظر این بود که شبکهها،بخش خبری خود را حفظ کنند و به موازات شبکه خبر کارشان را پیش ببرند. در کنار مزایایی که چنین اتفاقی میتوانست داشته باشد اما یک ضرر جدی متوجه کنداکتور بود و باعث میشد شبکهها برنامهریزی مطلوبی برای پخش نداشته باشند.
مورد اول| گام به گام اصلاح
همانطور که هفته پیش نوشتیم فعلا بخش خبری صبحگاهی، نیمروزی و شبانگاهی شبکه یک همزمان روی آنتن شبکه خبر هم میروند.بخش خبری ۲۲:۳۰ شبکه دو هم حذف شده و «گفتوگوی ویژه خبری» این شبکه نیز به پس از بخش خبری ساعت ۲۱ شبکه یک انتقال یافته. برنامه «تیتر امشب» شبکه خبر نیز در این گفتوگو ادغام شده. سودابه حسنی دخت گوینده شبکه خبر گفته که:«تا زمانی که انتقال ساختمان قبلی به ساختمان جدید اتفاق بیفتد، بعضی بخشهای خبری مثل ۸، ۱۴ و ۲۱ به طور همزمان از شبکه یک و شبکه خبر پخش میشوند.»
مورد دوم| تنفس کنداکتور
مهمترین نتیجهای که از چنین تصمیمی حاصل میشود، تنفس کنداکتور شبکههاست. بیایید شرایط شبکه دو تا دو هفته پیش را مرور کنیم: ابتدا در ساعت ۲۲:۳۰ خبر پخش میشد و بعد از آن نوبت به گفتوگوی ویژه خبری میرسید. یعنی شبکه دو دستکم یک ساعت در اختیار معاونت سیاسی قرار میگیرد و نمیتواند برنامههای خود را پخش کند.
نتیجه این که تازه حوالی ساعت ۱۲ شب، نوبت به برنامههای شبانهاش میرسد. حالا اما ساعت ۲۲:۳۰ میتواند برنامههای شبانه خود را روانه آنتن کند. وضع برای شبکه یک هم همین است. این شبکه به سیاق سالهایی که فقط دو شبکه فعالیت میکرد، ملزم به پخش اخبار بود. اصلا کنداکتور عصرگاهیاش با بخش خبری ۱۹ شروع میشد و ساعت ۲۱ هم در اختیار معاونت سیاسی قرار میگرفت. این حجم بالای اخبار، شبکه یک و شبکه خبر را شبیه هم کرده بود و اجازه نمیداد شبکه یک به پخش برنامههای دیگر برسد.
شبکه سه هم با حذف بخش خبری ساعت ۲۲ میتواند بهرهای بهتر از کنداکتور ببرد؛ چه پیش از پخش فوتبال زنده و چه برنامههای روتین شبانه. در شبکه پنج هم وضع همین است. ساعت ۲۴ به پخش خبر اختصاص دارد و این یعنی کمی قبل از این ساعت باید پرونده برنامههای روتین بسته میشد.
مورد سوم|هویت شبکهها
بعضی برنامهها هویت هر شبکه را باعث میشوند. مثلا در همین شبکه دو بخش خبری ۲۰:۳۰ و یا گفتوگوی ویژه خبری تبدیل به شناسنامه شدهاند. طبیعی است حذف آنها کار آسانی نبوده. با این حال یک نکته را نباید فراموش کرد و این که گفتوگوی ویژه خبری، برای سالهای دور کارکرد داشت؛ سالهایی که شبکه خبر تا این حد گسترده نبود و شبکههای یک و افق به مسائل مختلف روز نمیپرداختند.
همین حالا علاوه بر شبکه خبر، شبکه یک ثریا و نگاه یک را به شکل هفتگی روانه آنتن میکند و در شبکه افق برنامه جهان آرا پخش میشود. تازه چند برنامه خبری-تحلیلی دیگر در این شبکهها و همچنین شبکه سه وجود دارد. در چنین شرایطی، حذف گفتوگوی ویژه خبری تصمیمی درست از سوی مدیریت تلویزیون است. طبعا شبکه دو و دیگر شبکهها هم باید برنامههای جذاب برای این ساعت که تایم طلایی آنتن است درنظر بگیرند.
مورد چهارم| استقلال شبکهها
بخشهای خبری زیر نظر معاونت سیاسی صداوسیما فعالیت دارند و ربطی به معاونت سیما ندارند. طی این سالها مصادیقی از اختلاف سلیقه دو معاونت به بیرون درز کرده. برای تقریب ذهن از ماجرای رضا رشیدپور یاد میکنیم که اگر خاطرتان باشد در زمان اجرای برنامه صبحگاهی حالا خورشید، دعوایی عجیب میان آنها و بخش خبری ۲۲ شبکه سه شکل گرفت تا جایی که طرفین روی آنتن زنده دست به تخریب یکدیگر زدند. با تفکیک معاونتها، شبکهها بیش از پیش صاحب استقلال میشوند؛ چه در شیوه برنامهریزی و چه رویکرد محتوایی به مسائل سیاسی.
مورد پنجم| تخصص و تمرکز
همانطور که اشاره شد شبکهها در حال حاضر مبتنی بر کارکرد خود فعالیت نمیکنند. حذف بخشهای خبری و متعلقات آن فرصتی است تا بیش از پیش صاحب رنگ و طعم خود شوند. (چیزی مثل شبکه نسیم) شبکه خبر هم با تمرکز بیشتر به کار خود میرسد و میتواند مدلهای متنوعتری از کار خبری را در اختیار مخاطب گذارد؛ مثل همین بیست و سی . طبعا در این فرآیند عیبهایی هم نهفته است و آن احتمال ریزش مخاطب بخشهای پرطرفدار خبری شبکههاست منتها با داشتن نقشه درست میتوان مخاطب را حفظ کرد و راضی نگه داشت.
