روزنامه هفت صبح، فاطمه رجبی | تازهترین جلسه شورای هماهنگی سران قوا بالاخره یک دستاورد ملموس برای مردم عادی داشته و از قرار معلوم یکی از مصوبات آن لغو بخشی از قانون مالیات بر ارزش افزوده بوده است، قانونی که به تازگی تصویب شده و قرار بود که اواسط زمستان اجرا شود اما تازه نوبت به اجرای آن رسیده و شورای هماهنگی سران قوا در بزنگاه اجرا بخشهایی از آن را اصلاح کرده است. در گزارشی که از جلسه سران قوا منتشر شده آمده که «با هدف جلوگیری از افزایش قیمت مواد غذایی و تحمیل هزینه بیشتر به سبد خانوارهای کمدرآمد و دهکهای پایین جامعه، اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده برای اقلام خوراکی منتفی شده است.»
البته این جلسه سه ساعت و نیمه نتایج دیگری هم داشته از جمله تاکید بر پرداخت سریع و به موقع عیدی پاداش بازنشستهها و اختصاص اعتبارات لازم برای اتمام پروژههایی که پیشرفت اجرایی بالایی دارند اما آنچه بیشتر از همه توجهها را به خود جلب کرد همین لغو مالیات بر ارزش افزوده خوراکیها بود. به این ترتیب نگرانیهایی که درباره تاثیر قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده بر قیمت اقلام خوراکی وجود داشت از بین میرود اما بد نیست به مناسبت اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده به بخشهای مهم آن نگاه کنیم.
چه بخشهایی تغییر کرد؟
مهمترین بخشهایی که در قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده تغییر پیدا کرده مالیات کالاهای خاص، جریمهها، انتقال و توزیع مالیاتها و بخشی از دادرسی مالیاتی است که بیشتر اصلاحات هم به نوعی نفع مودیان مالیاتی یا فعالان اقتصادی را در نظر داشتند اما به هر حال نگرانیهایی هم به وجود آوردند.
مثلا در این قانون خود طلا مشمول مالیات نخواهد بود اما برای مصنوعات طلا مالیات تعیین شد. در مورد طلا این استدلال مطرح شد که از بین نمیرود و مصرف نمیشود؛ بنابراین از آنجایی که مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات بر مصرف محسوب میشود، مجلس تصمیم گرفت که خود طلا را معاف از مالیات کند اما مصنوعات طلا نسبت به اجرت، حقالعمل و سود خود مشمول مالیات شوند و شمش طلا مشمول نمیشود.
در قانون جدید، مناطق آزاد جزو محدوده اجرایی قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند و معافیت مناطق آزاد نسبت به مالیات بر ارزش افزوده حذف شد.نکته مهم دیگر این قانون به حمل و نقل مربوط است، اینکه خدمات حمل و نقل اعم از بار و مسافر درون و برون شهری و بینالمللی جادهای، ریلی و دریایی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف است. اما خدمات حمل و نقل هوایی اعم از بار و مسافر به نرخ ۹ درصد مشمول مالیات بر ارزش افزوده است.
بر اساس قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده بخش حمل و نقل هوایی از بامداد روز دوشنبه ۱۳ دیماه مشمول مالیات بر ارزش افزوده شد. در پروازهای داخلی مجموعاً ۴ درصد و در پروازهای خارجی ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده تعلق میگیرد که با توجه به رقمی است که نرخ فروش بلیت پروازهای خارجی دارد.
جالب اینکه چون بر اساس قانون جدید، ۵ درصد عوارض شهرداریها از بلیت پروازهای داخلی حذف شده و به جای آن ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده به بلیت هواپیما اضافه شده، در عمل ۴ درصد به نرخ بلیت پروازهای داخلی اضافه شده است. به پروازهای خارجی هم که تا پیش از این از مالیات معاف بودند، ۹ درصد مالیات بر ارزش افزوده به هزینه بلیت پروازهای خارجی اعم از ایرلاینهای ایرانی یا غیر ایرانی اضافه خواهد شد.
این در حالی است که عوارض خروج از کشور هم هنگام دریافت کارت پرواز از مسافران پروازهای خارجی دریافت میشود و همین موضوع اعتراض هایی به همراه داشته است. نکته مهم دیگری که در قانون جدید دیده میشود این است که هیاتهای حل اختلاف مالیاتی تعطیل شدند چون نمایندههای مجلس به این نتیجه رسیدند که با توجه به تغییری که در ساز و کار پرداخت مالیات ایجاد شده این هیاتها دیگر کارایی ندارند.
و اما جنجالیترین بخش این قانون که به اعمال مالیات بر ارزش افزوده به خوراکیها میپرداخت و حالا لغو شده میگفت که تمام محصولات کشاورزی فرآوری نشده اعم از محصولات خام زراعی و باغی، گیاهان دارویی، محصولات مرتعی، محصولات جنگل(از جمله چوب خام)، محصولات گلخانه(از جمله سبزی، صیفی، گل و گیاه و انواع قارچ)، انواع بذر و نشاء، نهال، سم و کود، انواع شیر و ماست، انواع تخم ماکیان، انواع برنج و نان و انواع گوشتها و فرآوردههای گوشتی مطابق فهرستی که وزارت بهداشت منتشر میکند، انواع حبوبات و… مشمول افزایش مالیات بر ارزش افزوده میشوند و باید تا ۹ درصد مالیات بدهند.
در این بین یک سری خوراکیها که قبلا به کلی معاف از مالیات بودند هم تحت همین مالیات ۹ درصدی قرار گرفتند از جمله قند و شکر، این تصمیم باعث شد که خیلیها بگویند مالیات بر خوراکیها میتواند به کاهش مصرف آنها کمک کند اما عده دیگری به افزایش چند برابر قیمت شکر طی یکی دو سال گذشته اشاره کردند و گفتند با این کار بیشتر به مردم فشار خواهد آمد تا اینکه تغذیهشان به سمت سالم شدن برود. حالا که این فهرست بلند بالا را دیدید احتمالا متوجه اهمیت تصمیمی که سران قوا گرفتهاند شدهاید.
جالب اینکه همان موقع قرار شد که تولید کنندهها و فروشندههای این کالاها باید دقیقا میزان مالیات بر ارزش اقزوده را قید کنند و آنها که از این مالیات معاف هستند هم بر روی بسته کالاهای خود این معافیت را بنویسند و حالا هم با وجود اینکه این قانون در مورد خوراکیها به کلی لغو شد قرار بر این شده که آن دسته از مواد غذایی که به کل معاف از مالیات هستند این موضوع را در بسته بندیشان قید کنند.
