روزنامه هفت صبح، گروه بازار | ۲۴ دی ماه سال ۱۳۹۷ یک فروند هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ باری متعلق به ارتش جمهوری اسلامی ایران سقوط کرد و از ۱۵ سرنشین آن، ۱۴ نفر جان خود را از دست دادند. علت سقوط اشتباه خلبان هواپیما اعلام شد؛ او باید در فرودگاه پیام کرج به زمین مینشست اما بهعلت همراستایی باند، فرودگاه فتح را با فرودگاه پیام اشتباه گرفت و تلاش کرد هواپیما را بنشاند اما چون باند فرودگاه فتح کوتاهتر از چیزی است که بوئینگ ۷۰۷ برای نشستن نیاز دارد، هواپیما از باند خارج و به منزلی مسکونی برخورد کرد.
تراژدی وقتی کامل میشود که بدانیم بوئینگ ۷۰۷ ارتش جمهوری اسلامی ایران در آن روز به بیشکک قزاقستان رفته بود تا ۴۰ تن گوشت قرمز را به ایران بیاورد. در آن سالها قیمت گوشت سر بهفلک گذاشته بود و چون کمبود دام را عامل این اتفاق معرفی کرده بودند و دولت وقت تصمیم گرفت با واردات دام زنده، گوشت گرم از کشورهای اطراف و گوشت یخزده از برزیل قیمت گوشت را کنترل کند. آمارهای بانک مرکزی میگویند یک کیلوگوشت گوسفندی در دی ماه ۱۳۹۷ بهطور متوسط ۶۹ هزار و ۷۰۰ تومان و گوشت گوساله کیلویی ۶۵ هزار و ۸۰۰ تومان بوده است.
دلار هم در روز تلخ سقوط هواپیما حدود ۱۲ هزار تومان قیمت داشته است. تقریبا سه سال گذشته و دلار ۲۷ هزار و ۵۵۰ تومان فروخته میشود و گزارش مرکز آمار میگوید در دیماه ۱۴۰۰، متوسط قیمت یک کیلو گوشت گوسفندی به ۱۴۲ هزار و ۳۰۰ تومان و متوسط قیمت یک کیلو گوشت گوساله به ۱۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان رسیده است. اگر به قصد خرید گوشت سری به بازار بزنید، بهجز گوشت قلوهگاه گوسفندی بهعنوان پستترین نوع گوشت با قیمت حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار تومان و گوشت چرخکرده مخلوط با قیمت ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان، برای سایر بخشها و قطعات گوشت باید بالای ۱۵۰ هزار تومان پول خرج کرد. قیمت ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومانی برای گوشت گوساله و قیمت ۲۰۰ هزار تومانی برای گوشت گوسفندی هم اعداد رایجی هستند و در بعضی مواقع برای گوشتهای بدون استخوان و مناسب کبابی باید ۳۰۰ هزار تومان هزینه کرد.
قیمت گوشت قرمز یکی از عبارتهای پرکاربرد فارسی در موتور جستوجوی گوگل است. یعنی کلی آدم صبح به صبح از خواب بیدار میشوند و در خلال امورات روزانهشان، آن وسط سری به اینترنت میزنند و از گوگل میپرسند قیمت گوشت چقدر است. جستجوی عبارت «قیمت گوشت گوسفندی امروز تهران ۱۴۰۰» در یک سال گذشته با افزایش ناگهانی روبهرو بوده است. ولی مدیونید اگر خیال کنید ماجرا مختص تهران است.
لرستان بیشترین میزان جستجوی اینترنتی درباره قیمت گوشت را در کل کشور به خود اختصاص داده است. با فاصله و کاملا معنی دار! در رتبههای بعدی استان مرکزی، سمنان، همدان، اردبیل، اصفهان، یزد، البرز، کرمان، گیلان و… قرار میگیرند. خود تهران در جایگاه چهاردهم جدول است! عجیب نیست؟ حتی بعد از اینکه بفهمید موج هیجان و کنجکاوی درباره قیمت دلار در گوگل از قیمت گوشت کمتر است؟ در یک ماه اخیر عبارتهایی مثل قیمت گوشت گوساله هم جستجو میشود، دستهای از کاربران دنبال قیمت آنلاین گوشت قرمز میگردند و بخشی هم از گوگل درباره پیشبینی قیمت دام زنده میپرسند.
قیمت گوشت قرار است گران شود؟
قیمت گوشت را حالا باید یکی از سوژههای جذاب سایتها و خبرگزاریها بدانیم. بالاخره وقتی مردم درباره آن جستجو میکنند من و همکاران خبرنگارانم باید به این نیاز پاسخ بدهیم یا نه؟ خب برای سوال و جواب چه کسی بهتر از روسای اتحادیههای صنفی میتوان پیدا کرد؟ منصور پوریان بهعنوان رئیس شورای تامین دام کشور و اصغر ملکی بهعنوان رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی تهران قطعا هر روز بخش قابل توجهی از زمان خود را برای پاسخگویی به سوالات خبرنگاران صرف میکنند. یا اگر حوالی ظهر، شبکه خبر را بگیرید، حتما میتوانید شاهد ارتباط زنده تلفنی یکی از آنها باشید. منصور پوریان و اصغر ملکی غیر از قیمت، با سوالاتی درباره آینده و پیشبینی بازار هم روبهرو میشوند و تا جایی که میتوانند و از دستشان برمیآید، تلاش میکنند سوالی را بیجواب نگذارند.
منصور پوریان به خبرگزاری ایلنا گفته: «مافیای عرضه گوشت میخواهد با جوسازی علیه صادرات، افکارعمومی را به نفع خود تغییر بدهد و گرانیهای اخیر نرخ گوشت را به صادرات دام در ارتباط میداند». تقریبا هفت روز بعد، اصغر ملکی بهعنوان رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان گفته: «با توجه به کاهش عرضه دام به سبب شرایط جوی و صادرات، قیمت دچار نوساناتی شده است». او همچنین پیشبینی کرده روند افزایش مصرف پروتئین در فصل سرما و کاهش عرضه دام در کشتارگاه منجر به جهش قیمت گوشت شود.
یکی دو نفر از همین مقامات صنفی از ۲۰۰ هزار تومان بهعنوان محدوده قرمز گوشت یاد کردهاند و گفتهاند اگر فلان شود و فهمان نشود، قیمت گوشت به بیسار میرسد. بیایید ماجرا را مرور کنیم؛ قیمت گوشت بالا میرود، مردم درباره آن حساس میشوند، رسانهها مدام درباره دلایل این اتفاق مینویسند، مقامات صنفی گرانی گوشت را گردن دیگران میاندازند و… قیمت گوشت دوباره بالا میرود. انگار داخل یک لوپ گرفتار شدهایم. نه؟
قیمت گوشت آخرین بار حدود سهسال پیش در دولت حسن روحانی به معضل تبدیل شده بود. آن زمان گرانی گوشت را گردن کمبود دام انداختند. کار بهجایی رسید که دولت تصمیم گرفت از برزیل و قرقیزستان و… با هواپیما گوشت و گوسفند زنده وارد کند. در ۲۴ دی ماه ۱۳۹۷، یک فروند بوئینگ ۷۰۷ ارتش با ۱۵ خدمه در فرودگاه پیام سقوط کرد. رسانهها بار این هواپیما را ۴۰ تن گوشت یخزده عنوان کردند که از مبدا بیشکک کشور قرقیزستان به ایران میآمد. امسال شکر خدا کمبود دام مطرح نیست و حتی دامداران بهبهانه ازدیاد دام، دولت را راضی کردند مجوز صادرات دام را صادر کند. پس چرا دوباره قیمت گوشت بالا میرود؟
قیمت گوشت چرا گران میشود؟
قیمت گوشت و گرانی آن اگر بهخاطر صادرات دام رخ داده بود، الان باید متوقف میشد. مدیرعامل اتحادیه دام سبک میگوید در دو هفته اخیر صادرات دام زنده به بهانه افزایش قیمت گوشت قرمز متوقف شده است. از نظر صدر دادرس، با توجه به در پیش بودن ایام پایانی سال، تنظیم بازار گوشت اهمیت بهسزایی دارد و اگر دولت نتواند بازار را کنترل کند، با چالش جدی مواجه میشویم. رئیس شورای تامینکنندگان دام از دید خودشان ماجرا را نگاه میکند.
بهگفته منصور پوریان قیمت کنونی هر کیلو دام سبک و سنگین ۵۸ تا ۵۹ هزار تومان است، در حالی که قیمت مصوب دام سبک ۶۲ هزار تومان است و هر کیلو لاشه گوسفند ۱۲۰ هزار تومان و هر کیلو لاشه گوساله ۱۱۰ هزار تومان در عمدهفروشیها عرضه میشود، اما افراد سودجو با فضاسازی دنبال افزایش قیمت گوشت به مرز ۲۰۰ هزار تومان هستند تا بتوانند واردات لاشه را توجیهپذیر کنند.
رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی، ابر و ماه و خورشید و فلک را مقصر میداند و میگوید با توجه به کاهش عرضه دام به سبب شرایط جوی و صادرات، قیمت دچار نوساناتی شده است. ضمن اینکه طبق روال همه ساله در بهمن تقاضا برای خرید گوشت بهواسطه ذخایر شب عید افزایش پیدا میکند که این موضوع منجر به درصد جزئی افزایش قیمت میشود. جای دیگری هم گفته با توجه به اینکه عمده دام تهران از غرب کشور تامین میشود، بارندگیهای اخیر و کندی تردد منجر به کاهش عرضه دام در کشتارگاه و افزایش قیمت در بازار شد.
قیمت گوشت در بازار تهران چقدر است؟
قیمت گوشت بالاخره چقدر است؟ باید ۱۴۲ هزار تومان و ۱۴۸ هزار تومان مرکز آمار را باور کرد یا عدد ۲۰۰ هزار تومانی که مقامات صنفی به عنوان محدوده قرمز گوشت قرمز معرفی کردهاند؟ قیمت گوشت در گزارشهای میدانی که حاصل حضور خبرنگاران در سطح شهر و بازدید از خردهفروشیها است، نشان میدهد قیمت هر کیلو شقه گوسفندی به ۱۳۵ تا ۱۴۰هزار تومان رسیده است. سردست گوسفندی را ۱۱۵ تا۱۳۰هزار تومان میفروشند و برای خرید گردن گوسفندی باید بین ۱۲۵ تا ۱۴۰هزار تومان پول پرداخت کرد.
قیمت ران گوسفندی حداقل ۱۵۵ هزار تومان است و تا ۱۶۵ هزار تومان هم میرسد. راسته با استخوان گوسفندی را بین ۱۳۵ تا ۱۴۵ هزار تومان میفروشند و قطعاتی مثل قلوهگاه گوسفندی ۱۰۰ تا ۱۲۰هزار تومان، راسته گوساله ۱۵۵ تا ۱۷۰ هزار تومان و ران گوساله ۱۵۵ تا ۱۷۰ هزار تومان فروخته میشود.همچنین در میادین ترهبار شهرداری قیمت هر کیلو شقه گوسفندی حدود ۱۱۷ هزار تومان، سردست گوسفندی ۱۲۰ هزار تومان، ران گوسفندی ۱۴۰ هزار تومان، راسته با استخوان گوسفندی ۱۲۵ هزار تومان و ران گوساله و راسته گوساله ۱۴۸ هزار تومان است.
قیمت گوشت در گزارش انجمن ملی حمایت از حقوق مصرفکنندگان که با عنوان کارگروه رصد و پایش بازار کشور هم شناخته میشود، مورد توجه قرار گرفته؛ این گزارش مال دو هفته پیش است و در آن به قیمت گوشت در ابتدای بهمن ۱۴۰۰ اشاره شده. تهیهکنندگان گزارش میانگین قیمت گوشت گوسفندی در تهران را ۱۴۵ هزار تومان و میانگین قیمت گوشت گوسفندی در کشور را ۱۳۶ هزار تومان ذکر کردهاند و میگویند برای گوشت گوساله باید در تهران و کل کشور بهترتیب میانگین قیمت ۱۶۵ هزار تومان و ۱۳۶ هزار و ۵۰۰ تومان را درنظر گرفت. واقعا؟ این ادعا تا چه اندازه میتواند درست باشد؟
حتما در جریان هستید که گوشت در بازار کشور بهصورت قطعات مختلف عرضه میشود. عدد اعلام شده توسط مرکز آمار، بانک مرکزی و کارگروه رصد و پایش بازار همیشه میانگین قیمت است که از حاصل جمع قیمت گوشت چرخکرده مخلوط یا قلوهگاه که ارزانترین نوع گوشت هستند با مواردی مثل راسته بیاستخوان و حتی استیک و تقسیم آنها بهدست میآید. پس اعداد ذکر شده در آمار اگرچه دروغ نیست، اما نمیتواند چندان دقیق باشد. در بازار وضع میتواند متفاوت باشد. دیروز دولت تصمیم گرفت، به ماجرای قیمت سیبزمینی ورود کند. برنامهای هم برای قیمت برنج درنظر گرفته شده است و باید منتظر ماند و دید قیمت گوشت هم سربهراه میشود یا نه؟
