روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | عرضه اولیه پالایشگاه نفت امام خمینی شازند احتمالا تا پایان آذرماه انجام خواهد شد. این خبر را حسین قربانزاده رئیس سازمان خصوصیسازی گفته و آنطور که جزئیات ارزشگذاری پالایشگاه شازند نشان میدهد، احتمالا با بزرگترین عرضه اولیه تاریخ بورس روبهرو خواهیم بود که شستا را هم پشت سر خواهد گذاشت.
این عرضه اولیه هنوز رسمی نشده، اما تا همینجای کار شاهد شکلگیری صف مخالفان و موافقان است. موافقانش میگویند بعد از مدتها یک عرضه اولیه باارزش در بورس خواهیم داشت که میتواند بخشی از ضررها را جبران کند و سرمایهگذاران فراری را به بورس برگرداند. مخالفان سرسختتر هستند و معتقدند این عرضه اولیه بزرگ برای جبران کسری بودجه است و دولت میخواهد قرضهایش را با سرمایه مردم پرداخت کند.
آنها میگویند بدن نیمهجان بورس تحمل عرضه اولیه به این بزرگی را ندارد. در چنین شرایطی سهامداران مجبور خواهند شد سهام خود را فروخته تا نقدینگی لازم برای این عرضه اولیه را تامین کنند. همین موضوع باعث فشار فروش بیشتر و سرعت گرفتن روند نزولی بازار خواهد شد.
شازند چقدر میارزد؟
شرکت پالایش نفت شازند، بزرگترین پالایشگاه نفت تک واحدی است و بیشترین میزان تولید روزانه بنزین در بین پالایشگاههای ایران را دارد و روزی ۱۶٫۵میلیون لیتر بنزین تولید میکند. زمزمههای عرضه اولیه پالایشگاه شازند از ابتدای آذرماه بالا گرفته و در آخرین خبرها، رئیس سازمان خصوصیسازی گفته ۱۸درصد سهام پالایشگاه نفت شازند تا پایان آذرماه در بورس عرضه میشود.
رئیس سازمان خصوصیسازی گفته ارزش کل این شرکت حدود ۳۵۰هزار میلیارد تومان است. ولی آنطور که مدیرعامل شرکت پالایش نفت شازند میگوید، ارزشگذاری انجام شده برای واگذاری این پالایشگاه به بخش خصوصی حدود ۲۲۱هزار میلیارد تومان بوده و کارشناسان اقتصادی میگویند احتمالا برای عرضه اولیه، ارزش کل شرکت ۲۰۰هزار میلیارد تومان در نظر گرفته خواهد شد.
این یعنی ۱۸درصدی که قرار است در بورس عرضه شود، حدود ۳۶هزار میلیارد تومان میارزد! البته کل این رقم قرار نیست عرضه اولیه باشد.
در صورتی که شازند با ارزش ۲۰۰هزار میلیارد تومان وارد بازار سرمایه شود، در همان روز اول عرضه در رتبه ششم با ارزشترین شرکت بورسی بعد از فولاد، فارس، میدکو، فملی و کگل قرار خواهد گرفت و در صورت افزایش قیمت بعد از عرضه اولیه، میتواند جایگاههای بالاتری را از آن خود کند.
سهم هر نفر از عرضه اولیه شازند
گزارش نهایی ارزشگذاری شازند و قیمت سهام برای عرضه اولیه هنوز مشخص نشده اما اگر همان تخمین ۲۰۰هزار میلیارد تومانی را مبنا قرار دهیم، عرضه اولیه این پالایشگاه حدود ۳۶هزار میلیارد تومان نقدینگی لازم دارد که اگر کل این سهام به مردم فروخته شود، با فرض مشارکت دو میلیون نفری در این عرضه به هر نفر حدود ۱۸میلیون تومان سهم خواهد رسید!
اما چنین اتفاقی نخواهد افتاد. آنطور که رئیس سازمان خصوصی سازی گفته، از ۱۸درصدی که قرار است به بخش خصوصی واگذار شود، حدود ۱۰درصد در قالب عرضه اولیه خواهد بود. بر این اساس با فرض مشارکت دو میلیون نفری، احتمالا سهم هر نفر از این عرضه اولیه میتواند ۱۰میلیون تومان باشد.
هرچند همچنان احتمال کاهش این رقم وجود دارد. برای مثال ممکن است شرکت بورس روش ترکیبی را برای عرضه اولیه سهام پالایشگاه شازند در نظر بگیرد و نیمی از آن را به صندوقها بدهد. در چنین حالتی به هر نفر پنج میلیون تومان سهام عرضه اولیه میرسد که همچنان رقم قابل توجهی است.
پالایشگاه شازند کی عرضه اولیه میشود؟
زمان عرضه در اختیار وزیر امور اقتصادی و دارایی به عنوان رئیس شورای عالی بورس است. به گفته رئیس سازمان خصوصیسازی، در جلسه هیات واگذاری با وزیر اقتصاد و وزیر دادگستری مشخص شد ۱۰درصد از سهام پالایشگاه شازند به صورت عرضه اولیه به طریق حراج یا ثبت سفارش واگذار شود. زمان عرضه پالایشگاه شازند در اختیار وزیر اقتصاد و احتمالا پایان آذرماه خواهد بود.
اثر عرضه اولیه شازند بر بورس
هفتهای دو هزار میلیارد تومان سرمایه از بورس خارج میشود. در نتیجه همین اتفاق است که در سه ماه گذشته شاهد روند نزولی شاخص کل هستیم و کمتر پیش میآید که رنگ سبز در تابلو بورس ببینیم. حالا اگر قرار باشد ۳۶هزار میلیارد تومان سرمایه خرج خرید سهام شرکت پالایش نفت شازند شود، احتمالا باید خودمان را برای ادامه ریزش آماده کنیم. چراکه این رقم به اندازه ۱۸هفته یعنی چهار ماه و نیم خروج مداوم پول از بورس است و به راحتی میتواند شاخص کل را چند صد هزار واحد کاهش دهد.
باید دید در فرآیند ارزشگذاری سهام پالایش نفت شازند، دولت چقدر تخفیف به سهامداران خواهد داد. حتی اگر تخفیف بالایی برای شازند در نظر گرفته شود، عملا تعداد زیادی از سهامداران برای تامین نقدینگی پنج تا ۱۰میلیون تومانی برای شرکت در این عرضه اولیه بزرگ، مجبور به فروش بخشی از سهام خود خواهند شد. از طرفی بعید است خریداران سهام شازند چندان به این شرکت وفادار بمانند و احتمالا بعد از کمی سود دست به فروش سهام خواهند زد.
