روزنامه هفت صبح، امیر پایدار| چندین دهه است که بازیهای ویدئویی به بخشی از زندگی روزانه میلیونها آدم در سراسر دنیا تبدیل شده. قدرتهای بزرگ نیز تاکنون بحثهای زیادی را در مورد سود و زیانهای این فرم از سرگرمی و تاثیرات آن بر روی زندگیمان انجام دادهاند. اما در سه دهه اخیر، بازیهایی وجود داشتهاند که بیشترین جنجال را در این صنعت بهوجود آوردهاند؛ از موضوعات مربوط به سیاست در بازیها گرفته تا نگرانیها بابت ترویج خشونت. در ادامه به مرور تعدادی از بازیهای بحثبرانگیز تاریخ این صنعت پرداختیم تا ببینیم که چگونه این عناوین در میان عموم به برخی از جنجالیترین ساختهها در دنیای ویدئوگیم تبدیل شدهاند.
مجموعه Doom یکی از شناختهشدهترین بازیهای چند دهه اخیر دنیای ویدئوگیم است و همچنین از مهمترین بازیهای شوتر اول شخص محسوب میشود. متاسفانه دووم نقش بزرگی را در کشتار مدرسه دبیرستان کلمباین سال ۱۹۹۹ ایفا کرد. پس از رخ دادن این واقعه تلخ که ۱۳ کشته برجا گذاشت، مشخص شد که افراد مهاجم از میان گیمرهایی بودند که به تجربه بازی Doom میپرداختند.
موضوع وقتی دردناکتر میشود که بدانید در یادداشتهای قاتلین این کشتار، اشارههای مختلفی به دووم دیده میشد و آنها کاری که میخواستند انجام دهند را با بازیهای اینچنینی تشبیه میکردند. پس از این اتفاقات، دووم از جمله بازیهایی بهشمار میرفت که بابت تاثیرگذاری خشونت بیش از حد آن بر روی کودکان، نگرانیهای زیادی را برای خانوادهها ایجاد کرده بود.
اینکه قادر باشید افراد را در بازیهای ویدئویی به روشهای مختلف به قتل برسانید، به هیچ عنوان چیز جدیدی نیست. اما هنگامی که این تم، حالتی فوق واقعگرایانه بهخود بگیرد چه اتفاقی میافتد؟ بازی Manhunt شما را در نقش شخصیتی قرار میدهد که مجبور شده در نوعی نمایش عجیب به نقشآفرینی بپردازد. نمایشی که توسط شخصی کارگردان میشود و در آن، باید اعضای چندین گنگ را بهطور واقعی به قتل برساند تا خانوده خود را نجات دهد.
در سال ۲۰۰۴، یک نوجوان ۱۴ ساله انگیسی بهنام استفن پاکیرا توسط دوست ۱۷ ساله خود به شیوه مشابهی که در بازی منهانت دیده میشد، به قتل رسید. هر چند پلیس در نهایت ارتباط داشتن این قتل را با منهانت نادرست دانست، اما بسیاری از افراد چنین چیزی را باور نکردند و معتقد بودند که این بازی تاثیر بزرگی را بر روی این اتفاق تلخ داشته.
بهعنوان یک مجموعه شوتر نظامی، سری Call of Duty همیشه پر بوده از خشونت شبیهسازی شده در میدان جنگ. اما بازی Call of Duty: Modern Warfare2 که بسیاری معتقدند در مبحث ایجاد گفتوگوی نقش خشونت در یک مدیوم تعاملی مانند ویدئوگیم جریانساز بوده، همهچیز را به سطح جدیدی برد؛ به طوری که صحنههای جنجالبرانگیزی از بازی در روسیه کاملا حذف شد.
حتما میدانید که در مورد کدام صحنهها صحبت میکنیم: مرحله مشهور No Russian، جایی که بازیکن در نقش یک تروریست قرار میگیرد و نهتنها به قتل عام یک جمعیت غیرنظامی و بیگناه میپردازد، بلکه از کشته شدن تکتک آنها نیز اطمینان حاصل میکند. خشونت نمایش داده شده در این مرحله، بهخصوص وقتی که همه این اعمال را خود بازیکن در قالب گیمپلی انجام میداد، توسط بسیاری بهشدت محکوم شد.
ساخت یک بازی بر اساس رخدادهای واقعی که در آن جنگی شبیهسازی میشود و بهطور کلی ترس و وحشت و زجر کشیدن افراد زیادی را یادآور میشود، حقیقتا تصمیم عجیبی است. در سال ۲۰۰۹، کونامی تصمیم گرفت چنین عنوانی که Six Days in Fallujah نام داشت و روایتگر جنگ آمریکا و عراق بود را عرضه کند. اما تنها چند روز پس از معرفی بازی، سیل عظیم انتقادات از سوی اقشار مختلف، باعث شد تا کونامی تصمیمش را تغییر دهد و این پروژه را رها کند.
بیش از یک دهه بعد، مدتی پیش بازی «شش روز در فلوجه» اینبار توسط استودیوی Highwire Games و شرکت Victura احیا شد و باری دیگر انتقادات شدیدی از آن صورت گرفت. فارغ از موضوع کلی بازی، این پروژه از ابتدا بابت تلاش برای سانسور کردن برخی از جرائم جنگی ایالت آمریکا مورد نقد قرار داشت. در همین حال، سازندگان فعلی که قصد دارند بازی را در پایان سال ۲۰۲۱ عرضه کنند، بر روی ارائه یک تجربه واقعگرایانه با کمک گرفتن از تعداد زیادی سرباز آمریکایی و ۲۶ عراقی غیرنظامی حاضر در جنگ، تاکید دارند.
پیدا کردن یک مجموعه بازی که هم به اندازه Grand Theft Auto محبوب باشد و هم بهطور همزمان منفور، یکی از سختترین کارهای ممکن است. بازیهای سری GTA همیشه دارای آزادی عمل کمنظیری بودند و این آزادی را در قالب یک جهان پویا و با جزئیاتی بالا در اختیار بازیکن قرار میدادند. همین موضوع نیز باعث شده که این بازیها برای بسیاری از افراد همانند یک پلتفرم آزاد عمل کنند و در نتیجه بحثهایی مانند ترویج خشونت و خلافکاری و عادیسازی آنها به وجود بیاید.
تاکنون کشورهای زیادی، از جمله آمریکا در تلاش بودهاند تا عناوین GTA را ممنوع و یا فروش آنها را محدود سازند. بسیاری از کشورها در این امر موفق شدند، اما در بسیاری از نقاط دیگر این سری محبوب به رکوردشکنی در میزان درآمد و فروش ادامه میدهد. GTA V تنها در صورتی میتوانست در ژاپن عرضه شود که سازندگان محتویات خشونتآمیز اذیتکننده آن، مانند افکتهای خونریزی را سانسور کنند. این اتفاق نیز رخ داد و بازی با سانسورهای شدید در این کشور عرضه شد.
