روزنامه هفت صبح، سمانه استاد | یکی از آثار مهمی که در ایام محرم می‌‌توان چندین و چندباره دید و لذت برد «اپرای عروسکی عاشورا» ساخته «بهروز غریب‌‌پور» است. پیش از دوران کرونا، غریب‌‌پور در رپرتوار هر ساله گروه آران، اپرای عاشورا را هم روی صحنه می‌‌برد و زمینه را برای دیدن اثری هنری درباره یکی از مهم‌‌ترین وقایع مذهبی نشان می‌‌داد، اما کرونا این شانس را از مخاطبان برای دیدن چنین نمایشی گرفته است. دیدن فیلم تئاتر این نمایش اما خالی از لطف نیست. شاید لذتش به اندازه دیدن زنده نمایش نباشد، اما باز هم در این روزهای محرم و دوری از تئاتر گزینه خوبی است.

«بهروز غریب‌‌پور»، موسس «گروه تئاتر عروسکی آران»، علاوه بر خدماتی که با این گروه به تئاتر کشور کرده، در راستای معنابخشی به مفهوم «اُپرای عروسکی» نیز گام‌‌های موثری برداشته است. «اُپرا» آمیزه‌‌ای از موسیقی و نمایش و مجموعه‌‌ای از هنرهای مختلف مانند ادبیات، موسیقی، طراحی صحنه، دکور، طراحی لباس، چهره‌‌پردازی، بازیگری، کارگردانی و در اُپراهای عروسکی، شامل هنر عروسک‌‌‌‌گردانی نیز می‌‌شود. گروه آران در طی این سال‌‌ها موفق شده با به صحنه بردن اُپراهایی همچون «مولوی»، «حافظ»، «سعدی»، «خیام»، «عشق»، «لیلی و مجنون» و… این گونه‌‌ی هنری را به درستی معرفی کند.

در سوی دیگر، تئاتر را هنر میرا می‌‌دانند؛ هنری که فقط به تعداد شب‌‌های اجرا زنده بوده و تنها عکس، پوستر و شاید فیلمی از آن به یادگار بماند. تئاتر بر عکس سینما که هنری پخش شونده و ماندگار است، قابلیت تکثیر ندارد؛ اما خوشبختانه رپرتوار و فیلم تئاتر امکانِ ماندگاری را برای برخی از نمایش‌‌ها به وجود آورده و باعث می‌‌شود کارهای شاخص هنر تئاتر زنده بماند. اُپرای عروسکی «عاشورا»، از مجموعه اُپراهایی است که به عنوان «اُپرای ملی» در سال ۱۳۸۷ تولید شده است.

«بهروز غریب‌‌پور» در اُپرای عروسکی «عاشورا»، تعزیه را به اُپرا تبدیل کرده است. او در این اُپرا از دستگاه‌‌های موسیقی ایرانی نیز استفاده نموده. مهم‌‌ترین ویژگی اُپرای «عاشورا» عروسکی بودن آن است. «بهروز غریب‌‌پور» در این نمایش همچون اُپراهای دیگرِ خود، از عروسک برای نقش‌‌آفرینی استفاده کرده. استفاده از عروسک در اُپرای عاشورا این امکان را به وجود می‌‌آورد که مخاطب هیچ ذهنیتی از عروسک ساخته شده نداشته باشد.

در صورت استفاده از بازیگر و سپردن نقشِ شخصیت‌‌های مقدس به او، مشکلاتی مانند پیشینه‌‌ بازیگر و سابقه‌‌ حضور او در دیگر نقش‌‌ها، می‌‌تواند روی باورپذیری کار اثر بگذارد. او همچنین از شخصیت «محتشم کاشانی» و مرثیه معروف او، «باز این چه شورش است که در خلق عالم است»، در این اُپرا استفاده کرده و واقعه عاشورا را از زبان وی روایت می‌‌کند. در این اُپرا، همچون دیگر اُپراهای گروه تئاتر عروسکی آران، موسیقی و تصویر چنان درست با هم درآمیخته‌‌اند که مخاطب را از هر قشری به خود جذب می‌‌کنند.

اُپرای عروسکی «عاشورا» که خوشبختانه فیلم تئاتر آن نیز موجود است، به درستی نشان می‌‌دهد که تعزیه هنری والا و البته انعطاف‌‌پذیر است و می‌‌تواند به زیبایی یک اُپرا باشد. نمایشی که می‌‌‌‌تواند معنیِ رایج نمایش عروسکی را که میان عامه مردم رواج دارد زیر و رو کند و این گمان که نمایشِ عروسکی مناسب رده سنی کودک است را از بین ببرد و چنان مخاطب را در خود غرق کند که گویی تعزیه‌ای زنده را دیده است؛ تعزیه‌ای با طعم اُپرا یا اُپرایی با طعم تعزیه.

‌طراح و کارگردان: بهروز غریب‌‌پور
آهنگساز: بهزاد عبدی
بازی‌‌دهندگان عروسک: مریم اقبالی
علی پاکدست/ علی ابوالخیریان/ مرجان احمدی/ مرضیه سرمشقی/ نسیم امیرخسرو
هانی حسینی/ سارا اقبال/ مهرنوش صادقیان
صدف بیگدلی/ زینب اشرف‌زاده
الهام وفایی/ مائده مدنی/ نیلوفر ساسانی

آواگران: مصطفی محمودی/ محمد معتمدی
بهار موحد/ علی بهار/ موحد مهدی جاور
فرشاد فولادوند/ محمدرضا صادقی
علی خدایی/ مهدی امامی/ عامر شادمان
کیوان فرزین/ اسماعیل مومن ثانی/ سینا ولی‌‌پور/ سارا رضازاده

برای پیگیری اخبارکاربران ویژه - فرهنگیاینجا کلیک کنید.