روزنامه هفت صبح | علیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد مقابله با کرونا دیروز اعلام کرد که افراد زیر ۱۶سال احتیاجی به واکسن کرونا ندارند.جمله عجیبی بود از این جهت که در روزها و هفتههای اخیر خود مسئولان وزارت بهداشت و ستاد مقابله با کرونا مرتب هشدار میدادند با شیوع کرونای جهش یافته انگلیسی حتی کودکان هم مبتلا و درگیر شدند. بهخصوص درباره موضوع شیوع کرونا در استان خوزستان خبرهای دردناکی از مرگ چند کودک منتشر شد.
بنابراین به نظر میرسد این اظهارات سخنگوی ستاد مقابله با کرونا تناقض آشکاری با خبرها و روایتهای قبلی دارد. یا همین دیروز انوشیروان محسنی بندپی، استاندار تهران این جمله را بیان کرد:«افراد بستری زیر ۱۰سال در استان تهران ۱۱.۱درصد رشد داشته که این امر نیازمند دقت، مراقبت و رعایت پروتکلهای بهداشتی است چراکه قبلا میزان بستری افراد زیر ۱۰سال ۲تا ۳درصد بوده و در بهمن ماه به ۷ و ۸ درصد رسیده و اکنون ۱۱درصد شده که این امر نگرانیها را افزایش میدهد.»پیش از او ایرج حریرچی یا علیرضا زالی هم اظهارات مشابهی داشتند. بیایید این چند نمونه خبر دردناکی که در روزهای اخیر منتشر شده را یکبار مرور کنید:
* فرهاد ابولنژادیان رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز: یک کودک یکساله و یک کودک ۹ساله در استان خوزستان به دلیل ابتلا به کرونای انگلیسی جانشان را از دست دادند. برخلاف روزهای قبل که ویروس جهشیافته انگلیسی بیشتر در گروههای سنی بالا رخ میداد اما در پیک اخیر، کودکان و جوانان نیز قربانی این ویروس میشوند. (۱ اسفند ۱۳۹۹٫ منبع: خبرگزاری ایرنا)
* عرفان مردانی مشاور علوم پزشکی اهواز: عکس ریه کودک ۳ساله خوزستانی که به علت تهاجم سنگین کرونای انگلیسی در کمتر از سه ساعت از ورودش به بیمارستان جان باخت. گناه این طفل معصوم چه بود که باید قربانی سهلانگاریها شود. مراقب باشید و احساس خطر کنید، کرونا دیگر پیر و جوان نمیشناسد. (۱۵اسفند ۱۳۹۹٫ منبع: خبرگزاری ایسنا)
* غلامرضا خادمی رئیس بخش ICU کرونای بیمارستان اکبر مشهد: از اسفند سال گذشته تاکنون در بیمارستان اکبر که مرکز کرونایی استان است،۱۱۷۹کودک بستری شده که از بین آنها ۱۰۱نفر فوت کردند. (۲۱ بهمن ۹۹٫ منبع: خبرگزاری ایسنا)
* محمدرضا قدیر رئیس دانشگاه علوم پزشکی قم: دقایقی پیش تست کرونای جهشیافته انگلیسی یک کودک ۱۰ساله دانشآموز در قم تأیید شد. از همشهریان عزیز تقاضامندیم با تمام توان در راستای رعایت دستورات بهداشتی، بهخصوص برای کودکان همکاری لازم را داشته باشند (۱۰ اسفند ۹۹٫ منبع: خبرگزاری تسنیم)
*** مشکل واکسن ۲۰ میلیون نفر حل شد!
با مرور این خبرها یک پرسش جدی شکل میگیرد که بالاخره کودکان در معرض خطر ابتلا و مرگ با کرونا هستند یا خیر؟ اگر هستند که پس چرا علیرضا رئیسی گفته افراد زیر ۱۶سال نیازی به واکسن ندارند؟ اگر کودکان در معرض خطر نیستند که پس علت این حجم انبوه خبرهای دردناک یک ماه اخیر درباره ابتلا و مرگ کودک و نوزاد چیست؟ آیا قرار است با صدمه زدن به روح و روان جامعه آنها را نسبت به خطرات کرونا هوشیار نگه داریم؟
یک فرضیه این است که بخواهیم یک گروه بزرگ از متقاضیان واکسن در کشور را حذف کنیم. طبق گفته مدیر کل جمعیت مرکز آمار ایران حدود ۲۴٫۶درصد از جمعیت کشور زیر ۱۵سال است. حالا اگر تصور کنیم این جمعیت از تزریق واکسن بینیاز هستند چیزی حدود ۲۰ میلیون نفر از متقاضیان واکسن در کشور از همین الان حذف میشوند. با توجه به اینکه گفته شده ۷۰درصد ایرانیها تا پایان پاییز ۱۴۰۰ واکسینه میشوند بنابراین با این محاسبات باید از آن زمان زندگی به شرایط عادی برگردد.
طبق سند ملی واکسیناسیون البته تا آن زمان هم قطعا واکسنی به کودکان و نوجوانان نمیرسد اما سوال اینجاست اگر واقعا این گروههای سنی هم در خطر هستند چرا باید آنها را از برنامه واکسیناسیون کنار بگذاریم؟ بعد اگر کودکان واکسن نزدند و خانوادهها حاضر نشدند همچنان بچههایشان را به مدارس بفرستند تکلیف نظام آموزشی کشور چیست؟
*** کودکان کرونا میگیرند؟
پارسال همین روزها این بحث وجود داشت که کودکان اصلا به کرونا مبتلا نمیشوند. بعد از مدتی اعلام شد که کودکان کرونا میگیرند و میتوانند ناقل بدون علامت باشند اما خطری خودشان را تهدید نمیکند. الان اما اینطور اطلاعرسانی میشود که کودکان مبتلا میشوند اما علائم آنها با بزرگسالان متفاوت است.
در ووهان چین تحقیقات مفصلی در این زمینه انجام شده و به این نتیجه رسیدند که درصد زیادی از کودکان به طور مثال علائمی مثل مالش چشم دارند. بعضی تحقیقات پزشکی هم نشان میدهد که مرگ و میر کرونا در کودکانی رخ میدهد که مبتلا به بیماریهای زمینهای هستند و درگیری قلبی و عروقی و ریوی دارند. یکی از متخصصان طب اورژانس در ایران چندی پیش در مصاحبهای گفته بود اکثر کودکان درگیریهای خفیفی با کرونا دارند و یک یا دو روز تب مختصری در آنها مشاهده میشود.
پزشکان آمریکایی اما دیدگاه دیگری دارند. طبق پژوهشی که در مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آمریکا تابستان امسال انجام شد از هر سه کودک بستری، یک نفر به بخش مراقبتهای ویژه منتقل میشد که درست شبیه آماری است که در بزرگسالان مبتلا به این ویروس مشاهده شده. ضمن اینکه میزان بستری شدن در کودکان زیر دوسال از دیگران بیشتر است و حدود ۱۶۵ کودک از هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده شده است.
حالا اگر به تحقیقاتی که در اروپا انجام شده استناد کنیم باز نکات متفاوتی دستگیرمان میشود. در نشریه معتبر پزشکی لنست اخیرا آمده مرگ و میر کودکان و نوجوانان بر اثر کووید- ۱۹ بسیار اندک است؛ چیزی کمتر از یک درصد کل درگذشتگان. علت مسئله بسیار ساده است: سلامت عمومی جسم و نداشتن سابقه بیماری. این آمار اما در بیمارستان مشهد حدود ۹ درصد اعلام شده.
بعضی پزشکان فرضیه دیگری را هم مطرح کردند، یکی از دلایل مرگ و میر کمتر در کودکان نسبت به بزرگسالان، ممکن است تزریق واکسن سرخک، اوریون و سرخجه که به امامآر معروف است و در نخستینسالهای تولد انجام میشود، باشد. تحقیقات جدید این نظریه را مطرح کرده است که واکسن امامآر بهطور بالقوه، هم میتواند از ابتلا فرد به ویروس کرونا محافظت کند و هم شدت بیماری را در افراد مبتلا کاهش دهد.
خلاصه خیلی آمارها در این زمینه متناقض است اما این نکته را هم بگوییم که خالی از لطف نیست. دکتر خادمی دانشیارعلوم پزشکی مشهد چندی پیش گفته: «شستن کالاها لزومی ندارد زیرا انتقال از اجسام اصلا ثابت نشده است. روی اجسام ویروسهای اندکی وجود دارد. در حالی که وجود حداقل ۱۰ هزار ویروس برای انتقال ویروس الزامی است.» یعنی به بچهها در این مورد نیاز نیست خیلی سخت بگیریم.
*** در کشورهای دیگر به کودکان واکسن میزنند؟
در حال حاضر در آمریکا و اروپا واکسن کرونا روی افراد بالای ۱۶سال تزریق میشود و در ژاپن هم واکسیناسیون فعلا شامل افراد بالای ۲۰سال میشود. شرکتهای تولید کننده واکسن البته تحقیقات خود را روی کودکان هم انجام دادند و گفتند نتایج مثبت بوده اما به هرحال کشورهای دیگر اینطور برنامه ریزی کردند که واکسیناسیون کودکان زیر ۱۲سال را از اواخرسال جاری میلادی تا اوایلسال ۲۰۲۲ انجام دهند.
