روزنامه هفت صبح، احمدرضا نجفی | سال نو میلادی هیچموقع برایمان خوشیمن نبوده و هر سال با نزدیک شدن به اول ژانویه شاهد افزایش قیمت دلار در بازار بودیم. امسال ولی شرایط متفاوتی را تجربه کردیم. شیوع بیماری کرونا و کاهش چشمگیر سفرهای خارجی، فکر و خیال مسافرت در تعطیلات ژانویه را از سر خیلیها بیرون کرده.
شاید فکر کنید مگر چند نفر در ایران به فکر تعطیلات ژانویه هستند؟ در جواب باید گفت در ۱۰سال گذشته، بدون استثنا در یک ماه منتهی به سال نو میلادی شاهد افزایش قیمت دلار در بازار بودیم. کسانی که خودشان را برای سفر خارجی در روزهای اول سال میلادی آماده میکنند، از نیمه آذرماه سراغ خرید دلار میروند.
تا جایی که ممکن است در یک ماه منتهی به سال جدید میلادی یعنی دهم آذر تا دهم دیماه قیمت دلار تا ۳۰درصد افزایش پیدا کند. این بار کرونا با تمام بدیهایش به دادمان رسیده و با توجه به اینکه سفرهای خارجی و جهانگردی در تعطیلات ژانویه عملا ممکن نیست، شاهد آرامش در بازار ارز هستیم. تا جایی که نهتنها قیمت دلار در یک ماه گذشته افزایش پیدا نکرده، بلکه شاهد کاهش دو درصدی آن در آستانه سال ۲۰۲۱ هستیم.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۲۱؛ کاهش دو درصدی
دلار در یک ماه گذشته آرامش قابل توجهی نسبت به دیگر ماههای سال داشت. تا جایی که یک ماه پیش دلار در بازار آزاد حدود ۲۶هزار و ۳۵۰تومان بود و یک هفته بعد از آن تا ۲۶هزار و ۴۵۰تومان هم افزایش قیمت پیدا کرده بود اما برخلاف هر سال، دسامبر، ماه نفرینشده برای بازار ارز ایران نبود و اتفاقا شاهد عقبنشینی قیمت دلار بودیم.
تا جایی که دو هفته پیش دلار در بازار آزاد تا ۲۵هزار و ۶۵۰تومان کاهش قیمت پیدا کرده بود. در اغلب روزهای این یک ماه اخیر دلار در محدوده ۲۶هزار تومان قرار گرفته بود و دیروز هم به عنوان آخرین روز سال ۲۰۲۰ با قیمت ۲۵هزار و ۸۵۰تومان در بازار آزاد فروخته میشد. با این حساب میتوان گفت دلار در یک ماه منتهی به سال جدید میلادی یعنی ۲۰۲۱ نهتنها افزایش قیمت نداشته، بلکه کاهش دو درصدی را پشت سر گذاشته است. این در حالی است که از اول سال تا حالا قیمت دلار حدود ۶۰درصد افزایش داشته.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۲۰؛ افزایش ۳٫۴درصدی
پارسال دلار در آستانه تعطیلات ژانویه حدود ۳٫۴درصد رشد کرد. دلار در یک ماه مانده به شروع سال ۲۰۲۰، حدود ۱۲هزار و ۶۸۰تومان بود.در روزهایی که تقاضای خرید دلار برای مسافرت تعطیلات ژانویه افزایش پیدا کرد، قیمت دلار حدود هزار تومان در عرض یک هفته گران شده و به ۱۳هزار و ۶۸۰تومان رسید.
البته در ادامه شاهد عقبنشینی قیمت دلار بودیم و نهایتا رشد ۳٫۴درصدی در یک ماه منتهی به ۲۰۲۰ ثبت شد. روزهای آخر سال ۲۰۱۹ قیمت دلار در بازار آزاد نهایتا با ۱۳هزار و ۲۰۰تومان به کار خود پایان داد. روند صعودی قیمت دلار برای روزهای بعد از سال نو میلادی هم ادامه پیدا کرد و دلار در فصل زمستان ۹۸ تا ۱۶هزار تومان گران شد. روند صعودی دلار در زمستان ۹۸ تا پایان تابستان ۹۹ از همان روزهای منتهی به سال ۲۰۲۰ آغاز شده بود.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۹؛ افزایش ۱۷درصدی
یک ماه مانده به آغاز سال ۲۰۱۹، دلار روند نزولی داشت. در نیمه آذرماه ۹۷ دلار تقریبا در محدوده ۱۱هزار و ۵۰۰تومان فروخته میشد و این قیمت بعد از کاهش چشمگیر تا ۱۰هزار و ۲۵۰تومان کاهش پیدا کرد اما با شروع تقاضای خرید دلار برای سفر خارجی در ژانویه ۲۰۱۹ این روند نزولی متوقف و دلار در عرض ۱۰روز تا ۱۲هزار تومان افزایش قیمت پیدا کرد.
این موضوع نشان میدهد آن زمان شروع سال نو میلادی توانسته بود دلار را حدود ۱۷درصد گران کند. این رقم رتبه دوم بیشترین افزایش قیمت دلار در ماه منتهی به سال نو میلادی در ۱۰سال گذشته به حساب میآید. ابتدای سال ۹۷ قیمت دلار حدود چهار هزار و ۷۷۰تومان قیمت داشت و تا دهم دیماه همزمان با شروع سال ۲۰۱۹، بازدهی ۱۵۱درصدی در کارنامه دلار ثبت شده بود.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۸؛ افزایش ۱٫۸درصدی
دیماه سال ۹۶ هنوز بحران ارزی شروع نشده بود. از اول ۹۶ تا دیماه دلار از سه هزار و ۷۳۰تومان به چهار هزار و ۱۲۵تومان رسیده بود و حدود ۱۰درصد افزایش قیمت داشت که برای ۱۰ماه رقم بزرگی در مقایسه با شرایط فعلی به حساب نمیآید. از دهم آذرماه تا دهم دیماه به عنوان ماه پایانی سال ۲۰۱۷ شرایط در بازار ارز متفاوت بود.
طوری که دلار در این مدت کوتاه از چهار هزار و ۱۲۵ تا چهار هزار و ۲۰۰تومان گران شد. شاید در حال حاضر افزایش ۱۰۰تومانی چندان رقم چشمگیری نباشد اما در سالی که دلار کلا ۱۰درصد گران شده بود، رشد ۱٫۸درصدی رقم قابل توجهی به حساب میآمد. این افزایش قیمت دلار در روزهای ابتدای سال ۲۰۱۸ ادامه پیدا کرد و تقریبا میتوان گفت دیماه ۹۶ نقطه آغاز دومین بحران ارزی دهه ۹۰ بود.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۷؛ افزایش ۸٫۱درصدی
یک ماه مانده به شروع سال ۲۰۱۷ دلار در محدوده سه هزار و ۸۳۰تومان قرار داشت. از اول سال ۹۵ دلار حدود سه هزار و ۴۶۰تومان بود و در مدت ۹ماه تقریبا ۱۰درصد رشد کرده بود اما در همان یک ماه منتهی به سال جدید میلادی، دلار به اندازه کل این مدت گران شد.
در ماه دسامبر با بالا رفتن تقاضای خرید دلار، قیمت این ارز در بازار آزاد حدود ۸٫۱درصد افزایش پیدا کرد و تا روز شروع سال ۲۰۱۷ به چهار هزار و ۱۴۰تومان رسید. البته این افزایش قیمت ناگهانی، در ادامه تا حدودی خنثی شد و بعد از تعطیلات ژانویه و بازگشت کسانی که برای سفرشان دلار خریده بودند، بازار ارز هم آرام گرفت.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۶؛ افزایش یک درصدی
سال ۹۴ آرامترین بازار ارز را در دهه ۹۰ شاهد بودیم. شاید همین موضوع باعث شد قیمت دلار در آستان شروع سال میلادی ۲۰۱۶ تغییر چندانی نداشته باشد. از ابتدای این سال تا دهم آذرماه مصادف با اول دسامبر ۲۰۱۵، قیمت دلار از سه هزار و ۲۷۰ به سه هزار و ۶۲۸تومان رسیده بود و تنها ۴۰۰تومان افزایش قیمت داشت.
با همین شرایط، دسامبر ۲۰۱۵ به صورت استثنا با آرامش سپری شد و قیمت دلار از سه هزار و ۶۲۸تومان در یک ماه منتهی به سال نو میلادی به سه هزار و ۶۶۵تومان افزایش قیمت پیدا کرد و حدود یک درصد گران شد. سال ۲۰۱۶ بعد از ۲۰۲۱ در رتبه دوم آرامترین سال نو میلادی در ۱۰سال گذشته قرار دارد.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۵؛ افزایش ۶٫۶درصدی
یک ماه منتهی به سال ۲۰۱۵ با رشد ۶٫۶درصدی قیمت دلار همراه بود. در این ماه مسافرانی که برای سفرشان دلار میخریدند، باعث افزایش تقاضا در بازار ارز شدند. دهم آذرماه سال ۹۳ قیمت دلار در بازار آزاد تقریبا سه هزار و ۳۵۰تومان بود. در ابتدای این سال دلار سه هزار تومان قیمت داشت و طی ۹ماه حدود ۳۰۰تومان گران شده بود.
همان یک ماه کافی بود تا ۲۰۰تومان دیگر به قیمت دلار در بازار آزاد اضافه شود و در آستانه سال ۲۰۱۵ میلادی، نرخ دلار به سه هزار و ۵۷۰تومان برسد. تقاضای خرید دلار در آستانه سال نو میلادی باعث شده بود دلار به اندازه کل سال، در یک ماه گران شود. بعد از شروع سال ۲۰۱۵ و فروکش کردن تقاضای خرید دلار، شاهد روند نزولی آن تا سه هزار و ۲۰۰تومان بودیم.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۴؛ افزایش ۲٫۳درصدی
دلار دهم آذرماه سال ۹۲، اولین سالی که از بحران ارزی عبور کرده بودیم و شرایط بازار کمی آرام شده بود، حدود دو هزار و ۹۴۵تومان قیمت داشت. قیمت دلار اول سال ۹۲ تقریبا سه هزار و ۵۰۰تومان بود و از تابستان آن سال تا آذرماه در مدار نزولی قرار گرفت و حدود ۱۵درصد ارزان شده بود.
این روند نزولی درست در آستانه سال نو میلادی متوقف شد. یک ماه مانده به آغاز سال ۲۰۱۴، قیمت دلار از محدوده دو هزار و ۹۴۵ به سه هزار و ۱۲تومان رسید و حدود ۲٫۳درصد افزایش قیمت پیدا کرد. البته این افزایش قیمت با سپری شدن تعطیلات ژانویه و بازگشت مسافران خارجی دوباره کاهش پیدا کرد و به دو هزار و ۸۸۰تومان رسید.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۳؛ افزایش ۱۷درصدی
سال ۹۱ به حد کافی سال بدی برای بازار ارز بود، تا اینکه سال نو میلادی در آن دوران قوز بالای قوز شد. تا دهم آذرماه یعنی یک ماه قبل از شروع سال ۲۰۱۳، قیمت دلار در محدوده دو هزار و ۹۴۰تومان قرار داشت و با بالا رفتن تقاضای ارز در آستانه سال نو میلادی و سفرهای خارجی، دلار به حدود سه هزار و ۴۳۰تومان رسید.
دلار از آن روز تا دو سال بعد نتوانست به کمتر سه هزار تومان برگردد.این افزایش قیمت ۵۰۰تومانی دلار در بازار آزاد معادل رشد ۱۶٫۷درصدی بود. بعد از شروع سال ۲۰۱۳ هرچند با از بین رفتن تقاضای خرید دلار برای سفرهای خارجی، شاهد کاهش نسبی قیمت ارز بودیم اما این مورد کافی نبود و تا آخر سال روند صعودی دلار ادامه پیدا کرد.
*** تغییرات قیمت دلار در آستانه ۲۰۱۲؛ افزایش ۲۹درصدی
آغاز سال ۲۰۱۲ میلادی، نقطه شروع بحران ارزی سال ۹۰ تا ۹۲ بود. قیمت دلار یک ماه قبل از شروع سال نو میلادی تقریبا هزار و ۱۳۰تومان قیمت داشت و با بالا رفتن تقاضای خرید دلار همزمان با ظهور نشانههای شروع روند صعودی در بازار ارز، قیمت دلار تا ۲۹درصد افزایش پیدا کرد و در اولین روز سال ۲۰۱۲ به هزار و ۷۴۰تومان رسید.
این صعود چشمگیر صرفا به خاطر افزایش تقاضای دلار برای سفر خارجی نبود اما این مورد را میتوان یکی از دلایل شروع روند صعودی قیمت دلار به حساب آورد. رشد ۲۹درصدی دلار در یک ماه رکوردی بود که در آستانه سال ۲۰۱۲ به ثبت رسید و تا اینجای کار این رکورد همچنان پابرجاست. حتی شاید بتوانیم بگوییم دلار هیچموقع در یک ماه اینقدر گران نشده بود.
