روزنامه هفت صبح، مصطفی آرانی | یک: نمایش تصویری از راجر واترز، یکی از اعضای گروه مشهور موسیقی پینک فلوید در شبکه خبر به عنوان یک کارشناس سیاسی باعث انتقاداتی از صداوسیما شد و البته باز هم نام این ترانهسرا و موزیسین و خواننده این گروه را روی زبانها آورد. اما شاید یک سوال جدی و خوب این باشد که ببینیم ما در ایران چطور با پینک فلوید آشنا شدیم و چه شد که یکی از اعضای این گروه به این شهرت رسید که مخاطب ایرانی در برابر جا زدن او به عنوان یک کارشناس سیاسی، تا این حد واکنش نشان دهد.
* دو: اول کمی توضیح بدهیم در مورد این گروه. پینک فلوید یک گروه موسیقی است در حوزه موسیقی راک. تاسیسش به سال ۱۹۶۵ برمیگردد شامل چهار شخصیت اصلی: سید برت، نیک میسن، راجر واترز و ریچارد رایت. دو سال بعد اولین آلبوم آن یعنی «نیزن بر دروازههای سپیدهدم» به بازار عرضه شد و مورد توجه قرار گرفت. یک سال بعد دیوید گیلمور به گروه پیوست و دوران اوج آنها در دهه ۷۰ میلادی بود.
* دو: دیوار یا The Wall در پایان دهه ۷۰ عرضه شد. یک آلبوم استودیویی با داستانی از تضاد قهرمان داستان از کودکی تا بزرگسالی با نیروهای مخالف در این جهان. آنچه از دیوار به یاد ما مانده البته تضادی است که شخصیت اصلی با آموزش و پرورش دارد. دیوار هم از قالب موسیقی و هم از قالب فیلم آن به جامعه ایرانی راه پیدا کرده بود و آنقدر این گروه مورد توجه قرار گرفت که نویسنده ماهنامه گزارش در گزارشی پیرامون آموزشوپرورش بنویسد:
«بازار پوچگرایی و رویآوری به شیوههای بیارزش زندگی جوانان برخی از ملل جهان، هر روز در میان جوانان ما، رونق بیشتری میگیرد و شمار گروههای گوناگون با نامهای عجیب و غریب مانند «پانک»، «رپ»، «هوی متال»، «پینک فلوید» و … با پندارها و باورهایی پلید و پلشت و گمراهکننده هر روز بیشتر میشود.» آوردن پینک فلوید در کنار دو سبک موسیقی هم خود به شکل متناقضی خندهدار و البته نشاندهنده اهمیت این گروه است.
* سه: با وجود این حرفها، جامعه جوان روشنفکری در آن روزها تا میتوانست به پینک فلوید توجه میکرد. نشان به آن نشان توجه ابراهیم نبوی، روزنامهنگار شاخص آن روزها (که بیشتر با طنزش معروف است) در حوالی سالهای ۱۳۷۳ و ۱۳۷۴ به این گروه و انتشار ضمیمهای در نشریه گزارش فیلم برای آن که اتفاقا خیلی مورد توجه مخاطب قرار گرفت.
* چهار: با این حال تب پینک فلوید، محصول دوران اصلاحات است. دوران نسل سوم. پینک فلوید در واقع صدای اعتراض این گروه بود و البته بروز و ظهور آزادیهای اجتماعی و فرهنگی هم باعث شده بود که جامعه بتواند ارتباطی مستقیمتر با آنها بگیرد. «ناقوس جدایی: مجموعه کامل اشعار پینک فلوید» در سال ۱۳۷۷ توسط انتشارات روزنه کار به بازار عرضه شد و در سه سال باقی مانده تا انتهای دهه ۸۰، هفت کتاب دیگر در مورد پینک فلوید به بازار نشر قانونی در ایران عرضه شد.
جالب اینکه دو مورد از این کتابها ترجمه روزنامهنگارانی بود که بعدها در رسانههای خارجی پیدا شدند. مهدی پرپنچی که قبلا در بیبیسی بود و این روزها در ایران نشنال است (و البته میدانیم که هر دو از رسانههای فارسی زبان فعال ضد منافع ملی هستند) و کاوه باسمنجی که بعدها سردبیر صدای آمریکا، رسانه دولتی زیر نظر وزارت خارجه آمریکا شد. ابراهیم نبوی را هم که قبلا گفتیم.
* پنج: توجه محافل روشنفکری به پینک فلوید در آن سالها را میتوان از روی انتشاراتیها فعال در این زمینه هم فهمید. کتاب ابراهیم نبوی را نشر نی منتشر کرده بود و نشر ثالث کتابی در مورد پینک فلوید منتشر کرده بود با ترجمه م. آزاد یا محمود مشرف زاده تهرانی، شاعر معروف.
* شش: پینک فلوید مثل بسیاری از گروههای دیگر موسیقی دچار اختلاف شد و ابتدا ریچارد رایت و بعدا همین آقای راجر واترز از گروه بیرون آمد و رفته رفته نیز جزئی از تاریخ موسیقی راک شدند. یک نشانه اگر برای دوران جدید میخواهید مقایسه میزان جستوجوی دو گروه موسیقی پینک فلوید و BTS که شاید بتوان آن را مهمترین گروه موسیقی در سبک کی پاپ یا پاپ کرهای است.
از حدود سال ۲۰۱۵ میزان جستوجوی پینک فلوید کمتر از BTS میشود و این روزها BTS در گوگل فارسی تقریبا ۶۰ برابر پینک فلوید جستوجو میشود. پس شک نکنید که جنجال شبکه خبر را دهه پنجاهیها و شصتیها رقم زدند چون دهه هفتادیها و هشتادیها اصلا راجر واترز را نمیشناسند.
