روزنامه هفت صبح، فرید عطارزاده| پس از ویندوز ملی، موتور جستوجوی ملی و پیامرسان داخلی حالا نوبت به رونمایی از «اندروید داخلی» رسیده است؛ خبری که وزیر ارتباطات با شعف خاصی آن را به همراه یک ویدئو منتشر کرده و البته در توضیح ضرورت آن مثال عجیبی زده. آذری جهرمی در توضیح نوشته:«سالها قبل، در محلهمان، کاسبی بود که تنها بقالی محل بود، روزهایی بیدلیل لجش میگرفت و همسایهها را در فهرست سیاه فروش میگذاشت، بالاخره همسایه دیگری هم یک مغازه زد و فهرست سیاه، عملاً پَر! بنده خدا، دیگه هر وقت لجش میگرفت، با پسرش دعوا میکرد.» در این گزارش میخواهیم بررسی کنیم و ببینیم اندروید فارسی یعنی چه و در بقالی جدید محله سفارشیسازی پلتفرم متن باز و رایگان اندروید مشتری دارد یا نه ؟ آیا این محصول جدید داخلی قرار است به سرنوشت فناوریهای ملی و داخلی قبلی دچار شود یا این بار قرار است با کمک گوشیهای جدید جیالایکس از اندروید ایرانی استفاده کنیم؟
***توضیحات وزارت ارتباطات***
در ویدئویی که وزیر ارتباطات منتشر کرد عنوان شد که گوگل امکان حذف سیستم عامل تولید داخل را ندارد و برای اطمینان بیشتر کاربران، یک گوشی توسط شرکت ایرانی جیال ایکس تولید شده که این سیستم عامل را پشتیبانی میکند. در این ویدئو عنوان شد اندروید ایرانی این اطمینان را به کاربران ایرانی میدهد که اپلیکیشنهای مربوط به کسب و کارهای خود را بدون نگرانی از تحریمهای آمریکا در بستری امن منتشر کنند. «حمید فتاحی» مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در حساب توئیتر خود نوشت: «با این روش محدودیتی برای نصب برنامههای خارجی ایجاد نمیشود بلکه افزونهای برای حمایت از کسب و کارهای داخلی ایجاد شده که دیگر با یکجانبهگرایی برخی، قابل حذف نخواهند بود.» «امیر ناظمی» معاون وزیر ارتباطات هم نوشت: «مهمترین وظیفه هر حاکمیتی تضمین حرکت و ادامه فعالیت کسبوکارهاست… تضمین یعنی آنکه همواره یک بدل روی میز باشد.»
***اندروید ایرانی یعنی چه؟***
جایگزین احتمالی: «امیر ناظمی» معاون وزیر ارتباطات درباره اندروید ایرانی گفته: «برآورد ما این است که این سیستم عامل نهایتاً میتواند بین نیم تا ۸ درصد در بازار اندروید ایران گسترش پیدا کند. حرف وزارت ارتباطات این است که داشتن یک جایگزین همیشه باعث میشود تا طرف مقابل تصور نکند که تنها راهحل خودش است. اساسا شاید ما چنین راهکاری را داشته باشیم تا یک شرکت بزرگ، هیچوقت به سراغ حذف کردن اپلیکیشنها نرود چون در بدترین حالت ابزاری داریم که الزامات حداقلی را پاسخ میدهد.»
همان اندروید است: مدیرعامل یکی از شرکتهای دانشبنیان قبلا درباره این اندروید گفته بود: «هزینه راهاندازی این سیستمعامل ناچیز بوده و اساسا این سیستمعامل که برداشتی سفارشی شده از نسخه متن باز و رایگان اندروید است، در بسیاری از گوشیها که بوتلودر آنها لاک است (از جمله گوشیهای هوآوی) امکان نصب ندارد.»
برای گوشی داخلی است:«محمد تشکری» مدیر اجرایی شرکت دانشبنیان «بتنا» گفته: «تا جایی که میدانیم و در جلسات به ما گفته شده، آنچه مدنظر آقای جهرمی است، این است که ایشان یک گوشی داخلی مدنظرشان است با سیستمعاملی که متخصصان داخلی روی آن اشراف داشته باشند. در واقع به این مفهوم که سیستم عامل را تولید نکرده باشیم، اما آن را سفارشی کنیم تا بتوانیم وابستگیها به خارجیها را حذف کنیم. حدوداً روی ۱۰ برند و ۱۰۰ مدل گوشی، میتوانیم این OSرا که سفارشی شده قرار دهیم. این سیستم عامل از نیازهای بیرونی، بینیاز شده است. برای مثال سرویسهایی مثل سینک، کلاود، اپ مارکت در داخل پیاده شدهاند.»
***چند نکته از اندروید ایرانی***
حتما با خواندن توضیحات بالا متوجه شدید که احتمالا برنامهای از ابتدا نوشته نشده و فقط اندروید موجود، توسط برنامهنویسان ایرانی اختصاصیسازی شده است. اندروید اصلی نسخهای متن باز و رایگان است که همه افراد میتوانند آن را تغییر دهند و به شکل دلخواه دربیاورند. دقیقا مانند تلگرام که برخی پیامرسانها مانند تلگرام طلایی و هاتگرام از بستر آن استفاده و اصطلاحا پوستهای جدید استفاده کردند. در نهایت هویتی مستقل نداشتند و با اعمال فشارهای مختلف از سوی تلگرام مجبور شدند سرورهای خود را خاموش کنند. گویا اندروید ایرانی نیز در واقع یک پوسته از اندروید اصلی است که بدون آن هویت مستقل ندارد. بنابراین خیلی طبیعی است که طراحی اندروید ایرانی هزینه بالایی نداشته.
وزیر ارتباطات در توضیح فواید اندروید ایرانی مثالی از بقالی و محلهشان زده در حالی که یک تفاوت بزرگ بین این دو وجود دارد. در ماجرای بقالی احتمالی آقای وزیر، بقالی دوم جنسهای خودش را از عمده فروش خریداری میکرده و بنابراین نیازی به بقالی اول وجود نداشته است. ماجرای اندروید اما اینگونه نیست و اندروید ایرانی برای بقا و ادامه فعالیت به اندروید اصلی نیاز دارد. یعنی میخواهیم از اندروید گوگل استفاده و آن را سفارشی کنیم و البته بخشهایی مثل Google Play Services را که اجرای اپها متکی به آن است هم برداریم و این قسمت را خودمان توسعه دهیم..اگر اندروید اصلی به هر دلیل تصمیم بگیرد که اندروید ایرانی را از سرویسدهی خارج کند، این کار امکان پذیر خواهد بود. مگر آنکه درآینده جلوههای جدیدی از امکانات این اندروید افشا شود که ما بی خبر بودهایم. دیروز هم برخی مسئولان ایرانی مدعی شده اند که ارتباط این اندروید با سرویسهای گوگل کاملا قطع خواهد بود .
مسئله بعدی، ناتوانی احتمالی گوشیهای محبوب در استفاده از اندروید ایرانی است. گوشیهای سامسونگ و هوآوی حدود ۸۵درصد بازار گوشیهای اندرویدی ایران را در اختیار دارند. طبق گفته مسئولان از همین ابتدا مشخص شده که اندروید ایرانی قابلیت نصب در گوشیهای هوآوی را ندارد و گوشیهای سامسونگ نیز در هالهای از ابهام است. یعنی اگر کسی بخواهد از اندروید ایرانی استفاده کند حتما باید گوشی جیالایکس داشته باشد تا به هدف خود برسد.
برخی از کارشناسان نیز میگویند وزارت ارتباطات در حال صحبت با نمایندگیهای دو برند سامسونگ و هوآوی است تا در آینده و پس از تست نهایی اندروید ایرانی بر گوشیهای جیالایکس، این اندروید به صورت پیش فرض بر گوشیهای وارد شده به ایران نصب شود؛ موضوعی که به نظر میرسد به همین راحتیها قابل انجام نباشد.
