فهرست «هفت صبح» از ۱۰سریال سالهای اخیر که براساس کتابها یا رمانهای معروف ساخته شدهاند…
روزنامه هفتصبح ، محبوبه غدیری | ماجرای اقتباس آثار سینمایی براساس رمانهای مختلف، ماجرای امروز نیست و فهرست چنین آثاری به صدها کتاب میرسد؛ آثار سینمایی که براساس کتابهای داستانی، رمان و یا حتی خاطرات واقعی ساخته شدهاند. اما در یکدهه اخیر درکنار ساخت آثار سینمایی براساس کتابهای داستانی که همچنان ادامه دارد، ماجرای سریالسازیهای اینچنین هم اضافه شده است. جریان عمومیترشدن ماجرا را شاید بتوان به مجموعهکتابهای «ارباب حلقه»های تالکین مرتبط دانست. هرچند نسخه سینمایی که براساس «ارباب حلقهها» ساخته شد، سریال نبود اما مجموعه فیلمهایی بود که استقبال از آنها نشان میداد، این جریان پررنگتر هم خواهد شد. بعد از آن مجموعه آثار سینمایی «هری پاتر» براساس کتابهای رولینگ ساخته شد و در یکدهه اخیر هم که شاهد یکی از پرطرفدارترین سریالهای تاریخ یعنی «بازی تاج و تخت» بودیم. شبکه اچ.بی.اُ موفقیتی کمنظیر در پخش این مجموعه تلویزیونی پیدا کرد. پس از آن در سالهای اخیر رمان «سرگذشت ندیمه» مارگارت اتوود هم در شبکه هولو ساخته شد و خبر ساخت برخی سریالهای دیگر نیز براساس آثاری نظیر «آن شرلی» نوشته لوسی ماد
مونتگمری(که حتی پیش از این هم ساخته شده بود) رسید. در این سلسله مطلب به بعضی از این مجموعههای تلویزیونی که براساس آثار داستانی و رمانهای مختلف ساخته شدهاند، پرداختهایم. توجه داشته باشید که تلاش این بوده سریالهایی انتخاب شوند که کتابهای آنها در ایران ترجمه شده باشد.
***
سریال چرنوبیل در هفتههای گذشته ناگهان بین مخاطبان ایرانی، طرفداران زیادی پیدا کرد؛ آنقدر که خیلیها درباره آن نوشتند و اظهار نظر کردند؛ از مشاور رئیسجمهور، حسامالدین آشنا، گرفته تا مسعود فراستی، منتقد سینما. این سریال در سال ۲۰۱۹ با هدف به تصویرکشیدن فاجعه اتمی چرنوبیل از شبکه HBO به نمایش درآمد. ماجرا به اتفاق مهیبی در نیروگاه هستهای برمیگشت که در آوریل سال ۱۹۸۶ در اوکراین شوروی رخ داد؛ جریانی که تا سالها هم محل بحث و انتقاد بود. این سریال آنقدر در ماه اخیر مخاطب پیدا کرد که حتی تمجید برنده نوبل ادبیات، سوتلانا الکسیویچ را هم بهدنبال داشت. لابد میدانید که بخش عمده این سریال برگرفته از کتاب این نویسنده بوده. در توضیح باید گفت سوتلانا الکسیویچ، نویسنده ۷۱ساله اهل بلاروس است که در سال ۲۰۱۵ موفق به کسب جایزه نوبل ادبیات شد. کتاب «صداهایی از چرنوبیل» متعلق به این نویسنده که در ایران هم با ترجمههای مختلف به چاپ رسیده، به همین موضوع فاجعه اتمی چرنوبیل میپردازد. البته ضمن احترام به تمام مترجمان بهنظر میرسد ترجمه نازلی اصغرزاده در انتشارات مروارید پیشنهاد بهتری باشد. در هرحال الکسیویچ، هفته گذشته
درباره این سریال اظهار نظر کرد و گفت: «واقعاً مرا تحت تأثیر قرار داد و اثر بسیار قدرتمندی است.» او همچنین در گفتوگویی با رادیو اروپا عنوان کرد: «بلاروسیهایی که درنتیجه انفجار بزرگ رآکتور شماره ۴ در ۲۶ آوریل ۱۹۶۸ صدمه زیادی دیدند، حالا با دیدن این سریال بهخوبی به عمق فاجعه پی میبرند. این سریال موجب شده درک بلاروسیها نیز از این تراژدی بهطور کلی تغییر کند.» این نویسنده برنده نوبل در بخش دیگری از صحبتهایش از یوهان رنک، کارگردان سوئدی این مینیسریال، به جهت انتخابهایش و آگاهی کامل از محیط پیرامون تمجید کرد. کریگ مازن، نویسنده فیلمنامه و تهیهکننده مینیسریال «چرنوبیل» هم کتاب «صداهایی از چرنوبیل» نوشته سوتلانا الکسیویچ را ستایش کرده و گفته بود: «حقایق تاریخی و علمی فراوانی را از منابع مختلف برای این پروژه استخراج کردیم اما کتاب «صداهایی از چرنوبیل» اثری بود که همیشه برای پیداکردن زیبایی و اندوه به آن بازمیگشتم.» البته چون بخشهایی از سریال «چرنوبیل» بهطور مستقیم برگرفته از کتاب «صداهایی از چرنوبیل» است، همین امر موجب شده الکسیویچ درباره رعایت کپیرایت اثرش با تولیدکنندگان این مینیسریال تماس بگیرد.
اما نکته جالبتر این است که الکسیویچ به رادیو اروپا گفته: «در ابتدا حتی رسانههای روسی هم بازخورد بسیار مثبتی به سریال نشان دادند و پس از آن احتمالاً به دستور کرملین، ناگهان رویکرد میهنپرستانه اتخاذ کردند. این خبر را هم شنیدم که روسیه قصد دارد سریال خود را براساس حادثه «چرنوبیل» بسازد و در آن به موضوع تعقیب جاسوسان آمریکایی در نیروگاه هستهای میپردازد.»
