امروز چی بپزیم؟ غذاهای مشهدی؛ پیشنهادهای خوشمزه برای یک سفره متفاوت و اصیل + طرز پخت

فرقی نمی‌کند اهل کدام شهر یا کشور باشید؛ یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر، آشنایی با فرهنگ و امتحان کردن غذاهای محلی مقصد است. طعم غذاهای سنتی می‌تواند بخشی از هویت هر منطقه را به نمایش بگذارد و خاطره‌ای متفاوت از سفر برای شما بسازد.

مشهد یکی از محبوب‌ترین مقصدهای گردشگری و زیارتی ایران است و در کنار جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی، غذاهای سنتی متنوعی نیز دارد که مورد توجه مسافران و زائران قرار گرفته‌اند. از غذاهای گوشتی و خوش‌عطر گرفته تا خوراک‌های سنتی و محلی، هر کدام بخشی از فرهنگ غذایی این شهر را نشان می‌دهند.

در این مقاله قصد داریم با معروف‌ترین و خوشمزه‌ترین غذاهای سنتی مشهد آشنا شویم و نگاهی به طعم‌ها و خوراکی‌هایی داشته باشیم که می‌توانند تجربه سفر به این شهر را کامل‌تر کنند. اگر قصد سفر به مشهد را دارید یا به غذاهای محلی ایران علاقه‌مند هستید، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.

۱) شله مشهدی؛ یک میراث ثبت‌شده‌ی ایرانی

به‌احتمال زیاد نام شله مشهدی که برخی به آن شوله می‌گویند را شنیده‌اید. این غذای سنتی مشهد در میراث ایرانی ثبت شده و قدمت آن به دوران قاجار برمی‌گردد. از آن زمان تاکنون شله مشهدی محبوبیت زیادی بین مردم مشهد پیدا کرده و از غذاهای اصیل مشهدی لقب گرفته است.در این غذا از گوشت گاو یا بره، پیاز، ماش، عدس، لوبیای قرمز، بلغور گندم، برنج، فلفل سیاه و قرمز، زنجبیل، هل، دارچین و جوز هندی استفاده می‌شود. 
برای تهیه شله مشهدی ابتدا گوشت را به همراه پیاز و ادویه‌ها به مدت ۲ الی ۳ ساعت بپزید. سپس آن را از قابلمه خارج کرده و به‌خوبی له کنید. حال نوبت به افزودن حبوبات می‌رسد. پس از اضافه نمودن حبوبات، مواد را با هم بپزید تا به‌خوبی جا بیفتد. در انتها آن را با قیمه تزیین کرده و با نان سنگک و سبزی میل نمایید.

۲) آش لخشک

آش لخشک، یک آش مشهدی جذاب است که با نوعی رشته پهن به نام لخشک تهیه شده و علاوه‌برآن در این غذای خوشمزه از اسفناج، کشک، پیاز، نعناع خشک و سیر تازه نیز بهره برده می‌شود.
برای تهیه این غذای محلی مشهد ابتدا عدس را پخته، سپس سبزی خرد‌شده‌ی موجود را درون قابلمه در کنار عدس اضافه کرده و به آن زمان دهید تا به طور کامل پخته شود. پس از آنکه این ترکیب آماده شد، نوبت اضافه کردن رشته لخشک بوده که به همراه کشک درون قابلمه یک ترکیب ایده‌آل را تشکیل می‌دهند. در پایان می‌توانید از پیاز سرخ شده و نعناع خشک برای تزیین و معطر کردن غذا استفاده نمایید.

۳) شیشلیک مشهد و شاندیز

به‌احتمال زیاد در کنار سایر غذاهای سنتی مشهد، نام شیشلیک شاندیز را نیز شنیده‌اید. این کباب خوشمزه در بسیاری از نقاط ایران و حتی سایر کشورها تهیه و طبخ می‌شود؛ اما عطروطعم این غذای خوشمزه در شهر مشهد باتوجه‌به کیفیت بالاتر گوشت، بسیار جذاب‌تر و دلنشین‌تر است.
 البته شیشلیک مشهد به دلیل قیمت بالای گوشت، از غذاهای لوکس مشهد محسوب می‌شود. به‌هرحال توصیه می‌کنیم اگر به مشهد سفر کردید، حتماً این کباب خوشمزه را نوش جان کنید.

۴) دیزی سنگی مشهد

از دیگر غذاهای خوشمزه که می‌توان در مشهد از آن امتحان کرد، دیزی سنگی است. هرچند این غذای خوشمزه در اغلب شهرهای ایران طبخ می‌شود؛ ولی در مشهد به‌صورت ویژه و با مزه‌ای خاص تهیه شده و اکثر مسافران این شهر، آن را امتحان می‌کنند. این غذا در ظرف پخت مخصوصی به نام دیگ سنگی هر کاره تهیه شده که عطروطعم مناسبی به غذا می‌دهد.
در تهیه‌ی این غذای معروف، از گوشت گوسفند، سیب‌زمینی، گوجه‌فرنگی، پیاز، نخود، دنبه و... استفاده می‌شود.

۵) یتیمچه مشهدی

بادمجان به‌عنوان یک ماده خوراکی بسیار خوشمزه در سراسر دنیا شناخته شده و غذاهای مختلفی با این ماده‌ی جذاب تهیه می‌شود. یتیمچه، از جمله غذاهای سنتی مشهد بوده که بادمجان، عنصر اصلی تهیه‌ی آن است. شاید یکی از دلایل استفاده از این نام جالب، این باشد که در این غذا از گوشت استفاده نمی‌شود؛ بااین‌حال یتیمچه یکی از معروف‌ترین و بهترین غذاهای محلی مشهد بوده و بسیار خوشمزه و لذیذ است.
برای اینکه بتوانید این غذای سنتی را تهیه کنید، ابتدا باید لوبیا، نخود و عدس را به‌خوبی بپزید. در کنار پختن این حبوبات، می‌توانید پیاز، بادمجان و گوجه‌فرنگی را سرخ کرده و به آن‌ها سبزیجات و حبوبات را اضافه کنید. پس از اینکه این ترکیب مقداری پخته شد، به آن کشک، نعناع سرخ‌شده و سیر سرخ‌شده اضافه کرده و این غذا را با آن‌ها تزیین نمایید. حال می‌توانید این غذای خوشمزه را نوش جان کنید.

۶) چنگالی؛ دسر خوشمزه مشهدی ها

چنگالی، از جمله دسرهای بسیار خوشمزه مشهد بوده که تهیه‌ی آن زمان کمی می‌برد. این دسر را می‌توان به‌عنوان عصرانه یا پس از شام میل کرد. برای اینکه بتوانید این دسر خوشمزه را تهیه کنید، باید ابتدا روغن را کمی داغ کرده و به آن نات بیات و ترد اضافه کنید. پس از آنکه کمی پخته شد، شکر، شیره نبات، عسل یا هر نوع شیرینی دیگر که تمایل به اضافه کردن آن دارید را به این ترکیب اضافه کنید.
به همین راحتی می‌توانید یک دسر خوشمزه را تهیه نمایید. البته که این دسر به دلیل اینکه با دست ورز داده می‌شود، به چنگالی معروف شده است.

۷) رشته پلو مشهدی

رشته پلو را به‌جرئت می‌توان از بهترین غذاهای محلی مشهد نام برد. این غذای مجلسی که در بیشتر اوقات هنگام عید نوروز پخته می‌شود، دارای ترکیباتی نظیر مرغ یا گوشت قل‌قلی، کشمش، خرمای سرخ شده، رشته پلو و ادویه‌های مخصوص بوده که یک عطروطعم شگفت‌انگیز و فوق‌العاده خوشمزه‌ای را به وجود می‌آورد.

۸) ساطری پلو

شاید نام غذای محلی مشهد به نام ساطری پلو را کمتر شنیده باشید. این غذای معروف مشهدی، دارای برنج، گوشت چرخ‌کرده، هویج خلالی، زعفران و کشمش پلویی بوده و در نگاه اول بسیار شباهت به هویج‌پلو دارد. البته وجه تمایز این غذا با هویج‌پلو در گوشت آن است که به‌صورت قل‌قلی تهیه شده و با برنج مخلوط و دم می‌کشد.
برای اینکه بتوانید این غذای خوشمزه را تهیه نمایید، باید در ابتدا گوشت قلقلی را به همراه پیاز رنده کرده و به آن ادویه‌های لازم مانند نمک، فلفل، زردچوبه، دارچین و فلفل سیاه اضافه کنید. پس از آن به‌خوبی این ترکیب را ورز دهید تا با یکدیگر ترکیب شوند. حال باید این ترکیب را در یخچال قرار دهید. می‌توانید در این مدت هویج را به‌صورت رشته‌ای خرد کنید.
پس از اینکه هویج را تفت دادید و به‌خوبی نرم شد، ادویه‌های لازم را به آن اضافه کرده و مجدد تفت دهید. حال گوشت قلقلی را به‌صورت جداگانه سرخ کرده و کشمش را به آن اضافه کنید. در انتها باید هویج را به این ترکیب افزوده و با حرارت کم، آن‌ها را پخت کنید. در پایان باید این ترکیب را لابه‌لای برنج قرار دهید تا ساطری پلوی مشهدی ما، آماده شود.

۹) ماقوت مشهدی

ماقوت، از جمله دیگر دسرهای بسیار خوشمزه و خوش‌طعم مشهدی بوده که در ظاهر شباهت‌های زیادی به مسقطی شیراز دارد. این دسر خوش‌رنگ از ترکیبات خلال بادام، زعفران و نشاسته تهیه شده و می‌توان آن را به‌صورت سرد میل کرد. این دسر می‌تواند پس از شام یا به‌عنوان عصرانه میل شود که یک میان‌وعده مقوی و خوشمزه به‌حساب می‌آید.

۱۰) خورشت ریواس

خورشت ریواس، از جمله غذای سنتی مشهد بوده که طعم ترشی دارد. این موضوع از آن نظر جالب است که بدانید اغلب غذاهای موجود در شهر مشهد عطروطعم شیرینی دارند. در این خورشت محلی، از گیاه ریواس استفاده شده که علت طعم ترش آن نیز همین گیاه است؛ بنابراین سعی کنید در تهیه‌ی این غذا از آبلیمو یا آبغوره استفاده نکنید.
در این خورشت خوشمزه، از گوشت گوسفند، نعنا، جعفری، پیاز و ریواس استفاده می‌شود. به دلیل اینکه اغلب گیاه ریواس در فصل بهار می‌روید، تهیه‌ی این غذا نیز بیشتر در این فصل انجام می‌پذیرد.
برای تهیه‌ی این غذای لذیذ، ابتدا باید ریواس را خرد کرده و به همراه گوشت گوسفند و سبزی‌های معطر آن را تفت دهید. پس از مدت زمانی، مقداری آب به این ترکیب اضافه کرده و بگذارید به‌خوبی بپزند. پس از گذشت مدتی، غذای شما آماده است و می‌توانید آن را با برنج میل نمایید.

۱۱) پلو مخلوط مشهدی

پلو مخلوط مشهدی، از غذاهای بسیار محبوب افراد ساکن این منطقه بوده که در کنار عطروطعم لذیذ، ظاهری بسیار زیبا و پر رنگ و لعاب دارد. در این غذا از ترکیباتی نظیر گوشت قلقلی، برنج، هویج، گوجه‌فرنگی، پیاز و ادویه‌های مختلف استفاده می‌شود.
به‌نوعی پلو مخلوط مشهدی را می‌توان ترکیبی از استانبولی و لوبیاپلو دانست. توصیه می‌کنیم در هنگام پخت این غذا، از ته‌دیگ نان یا سیب‌زمینی استفاده کنید تا لذت امتحان‌کردن این غذا را دوبرابر کنید.

۱۲) دیگچه

از دیگر غذاهای سنتی مشهد که در ماه‌های محرم و صفر نیز پخت می‌شود، دیگچه مشهدی است. این محصول که نوعی دسر بوده، از ترکیبات خوشمزه و جذابی مانند برنج، هل، گلاب، کره، شکر، زعفران و شیر تهیه می‌شود. مواد اولیه تهیه‌ی این غذای خوشمزه به شله‌زرد شباهت زیادی دارد و می‌توان آن را یک دسر مشابه آن متصور شد.
لازم به ذکر است که دیگچه مشهدی را می‌توان از جمله غذاهای سنتی و آیینی مشهد نام برد. بسیاری از افراد دیگچه را تهیه کرده و به‌عنوان نذر بین مردم پخش می‌کنند.

۱۳) کوکو شیرین مشهد

دیگر دسر رایج در شهر مشهد که می‌توان آن را تست کرد و عطروطعم خوشمزه‌ی آن را چشید، کوکو شیرین مشهد است. در این دسر از آرد، سیب‌زمینی، ذرت، تخم‌مرغ و زعفران استفاده می‌شود.
برای تهیه‌ی این غذا، نیاز است ابتدا سیب‌زمینی، تخم‌مرغ، زعفران و آرد را ترکیب کرده و مانند کوکوسیب‌زمینی آن‌ها را پخت کنید. در پایان کار می‌توانید با استفاده از شکر، گلاب و آب، نوعی شهد خوشمزه و شیرین تهیه کرد و روی این کوکوها بریزید.

۱۴) قروت مشهدی

قروت، نوعی غذای محلی مشهد بوده که با استفاده از کشک تهیه می‌شود. در این غذا از موادی نظیر نعنا، زردچوبه، پیاز، کشک و گردو استفاده شده که خواص بسیار زیادی دارند. قدمت این غذای محبوب به دوران بسیار قدیم برمی‌گردد.
البته ممکن است این غذا را با نام دیگری شناخته باشید. به این غذا کالجوش نیز گفته می‌شود و خانواده‌های زیادی در سراسر کشور از آن به‌عنوان یک وعده‌ی غذایی، استفاده می‌کنند.

۱۵) آش کوفته قلقلی مشهدی

آش کوفته‌قلقلی، از جمله آش‌های اصیل مشهدی بوده که بسیار خوشمزه است. برای تهیه‌ی این غذا از پیاز سرخ‌شده، فلفل، نمک، برنج، سبزی آش و سایر ادویه‌ها استفاده شده و باید در حین پخت نیز گوشت‌های قلقلی افزوده شوند.
برای اینکه بتوانید این غذای خوشمزه را تهیه نمایید، ابتدا باید برنج را به‌خوبی شسته و آن با بپزید. در گام بعدی باید دو قاشق غذاخوری سیر به ترکیب اضافه کرده و سپس گوشت قلقلی که با پیاز و نمک و فلفل ترکیب شده را اضافه کنید. در مرحله‌ی بعد، باید اسفناج اضافه کرده و به این ترکیب اجازه دهید مقداری پخته شوند. در ادامه باید رشته را به این ترکیب اضافه کرده و منتظر باشید تا غذای موردنظر آماده شود. در انتها می‌توانید با کشک و نعنای داغ، این غذای دلچسب را تزیین نمایید.

سؤالات متداول

معروف‌ترین غذای محلی مشهد کدامند؟
شله مشهدی و شیشلیک شاندیز دو غذای نمادین و بسیار پرآوازه مشهد هستند که سفر شما به این شهر بدون چشیدن آن‌ها کامل نمی‌شود.

بهترین زمان برای خوردن غذاهای محلی مشهد چه موقع است؟
غذاهای کبابی در تمام فصول سال عالی هستند. اما غذاهای سنگین‌تر و گرم مانند شله، بیشتر در فصول سرد سال طرفدار دارند. شله مشهدی به طور ویژه در ماه‌های محرم و صفر در اوج محبوبیت خود قرار دارد.

آیا غذاهای مشهد برای گیاه‌خواران مناسب است؟
اگرچه آشپزی مشهد بسیار گوشت‌محور است، اما گزینه‌های گیاهی خوبی هم وجود دارد. یتیمچه و آش لخشک یک خوراک کاملاً گیاهی و خوشمزه است که در بیشتر رستوران‌ها پیدا می‌شوند.

آیا می‌توانم غذاهای محلی مشهد را به‌عنوان سوغاتی ببرم؟

غذاهای پخته‌شده مانند خورش‌ها برای سوغات مناسب نیستند. اما شیرینی‌های خشکی مثل پادرازی و حلوای مشهدی و همچنین انواع نقل و نبات، بهترین سوغاتی‌های خوراکی هستند که می‌توانید از مشهد به یادگار ببرید.

کلام پایانی

در این مقاله با تعدادی از معروف‌ترین غذاهای سنتی مشهد آشنا شدیم؛ غذاهایی که هر کدام بخشی از فرهنگ و پیشینه غذایی این شهر را به نمایش می‌گذارند. امتحان کردن غذاهای محلی، یکی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر است و می‌تواند تجربه‌ای متفاوت و خاطره‌انگیز برای مسافران رقم بزند.

اگر راهی مشهد هستید، در کنار بازدید از جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی شهر، فرصت چشیدن طعم غذاهای سنتی آن را هم از دست ندهید. آشنایی با طعم‌های محلی می‌تواند سفر شما را کامل‌تر کند و خاطره‌ای خوش از این شهر برایتان به یادگار بگذارد.