قهوه ناشتا؛ عادت صبحگاهی مفید یا تهدیدی پنهان برای سلامت بدن؟

نوشیدن قهوه در حالت ناشتا مدت‌هاست که به موضوعی بحث‌برانگیز در فضای مجازی تبدیل شده است. بسیاری از کاربران و ویدیوهای پربازدید در شبکه‌های اجتماعی مدعی‌اند که مصرف قهوه با معده خالی منجر به افزایش ناگهانی هورمون کورتیزول (استرس)، آسیب به مخاط دستگاه گوارش و اختلالات جدی در متابولیسم بدن می‌شود. با این حال، جامعه پزشکی دیدگاه جامع‌تر و متفاوتی دارد.

کورتیزول و ادعای افزایش ناگهانی

کورتیزول، هورمونی استروئیدی است که توسط غدد فوق‌کلیوی تولید شده و در تنظیم پاسخ بدن به تنش نقش دارد. برخی این تصور را مطرح می‌کنند که قهوه ناشتا باعث جهش ناگهانی این هورمون می‌شود؛ اما دکتر «آسمه خاپرا»، متخصص بیماری‌های گوارشی در ویرجینیا، تصریح می‌کند که پژوهش‌ها چنین مسئله‌ای را تأیید نکرده‌اند. به گفته وی، سطح کورتیزول به‌طور طبیعی در ساعات ابتدایی صبح به اوج خود می‌رسد؛ بنابراین، نوسانات این هورمون در صبحگاه روند کاملاً طبیعی بدن است و لزوماً از عوارض مصرف قهوه محسوب نمی‌شود.

تفاوت در واکنش‌ فردی و عوارض گوارشی

متخصصان تأکید می‌کنند که بدن انسان‌ها کافئین را به شکل‌های متفاوتی پردازش می‌کند. اگرچه معده خالی کافئین را سریع‌تر جذب می‌کند، اما بسیاری از افراد بدون هیچ عارضه ناخوشایندی قهوه صبحگاهی خود را میل می‌کنند.

با این وجود، مصرف کافئین می‌تواند با شل کردن دریچه میان مری و معده، باعث برگشت اسید (رفلاکس) و سوزش سر دل شود. دکتر «داگلاس واین»، دیگر متخصص گوارش، توضیح می‌دهد که قهوه (چه معمولی و چه بدون کافئین) ترشح اسید معده و هورمون گاسترین را تحریک می‌کند؛ روندی که چه با معده پر و چه خالی رخ می‌دهد، اما در غیاب غذا ممکن است با علائمی نظیر تهوع، سوزش شکم یا تحریک حرکات روده همراه شود. همچنین خاصیت محرک کافئین می‌تواند سیستم عصبی مرکزی را فعال کرده و در برخی افراد به اضطراب یا تپش قلب بینجامد.

توصیه پایانی پزشکی

با توجه به تفاوت در ویژگی‌های جسمی و گوارشی افراد، کارشناسان توصیه می‌کنند تصمیم‌گیری درباره نوشیدن قهوه ناشتا بر اساس بازخورد بدن صورت گیرد. در صورت بروز هرگونه عارضه جدید یا ناخوشایند، تغییر زمان مصرف قهوه، اصلاح نوع آن و مشورت با متخصصان تغذیه یا گوارشی بهترین راهکار خواهد بود.