موهایتان بی‌دلیل می‌ریزد؟ کمبود این ویتامین‌ها را بررسی کنید

به گزارش هفت صبح، ریزش مو یکی از مشکلات شایعی است که ممکن است در سنین مختلف و به دلایل گوناگون ایجاد شود. ژنتیک، تغییرات هورمونی، استرس، بیماری‌های زمینه‌ای، بعضی داروها و مشکلات مربوط به پوست سر از مهم‌ترین عوامل ریزش مو هستند. در کنار این عوامل، کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی نیز می‌تواند چرخه طبیعی رشد مو را مختل کرده و باعث نازک شدن یا افزایش ریزش مو شود.

البته هر نوع ریزش مو ناشی از کمبود ویتامین نیست و مصرف خودسرانه مکمل‌ها نیز همیشه راه‌حل مناسبی محسوب نمی‌شود. تشخیص علت ریزش مو و بررسی وضعیت تغذیه‌ای بدن، به‌ویژه در موارد ریزش شدید یا طولانی‌مدت، اهمیت زیادی دارد.

کدام ویتامین‌ها برای سلامت مو ضروری هستند؟

فولیکول مو برای رشد طبیعی به انرژی، پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی مختلف نیاز دارد. کمبود بعضی از این مواد می‌تواند عملکرد فولیکول را تحت تأثیر قرار دهد.

از مهم‌ترین ریزمغذی‌هایی که با سلامت مو ارتباط دارند می‌توان به ویتامین‌های گروه B، ویتامین D، ویتامین E، آهن، روی و پروتئین اشاره کرد. البته نقش هرکدام متفاوت است و تأثیر مکمل‌ها بیشتر زمانی دیده می‌شود که کمبود واقعی وجود داشته باشد.

ویتامین‌های گروه B چه نقشی در رشد مو دارند؟

ویتامین‌های گروه B در بسیاری از فرایندهای بدن از جمله تولید انرژی و ساخت سلول‌های جدید نقش دارند. از میان این گروه، بیوتین یا ویتامین B7 و ویتامین B12 بیشتر در ارتباط با سلامت مو مورد توجه قرار گرفته‌اند.

کمبود شدید بیوتین می‌تواند با ریزش مو همراه باشد، اما کمبود آن در افراد سالم چندان شایع نیست. بنابراین مصرف دوزهای بالای بیوتین بدون تشخیص کمبود، لزوماً باعث رشد بیشتر مو نمی‌شود.

ویتامین B12 نیز برای تولید طبیعی سلول‌های خونی و عملکرد سیستم عصبی ضروری است و کمبود آن در برخی افراد می‌تواند با مشکلاتی مانند ضعف و تغییرات مو همراه باشد. افرادی که رژیم غذایی محدودی دارند یا دچار مشکلات جذب مواد مغذی هستند، ممکن است بیشتر در معرض کمبود این ویتامین قرار داشته باشند.

کمبود ویتامین D می‌تواند با ریزش مو ارتباط داشته باشد؟

ویتامین D در عملکردهای مختلف بدن نقش دارد و گیرنده‌های آن در فولیکول‌های مو نیز وجود دارند. برخی پژوهش‌ها ارتباط میان کمبود ویتامین D و بعضی از انواع ریزش مو را نشان داده‌اند.

با این حال، پایین بودن سطح ویتامین D به‌تنهایی نمی‌تواند علت همه موارد ریزش مو باشد. بنابراین بهتر است در صورت وجود علائم یا عوامل خطر، میزان این ویتامین با آزمایش و نظر پزشک بررسی شود و در صورت نیاز، درمان مناسب انجام گیرد.

آهن؛ یکی از مواد مغذی مهم برای مو

اگر صحبت از ریزش مو و تغذیه باشد، نباید نقش آهن را نادیده گرفت. کمبود آهن، به‌خصوص در افرادی که دچار کم‌خونی یا ذخایر پایین آهن هستند، می‌تواند با افزایش ریزش مو همراه باشد.

گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و برخی سبزیجات از منابع غذایی آهن هستند. مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C در کنار منابع گیاهی آهن نیز می‌تواند به جذب بهتر آهن کمک کند.

البته مصرف مکمل آهن بدون مشخص شدن کمبود توصیه نمی‌شود؛ زیرا دریافت بیش از نیاز این ماده نیز می‌تواند برای بدن مشکل‌ساز باشد.

روی چه تأثیری بر سلامت مو دارد؟

روی یکی دیگر از مواد معدنی مورد نیاز بدن است که در ساخت پروتئین، ترمیم سلولی و عملکرد طبیعی بافت‌ها نقش دارد. کمبود روی در برخی افراد می‌تواند با ریزش مو همراه باشد.

گوشت، لبنیات، تخم‌مرغ، حبوبات، مغزها و دانه‌ها از منابع غذایی این ماده معدنی هستند. با وجود این، مصرف بی‌رویه مکمل روی نیز مناسب نیست و می‌تواند در جذب بعضی مواد مغذی دیگر اختلال ایجاد کند.

آیا ویتامین E باعث تقویت مو می‌شود؟

ویتامین E خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارد و از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت می‌کند. این ویتامین برای سلامت عمومی پوست نیز اهمیت دارد.

با وجود تبلیغات فراوان درباره مکمل‌های ویتامین E برای رشد مو، شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد مصرف مکمل این ویتامین در افراد بدون کمبود، به‌طور قطعی باعث افزایش رشد مو می‌شود. دریافت آن از طریق یک رژیم غذایی متعادل معمولاً روش مناسبی برای تأمین نیاز بدن است.

نقش پروتئین را در ریزش مو دست‌کم نگیرید

مو عمدتاً از پروتئینی به نام کراتین تشکیل شده است. به همین دلیل، دریافت ناکافی پروتئین می‌تواند بر سلامت مو تأثیر بگذارد.

تخم‌مرغ، ماهی، مرغ، گوشت، لبنیات، حبوبات، مغزها و برخی محصولات سویا از منابع پروتئین هستند. رژیم‌های غذایی بسیار محدود یا حذف گروه‌های غذایی بدون جایگزین مناسب می‌تواند دریافت مواد مغذی مورد نیاز بدن را کاهش دهد.

آیا همه افراد برای جلوگیری از ریزش مو به مکمل نیاز دارند؟

خیر. مکمل‌های مو برای همه افراد ضروری نیستند. اگر فرد یک رژیم غذایی متنوع داشته باشد و کمبود مشخصی نداشته باشد، مصرف خودسرانه مکمل‌های متعدد معمولاً مزیت مشخصی ایجاد نمی‌کند.

حتی برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی در صورت مصرف بیش از اندازه می‌توانند عوارض ایجاد کنند. بنابراین بهتر است پیش از مصرف مکمل، ابتدا علت ریزش مو مشخص شود و در صورت نیاز، آزمایش‌های لازم با نظر پزشک انجام گیرد.

چرا نباید هر نوع ریزش مو را به کمبود ویتامین نسبت داد؟

ریزش مو دلایل بسیار متنوعی دارد. برای مثال، ریزش موی ارثی، تغییرات هورمونی، بیماری‌های تیروئید، استرس شدید، برخی بیماری‌ها، کاهش وزن سریع، بعضی داروها و مشکلات پوست سر می‌توانند باعث ریزش مو شوند.

در برخی زنان نیز تغییرات هورمونی پس از بارداری یا در دوره‌های خاص زندگی می‌تواند باعث افزایش موقتی ریزش مو شود.

بنابراین اگر فرد بدون بررسی علت اصلی، صرفاً شروع به مصرف مکمل کند، ممکن است مشکل اصلی همچنان ادامه داشته باشد.

برای کاهش ریزش مو چه بخوریم؟

یک رژیم غذایی متعادل می‌تواند مواد مورد نیاز فولیکول‌های مو را تأمین کند. بهتر است در برنامه غذایی روزانه، گروه‌های مختلف مواد غذایی حضور داشته باشند.

مصرف منظم موارد زیر می‌تواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک کند:

• تخم‌مرغ و لبنیات برای تأمین پروتئین و برخی ویتامین‌ها
• ماهی و منابع غذایی حاوی چربی‌های مفید
• حبوبات برای دریافت پروتئین، آهن و سایر مواد معدنی
• سبزیجات متنوع و میوه‌ها
• مغزها و دانه‌ها
• گوشت و سایر منابع پروتئین حیوانی در صورت مصرف
• غلات و مواد غذایی سبوس‌دار

تنوع غذایی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سلامت مو به یک ویتامین خاص وابسته نیست و بدن برای عملکرد طبیعی فولیکول‌ها به مجموعه‌ای از مواد مغذی نیاز دارد.

استرس و خواب هم روی سلامت مو تأثیر دارند

تغذیه تنها عامل مؤثر بر وضعیت مو نیست. استرس شدید یا طولانی‌مدت در برخی افراد می‌تواند چرخه رشد مو را تحت تأثیر قرار دهد و موجب افزایش ریزش شود.

خواب کافی، فعالیت بدنی متناسب، مدیریت استرس و داشتن برنامه غذایی منظم، در کنار مراقبت مناسب از مو و پوست سر، می‌تواند به حفظ سلامت عمومی مو کمک کند.

مراقبت از مو را فراموش نکنید

حتی اگر تغذیه مناسبی داشته باشید، استفاده مداوم از حرارت بالا، دکلره و مواد شیمیایی قوی، بستن محکم مو و رفتارهای آسیب‌زا می‌تواند باعث شکنندگی و آسیب ساقه مو شود.

کاهش استفاده از وسایل حرارتی، انتخاب محصولات متناسب با نوع مو، جلوگیری از کشیدن بیش از حد مو و مراقبت ملایم هنگام شست‌وشو و خشک کردن، می‌تواند به کاهش آسیب‌های ظاهری مو کمک کند.

چه زمانی ریزش مو نیاز به بررسی پزشکی دارد؟

اگر ریزش مو ناگهانی و شدید شده، به‌صورت تکه‌ای ایجاد شده، همراه با خارش و التهاب پوست سر است یا برای مدت طولانی ادامه پیدا می‌کند، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.

همچنین اگر ریزش مو همراه با علائمی مانند خستگی مداوم، تغییرات وزن، اختلالات قاعدگی، تغییرات پوستی یا سایر نشانه‌های غیرعادی باشد، ممکن است بررسی کمبودهای تغذیه‌ای یا مشکلات زمینه‌ای ضروری باشد.

جمع‌بندی

کمبود برخی مواد مغذی مانند آهن، روی، ویتامین D و بعضی ویتامین‌های گروه B می‌تواند در برخی افراد با ریزش یا ضعیف شدن مو ارتباط داشته باشد. با این حال، هر نوع ریزش مو به دلیل کمبود ویتامین ایجاد نمی‌شود و مصرف خودسرانه مکمل‌ها نیز راهکار مناسبی نیست.

تغذیه متعادل، دریافت کافی پروتئین، خواب مناسب، مدیریت استرس و مراقبت صحیح از مو، پایه‌های مهم حفظ سلامت مو هستند. در صورت ریزش شدید یا مداوم نیز پیدا کردن علت اصلی، مهم‌تر از مصرف بی‌هدف مکمل‌های مختلف است.