TPU جدید Tensor G۶؛ مهم‌ترین ارتقای پیکسل ۱۱ که کمتر درباره‌اش صحبت می‌شود

به گزارش هفت صبح در میان تغییرات سخت‌افزاری سری جدید Pixel 11، شاید برجسته‌ترین مورد به واحد پردازش تنسور یا TPU در تراشه Tensor G6 مربوط باشد. گوگل می‌گوید TPU در Tensor G6، توان پردازشی ۵۰ درصد بیشتری ارائه می‌کند و در برخی پردازش‌ها تا ۳.۵ برابر سریع‌تر عمل می‌کند. این اعداد روی کاغذ جذاب‌اند، اما در استفاده روزمره از Pixel 11 چه معنایی دارند؟

ابتدا باید بدانیم TPU دقیقا چه کاری انجام می‌دهد. پردازنده مرکزی Tensor اجرای اپلیکیشن‌ها را بر عهده دارد و پردازنده گرافیکی آن نیز عمدتا برای بازی‌ها استفاده می‌شود؛ اما TPU به‌طور ویژه برای محاسبات یادگیری ماشین طراحی شده است. این بخش از واحدهای اختصاصی برای محاسبات ماتریسی و دسترسی پرسرعت به حافظه بهره می‌برد.

به زبان ساده، TPU پردازنده اصلی هوش مصنوعی در گوشی‌های پیکسل است. این واحد برای طیف گسترده‌ای از پردازش‌های روی دستگاه استفاده می‌شود؛ پردازش‌هایی که نیازی به اتصال به فضای ابری ندارند، مانند تشخیص گفتار، تبدیل صدا به متن و پیشنهادهای متنی.

TPU گوگل فقط برای اجرای Gemini Nano کاربرد ندارد. این بخش به‌طور عمیق با زنجیره پردازش تصویر تراشه Tensor یکپارچه شده و به پیکسل اجازه می‌دهد از آن در عکاسی محاسباتی بهره بگیرد؛ از جمله در قابلیت‌هایی مانند Night Sight، زوم Super Res، جداسازی سوژه در حالت پرتره، پردازش ویدیو و موارد دیگر.

ارتقای TPU یکی از دلایلی است که گوگل توانسته دامنه زوم دوربرد را در سری Pixel 11 به ۱۲۰ برابر برساند؛ در حالی که این رقم در نسل گذشته ۱۰۰ برابر بود.

در مجموع، TPU قدرتمندتر در سری Pixel 11 یعنی توان بیشتر برای اجرای ابزارهای هوش مصنوعی پیشرفته‌تر روی خود گوشی؛ بدون هزینه‌های پردازش ابری، تأخیر ارتباط با سرورها و نگرانی‌های حریم خصوصی مرتبط با ارسال داده‌ها به فضای ابری.

قابلیت‌های تازه هوش مصنوعی روی Pixel 11

همان‌طور که انتظار می‌رود، سری Pixel 11 چند قابلیت هوش مصنوعی تازه دارد که از پردازنده قوی‌تر آن استفاده می‌کنند.

گوگل اعلام کرده Gemini Nano در گوشی‌های جدید، پاسخ‌های باکیفیت‌تر و کم‌تأخیرتری ارائه می‌دهد؛ در نتیجه، پاسخ به درخواست‌های ساده دقیق‌تر و سریع‌تر خواهد بود. کاربران Pixel 11 احتمالا تاثیر اصلی ارتقای TPU را نه صرفا در «۵۰ درصد سرعت بیشتر»، بلکه در کاربردهای هوش مصنوعی توانمندتر احساس خواهند کرد.

از جمله قابلیت‌های تازه می‌توان به امکانات جدید تبدیل صدا به متن اشاره کرد که کلمات پرکننده‌ای مانند «اِمم» را به‌صورت خودکار حذف می‌کنند تا متن نهایی روان‌تر و حرفه‌ای‌تر شود.

اپلیکیشن Pixel Camera نیز از این پس از ترجمه خودکار زبان اشاره به متن پشتیبانی می‌کند. علاوه بر این، قابلیت Magic Capture می‌تواند تا ۵۰۰ تصویر ثبت کند و با کمک Gemini، شش پیشنهاد برتر را برای نگه‌داشتن انتخاب کند: پنج عکس و یک ویدیو.

قابلیت Live Translate هم می‌تواند هنگام تماشای ویدیو، گوش‌دادن به پادکست یا دریافت پیام صوتی، محتوا را به زبان انتخابی کاربر ترجمه کند.

قابلیت‌های هوش مصنوعی با محوریت حریم خصوصی، به سخت‌افزار سریع و پردازش روی دستگاه متکی هستند.

یکی از کاربردی‌ترین ابزارهای تازه، Proactive Assistance است. این قابلیت، زمانی که احتمالا به اطلاعاتی نیاز دارید، داده‌های مرتبط را از برخی اپلیکیشن‌ها مانند مخاطبان یا پیام‌ها نمایش می‌دهد. هدف این است که کاربر بتواند برنامه روزانه خود را بهتر مدیریت کند و سریع‌تر به پیام‌ها و ایمیل‌ها پاسخ دهد.

از آنجا که Proactive Assistance این اطلاعات را روی دستگاه پردازش می‌کند، داده‌های کاربر می‌توانند در فضایی خصوصی و رمزگذاری‌شده باقی بمانند.

این ویژگی‌ها در کنار قابلیت‌های فعلیِ خلاصه‌سازی صوت و متن روی دستگاه و پاسخ‌های هوشمند Gboard قرار می‌گیرند. البته هنوز مشخص نیست چه تعداد از این قابلیت‌ها به مدل‌های قدیمی‌تر راه پیدا می‌کنند یا TPU سریع‌تر در Tensor G6، پیش‌نیازی جدی برای آن‌ها خواهد بود.

توان بیشتر برای توسعه‌دهندگان

از اواسط سال ۲۰۲۶، توسعه‌دهندگان شخص ثالث سرانجام امکان هدف‌گرفتن TPU موجود در پردازنده‌های Tensor گوگل را از طریق LiteRT و نسخه بتای Google Tensor SDK به دست آورده‌اند.

LiteRT که پیش‌تر با نام TensorFlow Lite شناخته می‌شد، چارچوب گوگل برای اجرای مدل‌های یادگیری ماشین و هوش مصنوعی مولد روی دستگاه و در سخت‌افزارهای مختلف است. در مقابل، Tensor SDK به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد به‌طور مشخص TPU گوشی‌های پیکسل را هدف بگیرند.

البته Tensor SDK همچنان در مرحله بتا قرار دارد؛ بنابراین نباید انتظار داشت در آینده نزدیک، انبوهی از ابزارهای هوش مصنوعی سریع و تازه روی Tensor G6 عرضه شوند.

با این حال، افزایش ۵۰ درصدی توان پردازشی به توسعه‌دهندگان فضای بیشتری می‌دهد تا مدل‌های بزرگ‌تر یا پردازش‌های سنگین‌تر را به‌صورت محلی و با شتاب‌دهی سخت‌افزاری اجرا کنند. این توان می‌تواند در ترجمه، رونویسی صوت، پردازش تصویر، تشخیص اشیا و هوش مصنوعی مولد کاربرد داشته باشد.

اهمیت این موضوع لزوما به آن معنا نیست که تمام اپلیکیشن‌های هوش مصنوعی ناگهان ۵۰ درصد سریع‌تر خواهند شد. نکته کلیدی این است که توسعه‌دهندگان برای اجرای مدل‌های پیچیده‌تر روی گوشی، ظرفیت بیشتری در اختیار خواهند داشت.

TPU قدرتمندتر همچنین به توسعه‌دهندگان انگیزه بیشتری می‌دهد تا Tensor و شتاب‌دهی سخت‌افزاری در اندروید را جدی‌تر بگیرند؛ به‌خصوص با توجه به اینکه عملکرد گرافیکی تراشه‌های Tensor در مقایسه با برخی تراشه‌های رقیب، چندان در رده پرچم‌داران قرار نمی‌گیرد. در نبود شتاب‌دهنده اختصاصی هوش مصنوعی، GPU معمولا نقش جایگزین را برای اجرای بخشی از پردازش‌های یادگیری ماشین ایفا می‌کند.

با بلوغ ابزارهای توسعه گوگل و گسترش استفاده از آن‌ها، TPU سریع‌تر Tensor G6 می‌تواند فراتر از قابلیت‌های اختصاصی گوگل مفید باشد. برای نمونه، کاربران می‌توانند برخی از این قابلیت‌ها را از طریق اپلیکیشن Google AI Edge Gallery امتحان کنند.

همه‌چیز به هوش مصنوعی Tensor وابسته نیست

با وجود جذابیت پیشرفت‌های هوش مصنوعی روی دستگاه، بخش قابل توجهی از مهم‌ترین قابلیت‌های هوش مصنوعی اندروید و پیکسل همچنان به فضای ابری وابسته‌اند.

برای مثال، Gemini Intelligence نه‌تنها اطلاعات را از اسناد آنلاین گوگل کاربر دریافت می‌کند، بلکه بخشی از پردازش خود را نیز در فضای ابری انجام می‌دهد. در واقع، برای استفاده کامل از بسیاری از بهترین امکانات هوش مصنوعی گوگل و دوری از محدودیت‌های سخت‌گیرانه استفاده، به اشتراک Google AI Pro نیاز خواهید داشت.

همچنین مولد تصویر «Banana» گوگل فقط به‌صورت ابری کار می‌کند. قابلیت Video Boost برای بهبود ویدیوهای کم‌نور و با وضوح بالا نیز همچنان وابسته به پردازش ابری است.

بنابراین، افزایش ۵۰ درصدی توان TPU به این معنا نیست که گوشی ناگهان به قدرت پردازشی سرویس‌های ابری پرقدرت دست پیدا می‌کند. گوشی‌های هوشمند هنوز قادر نیستند تمام پردازش‌های سنگین را به‌تنهایی انجام دهند.

گامی به‌سوی هوش مصنوعی محلی‌تر

افزایش ۵۰ درصدی توان TPU در Pixel 11 لزوما به عرضه فوری مجموعه بزرگی از قابلیت‌های انقلابی منجر نمی‌شود. اما این ارتقا، ظرفیت بیشتری برای قابلیت‌های هوش مصنوعی پیشرفته‌تر روی دستگاه در اختیار گوگل می‌گذارد و به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد بهتر از سخت‌افزار هوش مصنوعی Tensor استفاده کنند.

برای کاربران، نتیجه می‌تواند هوش مصنوعی سریع‌تر و توانمندتری باشد که بدون اینترنت هم کار می‌کند، تأخیر کمتری دارد و حریم خصوصی بهتری ارائه می‌دهد.

این پیشرفت قرار نیست جای پردازش ابری را برای سنگین‌ترین وظایف هوش مصنوعی گوگل بگیرد؛ اما هدف اصلی نیز همین نیست. TPU جدید Tensor G6 گامی دیگر برای انتقال پردازش‌های هوش مصنوعی از دیتاسنترها به گوشی‌های هوشمند است؛ تغییری که در نهایت می‌تواند از هر قابلیت منفردی که همراه Pixel 11 معرفی می‌شود، مهم‌تر باشد.