چرا ناسا هنگام پرتاب موشک، ۴۵۰ هزار گالن آب رها میکند؟
وقتی به پرتاب موشک فکر میکنید، احتمالاً انفجار عظیمی از شعلهها و دود را در ذهن دارید که در محل پرتاب پخش میشود، در حالی که سیستمهای پیشران، هزاران تن فلز را به فضا پرتاب میکنند
به گزارش هفت صبح آنچه احتمالاً خیلیها نمیدانند این است که درست قبل از بلند شدن موشک، آبشاری عظیم نیز از زیر آن فوران میکند. ناسا لحظاتی پیش از پرتاب، تا ۴۵۰ هزار گالن آب رها میکند؛ حجمی که تقریباً معادل دوسوم آب مورد نیاز برای پر کردن یک استخر شنای المپیک است.
این حجم از آب کاملاً ضروری است، چرا که صدای تولید شده هنگام برخاستن موشک، بهطرز غیرقابلتصوری بلند است. ما درباره دیواری از صدا صحبت میکنیم که میتواند از ۲۰۰ دسیبل فراتر رود؛ صدایی بهمراتب بلندتر از موتور جت یا رعد و برق. علاوه بر گرمای شدید تولید شده هنگام پرتاب، خودِ این صدا آنقدر قدرتمند است که میتواند قطعات الکترونیکی را از کار بیندازد یا حتی قطعات بدنه موشک را متلاشی کند. به همین دلیل است که ناسا «سیستم سرکوب صدا» (Sound Suppression System) را توسعه داده است که سکوی پرتاب را با حجم عظیمی از آب غرق میکند تا امواج صوتی را پیش از اینکه باعث ایجاد خسارت شوند، جذب کند.
البته این پرتابها اصلاً ارزان نیستند. ناسا هزینههای هنگفتی برای سفرهای فضایی میپردازد و این سیستم آبرسانی تنها بخشی از آن مخارج است. با این حال، سیستم سرکوب صدای ناسا برای ایمنی مأموریت حیاتی است. با بزرگتر، پرسروصداتر و قدرتمندتر شدن موشکها، ناسا همچنان در حال بهروزرسانی این سیستم است (مانند آزمایشهای اخیر «آرتمیس») تا اطمینان حاصل شود که مأموریتهای آینده میتوانند آن ثانیههای اولیه و بیرحمانه روی سکو را تاب بیاورند.
سیستم سرکوب صدای ناسا چگونه کار میکند؟
ثانیههایی قبل از پرتاب، جریان عظیمی از آب از مخازن نگهدارنده بزرگ رها شده و پایه موشک را در بر میگیرد. در آزمایشهای اخیر «سامانه پرتاب فضایی» (SLS) ناسا، ۴۵۰ هزار گالن آب در کمتر از یک دقیقه تخلیه شد. گرمای حاصل از سوختن سوخت در موتور موشک، فوراً آب را تبخیر کرده و ابر غلیظی از بخار ایجاد میکند که سکوی پرتاب را کاملاً میپوشاند. این کار میتواند صدای تولید شده در لحظه پرتاب را به حدود ۱۴۰ دسیبل کاهش دهد؛ که اگرچه هنوز برای گوش انسان دردناک است، اما تقریباً با صدای یک موتور جت برابری میکند. با این حال، آب فقط صدا را کاهش نمیدهد، بلکه مقادیر عظیمی از گرمای تولید شده در هنگام برخاستن را نیز مهار میکند.
پرتاب موشک خشن است. گرمای فوقالعادهای که از پیشرانهها آزاد میشود میتواند به ۶۰۰۰ درجه فارنهایت (حدود ۳۳۰۰ درجه سانتیگراد) برسد و این دمای بالا میتواند مدتها پس از بلند شدن موشک، روی سکوی پرتاب باقی بماند. ما در مورد پیشرانههایی صحبت میکنیم که سوخت را با سرعتی بیش از ۲ میلیون برابرِ یک خودروی معمولی مصرف میکنند. بدون مداخله، آن گرما میتواند باعث آتشسوزی یا تغییر شکل زیرساختهای حیاتی سکو شود. سیستم آبرسانی به پیشگیری از وقوع تمام این خطرات کمک میکند. این سیستمِ «غرقکننده»، قهرمانِ گمنامِ نمایشی است که در غیر این صورت بسیار مهیب میبود؛ سیستمی که تضمین میکند مهمترین مأموریتهای فضایی همچنان بتوانند مرزهای اکتشاف در فضا را جابهجا کنند.
