مراقب خرید آیفون ۱۸ باشید!
شناسه ارزش گمرکی آیفون ۱۸ در سامانه گمرک تعریف نشده و این گوشی طبق گزارش، از مسیر مسافری نیز امکان رجیستری ندارد
هفت صبح| در شرایطی که واردات تجاری گوشی‌های با ارزش بیش از ۴۰۰ یورو امکان ثبت سفارش ندارد، برخی فروشندگان مشتریان را به خرید گوشی آیفون18 به صورت قسطی ترغیب می‌کنند؛ حتی پیش‌فروش هوایی را هم انجام می‌دهند در حالی که این مدل آیفون امکان عرضه قانونی در بازار تجاری را ندارد.
محله‌ای، مدیر دفتر خدمات بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت، با اشاره به امکان گزارش تخلفات عرضه کالاهای بدون شناسه اعلام کرد:«فروشگاه‌ها با ضوابط عرضه این کالاها آشنا شده‌اند و می‌دانند که نباید گوشی‌هایی را که امکان عرضه قانونی ندارند، در بازار عرضه کنند. با این حال، ممکن است برخی فروشندگان مشتریان را به خرید چنین کالاهایی ترغیب کنند. از این رو سامانه ۱۲۴ آماده دریافت گزارش‌های مردمی در خصوص کالاهای بدون شناسه و کمک به جلوگیری از قاچاق در حوزه تلفن همراه و سایر کالاها است.»
از آنجایی که شناسه ارزش گمرکی آیفون۱۸ در سامانه گمرک تعریف نشده است و این گوشی در شرایط فعلی از مسیر مسافری نیز قابلیت رجیستری ندارد؛ بنابراین، ورود فیزیکی یک گوشی به کشور یا عرضه آن در بازار، به‌خودی‌خود به معنای برخورداری از مجوز واردات تجاری، امکان رجیستری یا مجاز بودن فروش آن نیست. بر اساس ضوابط مربوط به رویه مسافری، این مسیر برای ورود کالای همراه مسافر تعریف شده و نباید به‌عنوان جایگزینی برای واردات تجاری مورد استفاده قرار گیرد. از این رو، عرضه تجاری گوشی‌هایی که صرفا از مسیر مسافری وارد شده‌اند، مجاز نیست.
حال با توجه به اینکه اخیرا سردار رحیمی، رئیس پلیس امنیت اقتصادی فراجا، از دستاوردهای چشمگیر این نیرو در ۶ ماه نخست سال خبر داده و گفته «در این بازه زمانی بالغ بر ۳۶۵ محل و انبار نگهداری کالای قاچاق شناسایی شده که ارزش ریالی اقلام مکشوفه از مرز ۸۰ هزار میلیارد تومان (۸۰ همت) فراتر رفته است»؛ انتظار می‌رود با کالاهای قاچاق با قیمت‌های بالا همچون آیفون نیز موضوع نظارت و جمع‌آوری کارت تشدید شود. همانطور که پلیس از کشف بیش از ۸۷ هزار قلم انواع لوازم آرایشی و بهداشتی، تجهیزات پزشکی و دارو به ارزش تقریبی بیش از ۱۲ میلیارد تومان خبر داده امکان جمع‌آوری موبایل قاچاق نیز به راحتی امکانپذیر است.
با عرضه قاچاق برخورد تعزیراتی می‌شود
یکی از مقام‌های مسئول در اتحادیه لوازم صوتی و تصویری و موبایل، در تحلیل وضعیت بازار آیفون و محدودیت‌های ارزی، با اشاره به ماجرای عرضه آیفون۱۸ در بازار به هفت‌صبح گفت: «موضوع از این قرار است که دولت به دلیل محدودیت‌های ارزی، اجازه واردات گوشی‌های بالای ۴۰۰ دلار را نمی‌دهد. منابع ارزی کشور محدود است و اولویت‌های مهم‌تری مانند دارو و مسائل دیگر وجود دارد، بنابراین صلاح نیست که دولت ارز خود را برای واردات آیفون اختصاص دهد. اگر منابع ارزی تکمیل شود، این کار انجام خواهد شد.»
وی که نخواست نامش فاش شود با تأکید بر اینکه عرضه‌های موجود آیفون۱۸ در بازار به صورت قاچاق وارد شده، تصریح کرد:« آنچه اکنون در فضای مجازی با آن برخورد می‌کنیم، واردات غیرقانونی است. اگر گوشی آیفون ۱۸ وارد سیستم شود، به‌طور خودکار آنتن آن قطع می‌شود، یعنی بحث رجیستری مطرح است. در مورد پیش‌فروش‌ها نیز باید گفت که پیش‌فروش تخلف است و برخی مغازه‌ها پشت ویترین خود سفارش می‌گیرند که این نیز تخلف محسوب می‌شود.»
این مقام مسئول در پاسخ به این پرسش که برخورد با این تخلفات بر عهده چه نهادی است، گفت: «اگر تعزیرات جنس قاچاق را ببیند، آن را مصادره می‌کند، اما این برخورد باید حتماً بر اساس گزارش باشد. یعنی بازرس و گشت باید گزارش دهند و نظارت دقیق صورت گیرد تا برخورد انجام شود. آن‌ها می‌دانند که این جنس هنوز به صورت تجاری وارد نشده یا از طریق مسافری وارد شده است. مسافری حق ندارد گوشی خود را بفروشد. اگر فرد مسافر نیاز به پول داشته باشد، نمی‌تواند کالای مسافری را به عنوان تجاری در فروشگاه عرضه کند و این تخلف است.» وی در خصوص جریمه این تخلفات برای صنف خاطرنشان کرد: «میزان جریمه بستگی به نظر تعزیرات دارد و اگر تخلف محرز شود، ضبط کالا نیز انجام می‌شود.»
تاکنون شکایتی برای آیفون۱۸ ثبت نشده است
همچنین بهنام نیک‌منش، معاون نظارت و بازرسی اتاق اصناف ایران، در تحلیل وضعیت نظارت بر بازار و قیمت‌گذاری کالاها با اشاره به تفاوت‌های موجود در حوزه‌های صنفی به هفت‌صبح گفت: «در بحث نظارت، باید مشخص باشد که چه چارچوبی برای قیمت‌گذاری وجود دارد. در برخی موارد، کالایی که ۲۰ تومان بوده، اکنون ۸۰ تومان شده و این تغییرات قیمت، پرسش‌هایی را درباره نقش اتحادیه‌ها و نگاه صنفی به این مسائل ایجاد می‌کند.»
وی با تأکید بر اینکه در سازوکار بازار، رقابت و عرضه و تقاضا قیمت را تعیین می‌کند، تصریح کرد: «در چارچوب قانونی، فروشنده می‌تواند کالای خود را به بالاترین قیمت ممکن بفروشد، اما این به معنای نبود نظارت نیست، چون موبایل مشمول قیمت‌گذاری نمی‌شود.» نیک‌منش در پاسخ به این پرسش که آیا در بحث‌های نظارتی به این مسائل ورود کرده‌اید یا خیر، گفت: «خیر، تاکنون شکایتی در زمینه آیفون۱۸ مطرح نشده است. ما در بخش شکایات، این موضوعات را پیگیری می‌کنیم و افراد باید شکایت خود را ثبت کنند تا از طریق قانونی پیگیری شود.»
وی در خصوص عمده‌ترین شکایت‌های حوزه بازار موبایل خاطرنشان کرد: «بیشتر شکایت‌ها در بحث موبایل مربوط به تقلب و کلاهبرداری است، مثلاً فروش آیفون تقلبی یا فیک به جای اصل. این موارد از جمله شکایت‌های رایج در این حوزه است که ما آن‌ها را در چارچوب نظارتی پیگیری می‌کنیم.»
براساس این گزارش با توجه به محدودیت‌ها واردات آیفون۱۸ فروشگاه‌های فیزیکی و آنلاین نمی‌توانند صرفاً با استناد به ورود مسافری این گوشی یا با اعلام اینکه دستگاه فاقد گارانتی است، آن را به‌عنوان کالای قابل عرضه در بازار تجاری ارائه کنند. فقدان گارانتی نیز به‌تنهایی جایگزین مجوزهای قانونی واردات، ضوابط رجیستری و الزامات عرضه کالا نیست. از این رو ثبت شکایت در سامانه ۱۲۴ می‌تواند مسیر بررسی کالاهای بدون شناسه و تخلفات احتمالی بازار را تسهیل کند. از این رو مصرف‌کنندگان در صورت مشاهده عرضه گوشی‌های فاقد شناسه یا مواجهه با تبلیغات گمراه‌کننده درباره اصالت و وضعیت قانونی تلفن همراه، می‌توانند موضوع را از این طریق گزارش کنند تا در چارچوب وظایف دستگاه‌های مسئول بررسی شود.
برخورد با عرضه علنی گوشی‌هایی که امکان ورود تجاری و رجیستری قانونی ندارند، ضروری است. در ابتدا بررسی مسیر تأمین و نحوه عرضه آن‌ها از سوی دستگاه‌های مسئول باید بازبینی شود. همچنین تبلیغ این محصولات با وعده قیمت پایین‌تر، بدون شفاف‌سازی درباره وضعیت عرضه آن نیز تخلف است که فعلا با آن برخوردی صورت نگرفته است.
