«رودبار قصران»، ظرفیتی برای گردشگری اما مغفول
«رودبار قصران»، ظرفیتی برای گردشگری اما مغفول
هفت صبح، بشیر آبنیکی| با توجه به تغییراتی که در جوامع روستایی از جنبه اقتصادی به وجود آمده است، دیگر حیات روستا نمیتواند تنها بر محور کشاورزی ادامه یابد؛ بلکه باید فعالیتهای اقتصادی دیگری برای روستاها فراهم شود. یکی از روش های رهایی از اقتصاد تک بعدی توجه به حوزه گردشگری در روستا است. به عبارتی دیگر توجه به حوزه گردشگری روستاها می تواند برای اقتصاد این مناطق بسیار مفید باشد.
گردشگری انواع متعددی دارد که یکی از بخشهای آن روستا گردی یا گردشگری روستایی است. در این نوع از گردشگری، گردشگران به روستاها سفر میکنند و با جاذبههای گردشگری مختلف هر روستا آشنا میشوند. در بخش رودبار قصران به گفته بخشدار این منطقه بر سر راه توسعه گردشگری موانع زیادی وجود دارد. برای مثال به دلیل بحثهای حفاظتی و محیط زیستی با توسعه گردشگری در این منطقه مخالفت میشود. از سوی دیگر بخشدار رودبار قصران میگوید؛ ابتداییترین مواردی که برای گسترش گردشگری نیاز است مانند آلاچیقی برای استراحت یا سرویس بهداشتی هنوز در این منطقه تامین نشده است.
گردشگری روستایی فرصتها و امکاناتی را به ویژه برای اشتغال و درآمد روستایی ایجاد و زمینه توسعه کسب وکارهای کوچک و کارآفرینی را فراهم میسازد. درآمدزایی و اشتغالزایی برای روستاییان، کمک به توسعه زیرساختها در مناطق روستایی، تقویت فرهنگ محلی، افزایش حس غرور، عزت نفس و هویت محلی روستاییان، افزایش استانداردهای زندگی جامعه محلی، کمک به نوسازی مناطق روستایی و کمک به حفظ جمعیت در مناطق محلی از مزایای گردشگری روستایی است. بنابراین جهت بهرهمندی از مزایای گردشگری در راستای توسعهی این مناطق، برنامهریزان بایستی توجه خاصی به سرمایهگذاری در زیرساختهایی با کارکردهای رفاهی و خدماتی، مطابق با نیاز گردشگران و به تناسب نیازهای محلی گردشگران داشته باشند.
مثلا وقتی یک واحد بومگردی در یک منطقه ایجاد میشود، دهها فرصت شغلی به صورت مستقیم و غیر مستقیم ایجاد میگردد. این اقدام علاوه بر اینکه میتواند به جذب گردشگران کمک کند از خروج سرمایههای روستائی به خارج از منطقه جلوگیری میکند. این سرمایهها میتواند در جهت رشد و توسعه روستاها هزینه شود؛ همچنین در صورتی که این چرخه به صورت مداوم در حرکت باشد، سطح رفاه ساکنان روستاها نیز افزایش مییابد و از مهاجرت روستائیان نیز پیشگیری میشود.
توسعه گردشگری روستایی دریچهای رو به رشد برای پویایی اقتصادی در روستاها و اثرگذاری بر بنیانهای اقتصاد روستایی است؛ در حال حاضر روستاهای زیادی در کشور وجود دارند که دارای ظرفیت گردشگری هستند. بخش رودبارقصران شهرستان شمیرانات استان تهران نیز، با داشتن جاذبههای تاریخی، طبیعی و مذهبی یکی از بخشهای بهرهمند از این ظرفیت است. لذا باتوجه به جذابیت بالاي گردشگری منطقه رودبارقصران، نیاز است که برنامهریزان و مسئولان این منطقه به توسعه گردشگري اهتمام ویژه ای داشته باشند و با گسترش و ایجاد امکانات و زیرساخت های تفریحی، رفاهی، بوم گردی، فراهم نمودن امکانات بهداشتی و … در جهت ایجاد اشتغال پایدار برای مردم روستا، رونق اقتصادی و بهبود وضعیت معیشت مردم گام بردارند.
در همین راستا مسئولین محلی مانند شوراها و دهیاری ها نقش مهم و تاثیرگذاری در توسعه گردشگری روستایی ایفا می کنند. بر اساس وظایفی که برای دهیار و دهیاری ها در این خصوص درنظر گرفته شده است، دهیاری ها با استفاده از ظرفیت افراد با تجربه محلی، نهادها و دستگاه های دولتی مرتبط، سازمان های مردم نهاد و انجمن های فعال در زمینه گردشگری می توانند ظرفیت های گوناگون فرهنگی، تاریخی و مذهبی روستای خود را شناسایی کنند. همچنین با جلب مشارکت مردم محلی، کارآفرینان و … می توان نسبت به فرهنگ سازی و ایجاد انگیزه در میان اهالی روستا اقدام کرد و برای اجرای طرح های گردشگری، ایجاد و ارتقای زیرساخت های لازم در روستا برنامه ریزی کنند.
کمک به حفظ جمعیت در روستاها، تقویت زیرساختها، فعالسازی ظرفیتهای گردشگری، تأمین منابع مالی مورد نیاز برای احداث واحدهای بومگردی روستایی، ایجاد اشتغال پایدار در حوزه گردشگری روستایی و همکاری در زمینه اجرای ضوابط ساخت و ساز در روستاهای مستعد گردشگری، نیازمند همکاری و تعامل بین همه دستگاههای اجرایی مرتبط است.
مشکلات حوزه گردشگری منطقه از زبان بخشدار
در همین راستا ما با محمدعلی خشنودی بخشدار رودبارقصران گفتوگو کردیم و نظر او را در این باره جویا شدهایم؛ بخشدار رودبار قصران درباره موانع توسعه گردشگری در منطقه گفت: در این خصوص جلساتی برگزار و مسایل و مشکلات را مطرح کردهایم ولی متاسفانه به دلیل بحثهای حفاظتی و محیط زیستی با چنین اقداماتی مخالفت میشود. تقویت گردشگری در منطقه به یکسری حداقلها مانند ساخت سرویس بهداشتی نیاز دارد و ما ابتداییترین مواردی که برای گسترش گردشگری در منطقه نیاز است را نتوانسیم تامین کنیم. لذا نمیتوانیم بگوییم که در حوزه گردشگری این منطقه موفق بودهایم. الان گردشگری این منطقه صرفا محدود به رستورانگردی شده است.
وی با اشاره به مشکلات ایجاد شده برای باغداران با ورود گردشگران به منطقه گفت: وقتی باغهای مردم محصور نباشد، گردشگران وارد باغ میشوند و برای کشاورزان مشکل ایجاد میکنند. در بحث باغات باید جهادکشاورزی کمک کند. برای مثال به باغداران مجوز داده شود تا بتوانند باغهای خود را مرزکشی کنند.
خشنودی در ادامه مشکلات تردد در روستاها با ورودگردشگران را مورد اشاره قرار داد و خاطرنشان کرد: کوچههای روستاها باریک است و مسئله پارک و تردد خودروها برای مردم مشکلاتی به وجود میآورد و باعث از بین رفتن آرامش مردم روستا میشود. ما برای رفع این مسائل با مشکل قانونی برخورد میکنیم و حوزه قضائی اجازه برخی از اقدامات را نمیدهد. بارها این مسائل را مطرح کردهایم اما از نظر قانونی برای ما محدودیت ایجاد میشود. برای مثال به ما میگویند از نظر قانونی نمیتوانیم برای این منطقه ورودی در نظر بگیریم و راه را مسدود کنیم؛ بلکه باید همه بتوانند به راحتی تردد کنند، در حالی که با تردد گردشگران با وسیله نقلیه به این منطقه هر دفعه شاهد درگیری در روستاها هستیم. ما تلاش داریم این مسئله را در فرمانداری پیگیری کنیم تا انشاالله به راه حل برسیم. اکثر روستاها درگیر مشکل تردد گردشگران با وسیله نقلیه در منطقه هستند و باید برای این معضل یک تصمیم کلی گرفته شود.
احداث انبار علوفه در منطقه
محمد علی خشنودی در خصوص برنامهریزیهای صورت گرفته برای اشتغالزایی در این منطقه گفت: اشتغال در روستا ها مبنی بر کشاورزی و دامداری است. متاسفانه با توجه به قرار گرفتن اکثر روستاهای بخش ما در محدوده های حفاظت شده، مردم درگیر یکسری از مشکلات در بحث نگهداری دام هستند.
خشنودی با اشاره به برگزاری چندین جلسه پیرامون مشکلات دامداران در فرمانداری و بخشداری، تصریح کرد: به دلیل نبود انبار علوفه دامداران در این حوزه درگیر مشکل هستند و باید به ورامین بروند و از آن منطقه علوفه دام خود را تامین کنند. بر این اساس به این نتیجه رسیدیم که یک انبار علوفه در این منطقه احداث کنیم که به تازگی مصوبات این اقدام صورت گرفته و تاییده های لازم اخذ شده است. این انبار قرار است در زردنبد احداث شود.