انتشار سندی تاریخی درباره طیب حاجرضایی
انتشار سندی تاریخی درباره طیب حاجرضایی
هنوز بیش از ۹ روز از نوروز سال ۱۳۲۲ نگذشته بود که طیب حاجرضایی به جرم قتل یکی از اشرار تهران معروف به «محمد پررو» تحت تعقیب قرار گرفت و دستگیر شد.
در کتاب «لوطی انقلابی» به قلم محمد جعفربگلو که تازه منتشر شده است، درباره این ماجرا آمده: حاجرضایی در حالی که بیش از ۳۱سال نداشت، به اتهام قتل یکی از اشرار تهران تحت تعقیب قرار گرفت و محاکمه شد. گفته میشد مقتول یکی از اشرار تهران به نام «محمد مشهدی عبدالرحمن» معروف به «محمد پررو» بود که ساعاتی پیش از مرگ، با طیب درگیری لفظی داشته است. طیب در بازجوییهای خود ماجرای درگیری با محمد پررو را اینگونه روایت میکند: «من بودم و شاطر مصطفی و آن سه نفر زن که از شاه عبدالعظیم میآمدیم. تو راه برخوردیم به محمد و محسن و حاجی علی حسین و عباس و مرتضی سینه کفتری. من تعارف کردم آمدیم خانه… تا اینها نشستند… محمد با من جر و بحث کرد. من دیدم دست کردند توی جیبشان دشنه کشیدند؛ گفتم اینجا جای این حرفها نیست و زن من آبستن است. از خانه بیرونشان کردم. وقتی بیرون کردم، محمد با دشنه پرت کرد به محسن و محسن فرار کرد… من به شاطر مصطفی گفتم بابا اینها عادت همیشگیشان است؛ بیا برویم. رفتیم. صبح که آمدم منزل، مادرم گفت میگویند پسره [محمد پررو] دیشب خودش را با چاقو زده و مرده است.»
گرچه در دادگاه اول، طیب به عنوان قاتل محمد شناخته شد، اما از آنجا که حکم صادره قابلیت تجدید نظر داشت، دادگاه تجدید نظر، وی را به جرم دست داشتن در مرگ محمد پررو - نه به عنوان قاتل وی - به پنج سال حبس با اعمال شاقه محکوم کرد.
موضوع از آن قرار بود که محمد مشهدی عبدالرحمن که پیش از آن واقعه نیز سابقه خودزنی داشت، به دلیل مصرف بیش از حد الکل گرفتار جنون شده، با ضربات چاقو خود را مضروب ساخته و قبل از رسیدن به بیمارستان جان خود را از دست داد.
شاید مهمترین دلیل مبنی بر خودزنی وی و رفع اتهام از طیب، شهادت خانواده محمد مشهدی عبدالرحمن بود. به استناد اسناد، مادر و خواهر مقتول در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۲۲ با حضور در اداره دادگستری اعتراف کردند که محمد به دلیل «خودزنی» کشته شده است. چنانچه در اسناد آمده است، مادر و خواهر محمد «اقرار نمودند شکایتی که سابقاً راجع به مرحوم محمد مشهدی عبدالرحمن، پسر و برادر خود در دادگاه نظامی تهران نموده [بودند] پس از تحقیقات معلوم شد که مرحوم مزبور خود را مجروح [کرده] و فوت نموده است و هیچکسی در این قضیه دخالتی نداشته و از هیچکس شکایتی نداریم. بدین وسیله شکایت خود را مسترد و تقاضای منع تعقیب آقای طیب حاج محمدرضا که متهم در قتل نامبرده میباشد داریم.» و بدین ترتیب طیب از اتهام قتل تبرئه شد.»
یکی از مهمترین مباحث در حیات سیاسی طیب حاجرضایی، بحث تغییر رویکرد اوست، بهطوریکه یک دهه بعد از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ او را در صحنه قیام ۱۵ خرداد ۴۲ و در تقابل با رژیم پهلوی میبینیم.