امروز عاشوراست؛ روزی که امام حسین بن علی(ع) همراه با فرزندان، برادران، خاندان و یاران خود در راه دفاع از حقیقت جان فشانی کرد تا راه حق از مسیر باطل جدا شود و هیچکس نتواند ادعا کند که حقیقت را نشناخته است.
این روز، اگرچه با اندوه، اشک و مصیبت همراه است، اما در عین حال یکی از بزرگترین روزهای تاریخ اسلام به شمار میرود؛ روزی که مسیر هدایت برای همیشه روشن شد.
خون سیدالشهدا(ع) در کربلا جاری شد تا معیار تشخیص حق و باطل برای همه نسلها باقی بماند و انسانها بتوانند انتخاب کنند در کدام جبهه ایستادهاند.
چرا مردم در سوگ امام حسین(ع) اشک میریزند؟
انسانهایی که از فطرتی سالم برخوردارند، در برابر رنج و مصیبت دیگران بیتفاوت نمیمانند. گاهی برای کمک به آسیبدیدگان تلاش میکنند و اگر امکان یاری نداشته باشند، دستکم با آنان همدردی میکنند.
به همین دلیل است که مردم ایران با وجود تفاوت در سلیقهها، قومیتها و گرایشهای مختلف، در ایام محرم با اندوه اهلبیت(ع) همراه میشوند و در سوگ امام حسین(ع) و یارانش عزاداری میکنند.
فلسفه گریه بر امام حسین(ع) چیست؟
یکی از پرسشهایی که همواره مطرح میشود، علت گریه بر امام حسین(ع) است. پاسخ این پرسش را باید در محبت و عشق جستوجو کرد.
اشک بر سیدالشهدا(ع) بیش از آنکه یک موضوع استدلالی باشد، یک واکنش طبیعی قلبی است. زمانی که محبت در دل انسان ریشه میگیرد، شنیدن مصائب محبوب، اشک را بر چشمان جاری میکند.
همانگونه که پدر یا مادری که فرزند خود را گم کرده است، بیاختیار گریه میکند، دوستداران امام حسین(ع) نیز با شنیدن مصائب کربلا متأثر میشوند و اشک میریزند.
در چنین موقعیتی، سخن گفتن از فلسفه گریه، گاه شبیه پرسیدن علت اندوه یک پدر داغدار است؛ زیرا این احساس، برخاسته از عمق محبت و دلبستگی است.
عاقلان نقطه پرگار وجودند ،ولی
عشق داند که در این دایره سرگردانند
در بسیاری از مواقع، عقل در برابر عظمت محبت و عشق به حیرت میرسد و توان توصیف کامل آن را ندارد.
اشک بر حسین(ع)؛ نشانهای از محبت به اهلبیت(ع)
گریه بر امام حسین(ع) حاصل پیوند قلبی با اهلبیت پیامبر(ص) است؛ همان محبتی که در قرآن کریم مورد تأکید قرار گرفته است.
خداوند در قرآن میفرماید:
" قُل لا أَسأَلُکُم عَلَیهِ أَجرًا إِلَّا المَوَدَّةَ فِی القُربىٰ "
بر اساس این آیه، پیامبر اسلام(ص) در برابر رسالت خود مزدی جز محبت به نزدیکانش درخواست نکرده است.
محبت، حقیقتی قلبی است و مودت، جلوه بیرونی و عملی آن محبت به شمار میرود. یکی از نشانههای دوستی نیز این است که انسان در غم محبوب خود اندوهگین و در شادی او شادمان باشد.
گریه بر امام حسین(ع) چه سودی برای انسان دارد؟
برخی این پرسش را مطرح میکنند که عزاداری و گریه برای امام حسین(ع) چه منفعتی دارد و آیا آن حضرت به اشک عزاداران نیازمند است؟
پاسخ این سؤال در آیات قرآن آمده است.
خداوند میفرماید:
" قُلْ مَا سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ "
بر اساس این آیه، آنچه به عنوان پاداش رسالت مطرح شده، در نهایت به سود خود مردم خواهد بود.
بنابراین، اشک و محبت نسبت به اهلبیت(ع) نه برای خداوند و نه برای امام حسین(ع)، بلکه برای رشد و تعالی خود انسان سودمند است.
در واقع، این انسانها هستند که به این پیوند معنوی نیاز دارند تا مسیر کمال را پیدا کنند.
قرآن درباره نتیجه محبت به اهلبیت(ع) چه میگوید؟
پرسش مهمتر این است که منفعت این محبت چیست؟
خداوند در آیه ۵۷ سوره فرقان میفرماید:
" قُلْ مَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ إِلَّا مَنْ شَاءَ أَنْ یَتَّخِذَ إِلَىٰ رَبِّهِ سَبِیلًا "
در این آیه، محبت به اهلبیت(ع) به عنوان راهی برای رسیدن به خداوند معرفی شده است.
بر این اساس، قرآن سه حقیقت مهم را بیان میکند:
- پیامبر(ص) مزدی جز محبت به اهلبیت(ع) درخواست نکرده است.
- سود این محبت به خود مردم بازمیگردد.
- نتیجه این مسیر، نزدیک شدن به خداوند و یافتن راه هدایت است.
عاشورا؛ پلی برای رسیدن به خدا
محبت به امام حسین(ع)، عزاداری برای مصائب کربلا و اشک بر مظلومیت اهلبیت(ع)، تنها یک احساس گذرا نیست؛ بلکه راهی برای تقویت پیوند معنوی انسان با خداوند به شمار میرود.
امام حسین(ع) با فداکاری و شهادت خود، زمینهای را فراهم کرد تا انسانها از مسیر محبت و مودت به اهلبیت(ع)، راه هدایت را پیدا کنند.
از این منظر، اشک بر سیدالشهدا(ع) تنها یک واکنش عاطفی نیست، بلکه نشانهای از عشق، وفاداری و حرکت در مسیری است که به قرب الهی منتهی میشود.
به همین دلیل است که با گذشت قرنها از واقعه عاشورا، نام حسین بن علی(ع) همچنان زنده است و دلهای بسیاری با یاد او میتپد.
