نگاه روز | بهترین فیلم های جنگی تاریخ سینما

سینمای جنگ، همواره بستری قدرتمند برای روایت قهرمانی‌ها، تراژدی‌ها و پیچیدگی‌های اخلاقی انسان در دل بحران بوده است؛ از هولوکاست در Schindler’s List گرفته تا نبرد خونین نرماندی در Saving Private Ryan و جنون جنگ ویتنام در Apocalypse Now. آثاری چون The Pianist، Paths of Glory و Full Metal Jacket هر یک با نگاهی متفاوت، زخم‌های جنگ را بر روح انسان به تصویر کشیده‌اند و در کنار فیلم‌هایی مانند Gladiator و Inglourious Basterds، به آثاری ماندگار در تاریخ سینما تبدیل شده‌اند. در ادامه با مجموعه‌ای از بهترین فیلم‌های جنگی آشنا می‌شویم که تماشای آن‌ها تجربه‌ای فراموش‌نشدنی خواهد بود.

1) فیلم فهرست شیندلر

(Schindler’s List)

امتیاز IMDB : (9 از 10)

• کارگردان: استیون اسپیلبرگ
• نویسنده: استیون زیلیان
• بازیگران:  لیام نیسون، بن کینگزلی، رالف فاینز
• تاریخ انتشار: ۱۹۹۳
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۸ از ۱۰۰
• ژانر: فیلم جنگی ،‌ درام، زندگی‌نامه‌ای

بعید است به دنبال فیلمی در مورد جنگ جهانی دوم گشته باشید و نام فهرست شیندلر به گوشتان نخورده باشد؛ فیلم فهرست شیندلر بر اساس رمانی به نام «کشتی شیندلر» اثر توماس کنیلی ساخته شده‌است. این درام تاریخی، داستان یک صنعتگر سرشناس آلمانی به نام اسکار شیندلر را در بحبوحه جنگ جهانی دوم و سلطه هیتلر روایت می‌کند.

با بالا گرفتن ضدیت حکومت آلمان نازی با یهودیان، یهودی‌های بسیاری در تلاش برای فرار بودند، اما با افزایش تدابیر امنیتی نتوانستند فرار کنند. در این میان شیندلر که صنعتگر بود، در کارخانه خود به بسیاری از این یهودی‌های آواره کار داد، تا در قالب افرادی که کارآمد هستند و چرخ کارخانه را می‌چرخانند، از بردن آن‌ها به زندان‌های مخوف و کوره‌های آدم‌سوزی جلوگیری کند.

این اثر یکی از بهترین فیلم های جنگی است که داستان هولوکاست را با بیانی دراماتیک در دل جنگ جهانی دوم به تصویر می‌کشد. فیلم فهرست شیندلر نه تنها یک اثر درخشان در ژانر جنگی است، بلکه فیلمی ماندگار در تاریخ سینماست که مراحل پیش ساخت آن چیزی نزدیک به ۳۰ سال طول کشیده است. 

2) فیلم نجات سرباز رایان

(Saving Private Ryan)

امتیاز IMDB : (8.6 از 10)

• کارگردان: استیون اسپیلبرگ
• نویسنده: رابرت رودات
• بازیگران: تام هنکس، ادوارد برنز، مت دیمون، وین دیزل
• تاریخ انتشار: ۱۹۹۸
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۴ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام

نجات سرباز رایان، به کارگردانی استیون اسپیلبرگ، یک فیلم جنگی هیجان‌انگیز در دوران جنگ جهانی دوم است که با  با حمله متفقین به نرماندی آغاز می‌شود. داستان فیلم از این قرار است که کاپیتان جان اچ. میلر، با بازی تام هنکس و گروهش پس از زنده ماندن از این تهاجم خونین، مأموریتی حتی دشوارتر را بر عهده می گیرند؛ یافتن سرباز جیمز رایان با بازی مت دیمون.

جیمز رایان، چتربازی است که سه برادرش قبل‌تر در جنگ کشته شده‌اند و  مادر او، خبر مرگ این سه پسر را در یک روز دریافت می‌کند. حالا رئیس ستاد ارتش ایالات متحده یعنی جورج سی مارشال با فهمیدن این موضوع، به امید نجات مادر رایان از درد و رنج بیشتر، به میلر و گروهش دستور می‌دهد که در سرزمین‌های جنگ‌زده فرانسه به دنبال رایان بگردند و او را زنده به خانه برگردانند. این فیلم که بدون شک یکی از بهترین فیلم های جنگی در مورد جنگ‌های جهانی است، چالش‌ها و دوراهی‌های اخلاقی سربازان حین انجام ماموریت را به زیبایی به تصویر می‌کشد.

در ادامه فیلم، هر سرباز با سنگینی اخلاقی این مأموریت که برای نجات جان فقط یک نفر دارد زندگی خود را به خطر می‌اندازند، دست و پنجه نرم می‌کند. میلر هم که توسط این سؤال که چگونه این فداکاری‌ها را در آینده توجیه کند، تسخیر شده، اما گروه را علیرغم تردیدهایشان، متحد نگه می‌دارد. نجات سرباز رایان به بررسی پیوندها، قهرمانی و فشار روانی جنگ بر انسان‌ها می‌پردازد و در عین حال خشونت و برادری‌ همزمانی که در میدان نبرد شکل می‌گیرد را در تضاد با یکدیگر به خوبی نشان می‌دهد.

3) فیلم پیانیست

(The Pianist)

امتیاز IMDB : (8.5 از 10)

• کارگردان: رومن پولانسکی
• نویسنده: رونالد هاروود
• بازیگران:  آدرین برودی، توماس کرچمان، فرانک فینلی، امیلیا فاکس
• تاریخ انتشار: ۲۰۰۲
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۵ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام، زندگی‌نامه‌ای

فیلم پیانیست که یکی از تحسین‌شده‌ترین و بهترین فیلم های جنگی قرن بیست و یک است، بر اساس داستان واقعی زندگی موزیسین یهودی لهستانی، به نام ولادیسلاو اشپیلمن ساخته شده است. پیانیست به کارگردانی رومن پولانسکی، فیلمی تاثیرگذار و تراژیک است که با اجرای زنده اشپیلمن با بازی آدرین برودی در رادیو آغاز می‌شود؛ درست زمانی که ورشو ناگهان توسط نازی‌ها در سال ۱۹۳۹ بمباران می‌شود.

با آغاز اشغال آلمان‌ها، اشپیلمن و خانواده‌اش تحت شکنجه‌های وحشیانه قرار می‌گیرند و سرانجام مجبور به زندگی در گتوی ورشو می‌شوند. وقتی خانواده‌ اشپیلمن را به اردوگاه‌های کار اجباری می‌فرستند، او می‌تواند به طرز معجزه‌آسایی فرار کند و به مخفیگاهی پناه ببرد. داستان فیلم اینگونه پیش می‌رود که اشپیلمن همزمان که با گرسنگی و سرما دست و پنجه نرم می‌کند، از یک پناهگاه به پناهگاهی دیگر در شهری ویران شده به پیش می‌رود و در همین حال شاهد فجایع غیرقابل‌تصوری است؛ اما با وجود این همه رنج، او با توسل به عشق خود به موسیقی، با قدرت ادامه می‌دهد.

این صحنه که یکی از مشهورترین صحنه‌های فیلم با بازی برودی است، در تبدیل این فیلم به یک اثر هنری سینمایی و ماندگار تاثیر زیادی داشته است. فیلم پیانیست، نه تنها جایزه بهترین بازیگر اصلی مرد، بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه اقتباسی را از مراسم آکادمی اسکار دریافت کرد، بلکه توانست نخل طلا جشنواره فیلم کن سال ۲۰۰۲ را نیز از آن خود کند. 

4) فیلم اینک آخرالزمان

(Apocalypse Now)

امتیاز IMDB : (8.5 از 10)

• کارگردان: فرانسیس کاپولا
• نویسنده: جان میلیوس و فرانسیس کاپولا
• بازیگران: مارلون براندو، رابرت دووال، مارتین شین
• تاریخ انتشار: ۱۹۷۹
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۱ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام

فیلم اینک آخرالزمان به کارگردانی فرانسیس فورد کاپولا، روایتی حماسی از داستان جنگ ویتنام است که به وحشت روانی انسان‌ها در دوران جنگ و پس از آن می‌پردازد. این فیلم بر اساس رمان «دل تاریکی» اثر جوزف کانرد ساخته شده است. داستان حول محور شخصیت کاپیتان بنجامین ال ویلارد با بازی مارتین شین می‌چرخد؛ یک ارتشی نه چندان خوشحال که مأموریتی مخفی به دل جنگل‌های کامبوج دارد و باید کلنل کورتز با بازی مارلون براندو، که افسری نابغه، اما شورشی است را پیدا کند و بکشد؛ چرا که کلنل کورتز به همراه گروهی از آدم‌های محلی به مخالفت برخاسته و رفتار جنون‌آمیز و خشنی دارند و به قتل هم متهم است.

اینک آخرالزمان یکی از مشهورترین و بهترین فیلم های جنگی در تاریخ سینماست و جوایز بسیاری کسب کرده است که از میان آن‌ها می‌توان به دریافت جایزه اسکار در بخش بهترین فیلم‌برداری و بهترین صداگذاری اشاره کرد.

5) فیلم گلادیاتور

(Gladiator)

امتیاز IMDB : (8.5 از 10)

• کارگردان: ریدلی اسکات
• نویسنده: دیوید فرانزونی، جان لوگان، ویلیام نیکلسون
• بازیگران: راسل کرو، خواکین فینیکس، کانی نیلسن، ریچارد هریس، الیور رید
• تاریخ انتشار: ۲۰۰۰
• راتن تومیتوز: امتیاز ۸۰ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام، تاریخی

فیلم تحسین‌شده و به یادماندنی گلادیاتور به کارگردانی ریدلی اسکات، روایتی حماسی درباره مفاهیمی همچون انتقام، افتخار و رستگاری است که در دنیای خشن روم باستان رخ می‌دهد. با اینکه این فیلم در نگاه نخست، فیلمی تاریخی- حماسی است، اما خشونتِ جنگ و دلاوری و جنگاوری را به خوبی به تصویر می‌کشد.

داستان درباره سرنوشت ناگوار ماکسیموس دسیوس مریدیوس، با بازی راسل کرو است؛ ژنرال سرشناسی در ارتش روم که توسط پسر فاسد امپراتور، کومودوس، با بازی واکین فینیکس،‌ مورد خیانت قرار گرفته است. ماجرا اینگونه آغاز می‌شود، پس از آنکه کومودوس پدر خود، امپراتور مارکوس آئورلیوس را برای تصاحب تاج و تخت به قتل می‌رساند، ماکسیموس از خدمت به او خودداری می‌کند و کومودوس هم به عنوان مجازات، دستور اعدام ماکسیموس و قتل خانواده او را می‌دهد؛ اما همه چیز آن‌طور که کومودوس می‌خواهد پیش نمی‌رود و ماکسیموس از این دسیسه جان سالم به در می‌برد.

فیلم گلادیاتور یکی از بهترین فیلم های جنگی است که در بستری تاریخی و دراماتیک به داستان گلادیاتوری محکوم به مرگ می‌پردازد. این فیلم با داستان قدرتمند خود، سفر مردی را به نمایش می‌گذارد که از قهرمانی شکست‌خورده، با نبردهای نفس‌گیر و جستجویی بی‌پایان برای افتخار و انتقام در قلب امپراتوری روم، به نماد امید و عدالت تبدیل می‌شود.

6) فیلم راه های افتخار

(Paths Of Glory)

امتیاز IMDB : (8.4 از 10)

• کارگردان: استنلی کوبریک
• نویسنده: استنلی کوبریک، کالدر ویلینگهام و جیم تامپسون
• بازیگران: کرک داگلاس، رالف میکر، آدولف منجو، کریستین کوبریک
• تاریخ انتشار: ۱۹۵۷
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۶ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام

فیلم راه‌های افتخار به کارگردانی استنلی کوبریک، درامی جنگی و جذاب است که بی‌فایده بودن جنگ و فساد در جایگاه رهبری نظامی را به تصویر می‌کشد. راه های افتخار یکی از بهترین فیلم های جنگی تاریخ سینماست که در سال ۱۹۵۷ به نمایش درآمده، اما هنوز هم بسیار جذاب و دیدنی است.

داستان در دوران جنگ جهانی اول می‌گذرد و روی شخصیتی به نام سرهنگ داکس با بازی کرک داگلاس تمرکز دارد؛ افسری سلحشور و شجاع در ارتش فرانسه که باید نیروهای خود را برای انجام ماموریتی انتحاری به «تپه آنتیل» بفرستد. دستور این حمله از سمت ژنرال مافوق داکس، فردی به نام  ژنرال میرو، با بازی رالف میچل، صادر شده است؛ ژنرالی که جاه‌طلبی و پیشرفت خود در ارتش را بر جان سربازان مقدم می‌داند.

با سرباز زدن داکس از انجام حمله، ژنرال میرو چند سرباز را به صورت تصادفی به بهانه ترسیدن متهم می‌کند و دستور می‌دهد که آنها به دادگاه نظامی سپرده شوند و مجازاتشان اعدام به وسیله تیرباران باشد. داکس که از این بی‌عدالتی به شدت عصبانی است، برای دفاع از این مردان وارد عمل می‌شود، در حالی که می‌داند آن‌ها قربانیان میرو هستند، تلاش می‌کند تا اثبات کند مردان او بزدل و ترسو نیستند.

راه‌های افتخار انتقادی قدرتمند و گزنده به غیاب انسانیت و فساد اخلاقی ناشی از جنگ و شرایط جنگی است. این فیلم یکی از بهترین فیلم های جنگی است که برخلاف بقیه آن‌ها، خشونت بی‌رحمانه کسانی را که در راس قدرت هستند، آشکار می‌کند و تأثیری ماندگار بر بینندگان می‌گذارد، به طوری که ماهیت واقعی افتخار و فداکاری را زیر سؤال می‌برد.

7) فیلم حرامزاده های لعنتی

(Inglourious Basterds)

امتیاز IMDB : (8.3 از 10)

• کارگردان:  کوئنتین تارانتینو
• نویسنده:  کوئنتین تارانتینو
• بازیگران: برد پیت، کریستوف والتز، دیانه کروگر،‌ ملانی لوران، مایکل فاسبندر
• تاریخ انتشار: ۲۰۰۹
• راتن تومیتوز: امتیاز ۸۹ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام

این مورد از بهترین فیلم های جنگی، حرامزاده‌های لعنتی به کارگردانی کوئنتین تارانتینو است؛ تارانتینو روایتی جسورانه و غیرمتعارف از جنگ جهانی دوم را با کمدی سیاه و داستان‌گویی در بستر تاریخ، به خوبی با هم آمیخته و اثری با ته‌مایه انتقام ارائه کرده است.

فیلم حرامزاده‌های لعنتی دو داستان اصلی را در هم می‌آمیزد؛ داستان نخست روایت گروهی از سربازان یهودی-آمریکایی است که به «حرامزاده‌ها» معروفند و به رهبری آلدو رین، با بازی براد پیت، مأموریت دارند تا نازی‌ها را طوری به قتل برسانند که ردی از ترس باقی بگذارند و درس عبرتی برای بقیه نازی‌ها باشند.

داستان دیگر حول شخصیتی به نام شوشانا دریفوس، با بازی ملانی لوران می‌چرخد؛ زنی یهودی که خانواده‌اش توسط سرهنگ هانس لاندا، با بازی فوق‌العاده کریستوف والتز، افسر زیرک نازی، به قتل می‌رسند. شوشانا موفق به فرار می‌شود و در پاریس زندگی جدیدی را با اداره یک سینما آغاز می‌کند.

در ادامه فیلم، این دو داستان در انجام ماموریتی انتقامی به یکدیگر گره می‌خورند. حرامزاده‌های لعنتی با داستانی خیالی در بستر تاریخ، قدرت سینمایی و سبک خاص تارانتینو را با دیالوگ‌هایی تند و زننده و شخصیت‌هایی متمایز و به یاد ماندنی به نمایش می‌گذارد و تماشاگران را با جسارت و خلاقیتش مجذوب می‌کند. این فیلم یکی از بهترین فیلم های جنگی است که با روایت داستانی غیر واقعی از جنگ، مخاطب را با زشتی‌ها و نفرت‌های جنگ به شیوه‌ای کمدی روبه رو می‌کند. 

8) فیلم غلاف تمام فلزی

(Full Metal Jacket)

امتیاز IMDB : (8.3 از 10)

• کارگردان: استنلی کوبریک
• نویسنده: استنلی کوبریک، مایکل هر و گوستاو هاسفورد
• بازیگران: متیو موداین، آدام بالدوین، وینسنت دن آفریو
• تاریخ انتشار: ۱۹۸۷
• راتن تومیتوز: امتیاز ۹۰ از ۱۰۰
• ژانر: جنگی،‌ درام

غلاف تمام فلزی به کارگردانی استنلی کوبریک، یکی از بهترین فیلم های جنگی است که در آن تصویری بی‌پرده از جنگ ویتنام و تحول روانی سربازان شرکت‌کننده در این جنگ را به نمایش می‌گذارد. فیلم به دو نیمه تقسیم می‌شود؛ نیمه اول به گروهی از تازه‌نفس‌ها در دوره آموزشی نیروی دریایی می‌پردازد که تحت تعلیمات سخت و بی‌رحمانه سرگروهبان هارتمن با بازی آر. لی ارمی، قرار می‌گیرند.

این نیروهای تازه‌نفس‌، با انضباطی سخت و تا حدی غیرانسانی، از فردیت خود محروم شده و به سرباز تبدیل می‌شوند. داستان این نیمه، از آنجا آغاز می‌شود که سربازی به نام جوکر با بازی متیو موداین، در تلاش است تا علیرغم این آموزش‌های وحشتناک، انسانیت خود را حفظ کند. نیمه دوم فیلم، در ویتنام می‌گذرد؛ جایی که جوکر، اکنون یک خبرنگار جنگی شده و به همراه هم‌خدمتی‌هایش، از جمله سرباز کابوی با بازی کالین اسمیت، که از نظر عاطفی آسیب دیده، با واقعیت‌های خشن جنگ روبه رو می‌شوند.

غلاف تمام فلزی یکی از بهترین فیلم های جنگی است، که با تصاویری خالی از هرگونه زرق و برق و بازی‌هایی تاثیرگذار، به معصومیت از دست رفته، تأثیر روانی جنگ بر سربازان و تلاش برای حفظ هویت در میان وحشت‌های میدان نبرد می‌پردازد. این فیلم با واکنش‌های مقبتی همراه بود و توانست در بخش فیلمنامه اقتباسی، نامزد دریافت اسکار شود.