پالایش و گزینشِ چند گزینهی محدود از بین انبوهِ فیلمهای قابلاعتنا برای رسیدن به یک لیستِ کوتاه کاری بسیار سخت و طاقتفرساست. سینمای ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. هر چند باید اذعان کرد که در دههی نود، سینمای ایران نسبتبه دههی هشتاد افتِ محسوسی داشت؛ اما با این حال، رسیدن به یک لیستِ دهتایی از بهترین ساختههای سینمای ایران در این دهه کار دشواری است. دههای که پس از موفقیتِ جدایی نادر از سیمین (اصغر فرهادی، ۱۳۸۹) در اسکار آغاز شد و باعث شد حجمِ زیادی از فیلمهای اجتماعی با رویکردِ رئالیستی به سینمای ایران وارد شود. هر چند که تنوعِ ژانریِ قابلتوجهی در فیلمهای این دهه وجود داشتند؛ از فیلمهای جنگی بگیرید تا کمدیهای پرفروش و همچنین عاشقانهها و درامهای تاریخی.
همچنین در این دهه، شاهد ظهور فیلمسازانِ جوانی بودیم که جدا از کیفیتِ آثارشان، توانستند توجهات زیادی را به خود جلب کنند؛ کسانی مثلِ شهرام مکری، آیدا پناهنده، سهیل بیرقی، سعید روستایی و محمدحسین مهدویان. این دهه همچنین شاهد ظهور پدیدهی «هنروتجربه» نیز بود که به فیلمسازانِ تازهکار و خارج از جریان اصلی فرصت داد تا فیلمهای خود را به تماشاگرانِ بیشتری برسانند؛ فیلمهایی جسورانه که بعید بود بتوانند در گیشههای عادی موفقیتِ خاصی داشته باشند.
۲۰. هیس! دخترها فریاد نمیزنند
- کارگردان: پوران درخشنده
- نویسندگان: پوران درخشنده، میترا بهرامی
- بازیگران: طناز طباطبایی، شهاب حسینی، مریلا زارعی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۱
۱۹. من
- نویسنده و کارگردان: سهیل بیرقی
- بازیگران: لیلا حاتمی، امیر جدیدی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۱۸. تمارض
- نویسنده و کارگردان: عبد آبست
- بازیگران: عبد آبست، وحید راد و...
- سال ساخت: ۱۳۹۵
۱۷. ایستاده در غبار
- نویسنده و کارگردان: محمدحسین مهدویان
- بازیگران: هادی حجازیفر، ابراهیم امینی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۱۶. دهلیز
- کارگردان: بهروز شعیبی
- نویسنده: علی اصغری
- بازیگران: رضا عطاران، هانیه توسلی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۲
۱۵. اژدها وارد میشود
- نویسنده و کارگردان: مانی حقیقی
- بازیگران: امیر جدیدی، احسان گودرزی، علی باقری و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۱۴. سرخپوست
- نویسنده و کارگردان: نیما جاویدی
- بازیگران: نوید محمدزاده، پریناز ایزدیار و...
- سال ساخت: ۱۳۹۷
۱۳. قصر شیرین
- کارگردان: رضا میرکریمی
- نویسندگان: محسن قرایی، محمد داودی
- بازیگران: حامد بهداد، ژیلا شاهی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۷
۱۲. پریدن از ارتفاع کم
- نویسنده و کارگردان: حامد رجبی
- بازیگران: نگار جواهریان، رامبد جوان
- تاریخ اکران: ۱۳۹۳
۱۱. برادرم خسرو
- کارگردان: احسان بیگلری
- نویسندگان: احسان بیگلری، پریسا هاشمپور
- بازیگران: شهاب حسینی، هنگامه قاضیانی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۱۰. جنایت بیدقت
- کارگردان: شهرام مکری
- نویسندگان: نسیم احمدپور، شهرام مکری
- بازیگران: ابوالفضل کاهانی، بابک کریمی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۹
۹. در دنیای تو ساعت چند است؟
- نویسنده و کارگردان: صفی یزدانیان
- بازیگران: علی مصفا، لیلا حاتمی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۳
۸. شعلهور
- کارگردان: حمید نعمتالله
- نویسندگان: حمید نعمتالله، هادی مقدمدوست
- بازیگران: امین حیایی، زری خوشکام، دارا حیایی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۵
۷. اسرافیل
- کارگردان: آیدا پناهنده
- نویسندگان: آیدا پناهنده، ارسلان امیری
- بازیگران: پژمان بازغی، هدیه تهرانی، هدی زینالعابدین و...
- سال ساخت: ۱۳۹۵
۶. وارونگی
- نویسنده و کارگردان: بهنام بهزادی
- بازیگران: سحر دولتشاهی، علی مصفا و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۵. کلاس هنرپیشگی
- نویسنده و کارگردان: علیرضا داودنژاد
- بازیگران: زندهیاد رضا داودنژاد، زهرا داودنژاد و...
- سال ساخت: ۱۳۹۰
۴. پله آخر
- نویسنده و کارگردان: علی مصفا
- بازیگران: لیلا حاتمی، علی مصفا و...
- سال ساخت: ۱۳۹۰
۳. پرویز
- کارگردان: مجید برزگر
- نویسندگان: حامد رجبی، بردیا یادگاری، مجید برزگر
- بازیگران: زندهیاد لوون هفتوان و...
- سال ساخت: ۱۳۹۱
۲. فروشنده
- نویسنده و کارگردان: اصغر فرهادی
- بازیگران: شهاب حسینی، ترانه علیدوستی، بابک کریمی و...
- سال ساخت: ۱۳۹۴
۱. خانه پدری
- نویسنده و کارگردان: کیانوش عیاری
- بازیگران: مهران رجبی، مهدی هاشمی، مینا ساداتی و...
- سال ساخت: ۱۳۸۹
