دههی شصت دههای بسیار چالشبرانگیز و قابلبحث در سینمای ایران است. بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ و تحولاتی که در جامعه و ساختارهای حکومتی رخ داد، فعلوانفعالاتِ بسیاری لازم بود تا بتواند این هنر را بهشکلی تازه و موردپسندِ رهبران وقت به جامعه عرضه کند. درحالیکه بسیاری از مردم نیز سینما را مرکز فحشا میدانستند، کارِ سختی بر عهدهی فیلمسازان و همهی کسانی بود که میخواستند دوباره این هنر را احیا کنند. دورانِ مدیریتِ سید محمد بهشتی و محمدرضا انوار بر سینمای کشور و دستهبندی و ارزشگذاریِ فیلمها برای ساخت و اکران از همین زمان آغاز شد.
طبیعی است که در این میان، بسیاری از هنرمندان بیکار شدند یا از ایران رفتند و کسانی نیز با سختیهایی برای تولیدِ آثارِ خود مواجه شدند. علیالخصوص که وقوع جنگِ هشتساله را نیز در این میان در نظر بگیریم. جنگی که باعث شد هم میزانِ تولیدات و هم شکلِ تولیدِ فیلمها دستخوش تغییرات بسیار و مخاطرات چالشبرانگیز شود. فیلمهای دفاعمقدسی در این میان، از آرمانهای انقلاب دفاع و روحیهی جنگندگی را تهییج میکردند و آثارِ کمدی یا فانتزی نیز نقشی مهم در بازسازیِ روحیهی جامعه را بر عهده گرفتند؛ اما همچنان این فیلمهای رئالیستیِ اجتماعی بودند که شاخصترین آثار این دوره را تشکیل دادند.
۲۰. حاجی واشنگتن
- نویسنده و کارگردان: زندهیاد علی حاتمی
- بازیگران: زندهیاد عزتالله انتظامی، اسماعیل محمدی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۱
۱۹. دزد عروسک ها
- نویسنده و کارگردان: محمدرضا هنرمند
- بازیگران: اکبر عبدی، آزیتا حاجیان، مهراوه شریفینیا و...
- سال ساخت: ۱۳۶۸
۱۸. دیدهبان
- نویسنده و کارگردان: ابراهیم حاتمیکیا
- بازیگران: مهرداد سلیمانی، غلامرضا حیدری و...
- سال ساخت: ۱۳۶۷
۱۷. شهر موشها
- کارگردانان: مرضیه برومند و محمدعلی طالبی
- نویسنده: احمد بهبهانی
- بازیگران: ایرج طهماسب، حمید جبلی، فاطمه معتمدآریا و...
- سال ساخت: ۱۳۶۴
۱۶. بایسیکلران
- نویسنده و کارگردان: محسن مخملباف
- بازیگران: محرم زینالزاده، اسماعیل سلطانیان و...
- سال ساخت: ۱۳۶۷
۱۵. سرب
- کارگردان: مسعود کیمیایی
- نویسندگان: مسعود کیمیایی، تیرداد سخایی
- بازیگران: جمشید مشایخی، جلال مقدم، فریماه فرجامی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۷
۱۴. تنوره دیو
- نویسنده و کارگردان: کیانوش عیاری
- بازیگران: جهانگیر الماسی، مجید مظفری، سیروس گرجستانی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۴
۱۳. آب، باد، خاک
- نویسنده و کارگردان: امیر نادری
- بازیگران: مجید نیرومند و...
- سال ساخت: ۱۳۶۴
۱۲. مرگ یزدگرد
- نویسنده و کارگردان: بهرام بیضایی
- بازیگران: سوسن تسلیمی، مهدی هاشمی، امین تارخ و...
- سال ساخت: ۱۳۶۰
۱۱. نقطه ضعف
- نویسنده و کارگردان: محمدرضا اعلامی (بر اساس رمان اشتباه از آنتونیس ساماراکیس)
- بازیگران: جواد گلپایگانی، حسین پرورش، جمشید هاشمپور و...
- سال ساخت: ۱۳۶۳
۱۰. مادر
- نویسنده و کارگردان: علی حاتمی
- بازیگران: رقیه چهرهآزاد، محمدعلی کشاورز، امین تارخ و...
- سال ساخت: ۱۳۶۸
۹. پرده آخر
- نویسنده و کارگردان: واروژ کریممسیحی
- بازیگران: فریماه فرجامی، داریوش ارجمند، سعید پورصمیمی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۹
۸. شبح کژدم
- نویسنده و کارگردان: کیانوش عیاری
- بازیگران: جهانگیر الماسی، حسن رضایی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۵
۷. خانه دوست کجاست
- نویسنده و کارگردان: زندهیاد عباس کیارستمی
- بازیگران: بابک و احمد احمدپور و...
- سال ساخت: ۱۳۶۵
۶. اجارهنشینها
- نویسنده و کارگردان: زندهیاد داریوش مهرجویی
- بازیگران: عزتالله انتظامی، اکبر عبدی، حسین سرشار و...
- سال ساخت: ۱۳۶۵
۵. دونده
- کارگردان: امیر نادری
- نویسندگان: امیر نادری، بهروز غریبپور
- بازیگران: مجید نیرومند، موسی ترکیزاده و...
- سال ساخت: ۱۳۶۳
۴. باشو، غریبه کوچک
- نویسنده و کارگردان: بهرام بیضایی
- بازیگران: سوسن تسلیمی، عدنان عفراویان، پرویز پورحسینی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۴
۳. هامون
- نویسنده و کارگردان: داریوش مهرجویی
- بازیگران: زندهیاد خسرو شکیبایی، زندهیاد بیتا فرهی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۸
۲. کلوزآپ
- نویسنده و کارگردان: عباس کیارستمی
- بازیگران: حسین سبزیان، محسن مخملباف و...
- سال ساخت: ۱۳۶۸
۱. ناخدا خورشید
- نویسنده و کارگردان: ناصر تقوایی (بر اساس رمان داشتن و نداشتن از ارنست همینگوی)
- بازیگران: داریوش ارجمند، علی نصیریان، زندهیاد فتحعلی اویسی و...
- سال ساخت: ۱۳۶۵
