هفت صبح| شاید بتوان حیات‌وحش ساکن در تهران را بی‌دفاع‌ترین موجودات پایتخت‌نشین، طی جنگ اخیر نامید. به گفته معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط زیست حیوانات در جنگ اخیر تحت تاثیر قرار گرفتند و حتی در مرکز لویزان دچار تلفات هم شدند اما سازمان حفاظت محیط زیست با صدور مجوز برای انتقال ساکنان دو مرکز به مناطق امنی در سایر استان‌ها، تدابیری برای حفظ جان این موجودات بی‌دفاع در طول جنگ اخیر اندیشید.


یکی از مراکزی که تحت تاثیر جنگ اخیر، حیواناتش به خارج از تهران منتقل شد، مرکز بازپروری پردیسان بود که حیواناتش را به باغ وحش نیر یزد اعزام کردند. معصومه صفایی، معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست در گفت‌وگو با هفت صبح درباره سرنوشت این حیوانات می‌گوید که در زمان نقل و انتقالات، خونگیری از خرس‌های موجود در مرکز انجام شد؛ تا این خون به کمک یک موسسه خصوصی به خارج از کشور برای شناسایی گونه ارسال شود.

 

زیرا برای سازمان محیط زیست مهم است که بداند خرس‌های مرکز بازپروری از نظر ژنتیکی متعلق به ایران باشند. دامنه پراکنش خرس سیاه در ایران تا پنجاب پاکستان است و بعد از این منطقه، خرس سیاهی در شرق این کشور زندگی می‌کند که از نظر ژنتیکی با خرس‌های ایران متفاوت است. به گفته صفایی، در حال حاضر به دلیل لغو پروازها، نمونه‌های خون به خارج ارسال نشده اما حال حیواناتی که به یزد اعزام شده‌اند، پس از بازدید غیرمحسوس سمن‌ها از باغ وحش نیر، مطلوب اعلام شده و این باغ وحش یک فضای مناسب مشابه غار برای پناه گرفتن خرس‌ها هم در نظر گرفته شده است.

 

معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست می‌گوید که پردیسان یک مرکز بازپروری بوده و قفس‌های 20 تا 40 متر مربعی دارد. این قفس‌ها مناسب برای نگهداری خرس‌ها نیست، بنابراین تا شرایط کاملا ایمن نشود، حیوانات به مرکز پردیسان بازگردانده و تعیین تکلیف نمی‌شوند؛ ضمن اینکه قفس‌های تهران آن‌طور که باید و شاید، امنیت لازم برای نگهداری از این حیوانات را ندارند.

 

انتقال پرندگان لویزان


صفایی خبر می‌دهد که در جریان جنگ، اطراف باغ پرندگان تهران نیز مورد هجوم دشمن واقع شده بود و بر اساس گزارش مسئولان محیط زیست تهران، این مرکز دچار تلفات می‌شود اما درباره نوع گونه‌های تلف شده، اطلاعاتی در اختیار معاونت محیط طبیعی قرار نگرفته است. در همین راستا، سازمان محیط زیست اجازه می‌دهد که پرندگان این مرکز به صورت موقت به منطقه‌ای امن منتقل شوند.

 

اگرچه جابه‌جایی حیوان بین باغ وحش‌ها غیر قانونی نیست اما برای جلوگیری از آشفتگی، سازمان محیط زیست شماره تماس باغ وحش‌های رتبه مجاز متوسط به بالا را در اختیار مدیران کل استان‌ها قرار داده تا با اخذ تعهد کتبی از متقاضیان نقل و انتقال حیوانات، این جابه‌جایی بین باغ وحش‌ها انجام شود و به صورت موقت حیوانات تهران به مناطق مناسب منتقل شوند. به مرکز آقای نوری در کرج هم چون البرز را خیلی می‌زدند، اجازه دادیم که تعدادی از حیات وحشش را به باغ‌وحش سیرجان ببرد که این باغ وحش جزو رتبه خوب‌های ما است.

 

عدم درخواست جابه‌جایی توسط شهرداری و پارک ارم


معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست می‌گوید که در جریان این جنگ باغ وحش ارم درخواستی برای انتقال حیواناتش ارائه نداده است و شهرداری تهران هم به دلیل آنکه از پرندگانی که نگهداری می‌کند، جزو جانوران وحشی نیستند، درخواستی به محیط زیست ارسال نکرده است زیرا سازمان محیط زیست صرفا متولی حیوانات وحشی است.

 

نصب سپر آبی در زیستگاه یوز


صفایی درباره دیگر اقدامات حفاظتی سازمان محیط زیست برای نجات جان حیوانات، خبر می‌دهد که سپر آبی که یک المان جهانی برای حفاظت از آثار باستانی و موزه‌هاست، در راستای حفاظت از موزه تاریخ طبیعی و سایت تکثیر و پرورش یوز در توران نصب شده است. به استان‌ها هم ابلاغ شده که از این نشان استفاده کنند. در تهران سپر آبی بر روی سقف موزه تنوع زیستی پردیسان، کلینیک و جایگاه‌های نگهداری حیوانات نصب شده که از بالا مشخص باشد که در این محل جانوران وحشی یا ذخایر ژنتیکی نگهداری می‌شوند.

 

افزایش رهاسازی حیوانات


اقدام دیگری که معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات‌وحش سازمان محیط‌زیست به آن اشاره می‌کند، افزایش رهاسازی حیوانات تیمار شده است. به گفته او نزدیک به 200 پرنده آماده رهاسازی در تهران وجود داشته که در نوبت رهاسازی بوده‌اند اما از آنجا که محدودیت تردد ماشین در پردیسان وجود داشته، با استان‌ها هماهنگ می‌شود تا خود ادارات کل برای همکاری با ستاد، خودرو اعزام کنند و حیوانات آماده رهاسازی را به زیستگاه‌های اصلی‌شان باز گردانند. در این فرآیند، استان‌های گیلان، اصفهان، تهران و البرز با اعزام خودرو، پرندگان آماده رهاسازی را به زیستگاه اصلی خود باز گردانده‌اند.