هفت صبح| بلندمرتبه سازی در گیلان بهدلیل تشدید بارگذاری جدید جمعیتی و انباشت مشکلات محیط زیستی فقط فعالان محیط زیست را نگران نکرده است. این بار انجمن معماران و شهرسازان هم نسبت به تصمیم مدیران برای ساختن آسمانخراش در این استان شمالی اعتراض خود را اعلام کردهاند. اعتراضی که از سوی استاندار گیلان رد میشود و مسئولان محیط زیست هم میگویند که الزامات محیط زیستی ساخت چنین واحدهایی را به دستگاههای ذیربط اعلام کردهاند و این استانداردها در شورایعالی معماری و شهرسازی نیز به تصویب رسیده است. با این وجود کارشناسان بر این باورند که انباشت آلودگیهای مختلف نظیر پسماندها به همراه افزایش آلودگی صوتی و نوری، میتواند بر تنوع زیستی استان گیلان تاثیرگذار باشد.
دفاع قاطع وزارت راه و شهرسازی از تمایل مردم برای سکونت در شمال کشور، تب بلندمرتبه سازی در گیلان و مازندران را بالا برده است. رقابتی عجیب بین این دو استان برای ساخت آسمان خراش آغاز شده است اما در گیلان علاوه بر فعالان محیط زیست، انجمن معماران و شهرسازان هم نگران تبعات چنین تصمیمی هستند. انجمن معماران و شهرسازان گیلان (هسا) با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به نهادهای تصمیمگیر، نسبت به روند بررسی و تصویب ضوابط پیشنهادی بلندمرتبهسازی در شهرهای رشت و بندرانزلی هشدار داده و از مسئولان میخواهند که قبل از هر تصمیمی، علاوه بر پاسخگویی شفاف، زمینه انتشار مستندات فنی و فرصت بررسی دوباره این اسناد را فراهم کنند.
آنها در بیانیه خود تاکید میکنند که رشت و بندرانزلی در آستانه یکی از مهمترین تصمیمهای کالبدی تاریخ معاصر خود قرار دارند و هرگونه تصمیم درباره بلندمرتبهسازی، صرفا به افزایش ارتفاع ساختمانها محدود نمیشود، بلکه بر زیرساختهای شهری، حملونقل، منابع آب و انرژی، مدیریت بحران، محیطزیست، منظر شهری، هویت تاریخی، اقتصاد، عدالت فضایی و کیفیت زندگی نسلهای آینده اثر میگذارد.
همه ضوابط را اجرایی میکنیم
در این میان هادی حقشناس استاندار گیلان در واکنش به بیانیه هسا و پرسش هفت صبح درباره اجرایی شدن ضوابط و استانداردهای زیست محیطی، تاکید میکند که همه این ضوابط اجرا میشود. او خطاب به انجمن معماران و شهرسازان میگوید: « ولی لطفاً انجمن معماران یک اظهار نظر یا حساسیت در خصوص استان همجوار که در روستا، نه شهر ساختمان 35طبقه میسازند، بکنند!»
بلند مرتبهسازی در گیلان منطبق بر استانداردها
موضوع ساخت ساختمانی بلند در روستایی مجاور گیلان، مسئلهای است که فرهاد حسینی طایفه مدیر کل محیط زیست این استان نیز در گفتوگو با هفت صبح به آن اشاره میکند.به گفته او، در خط مرزی گیلان با مازندران، یک ساختمان 30 طبقه ساختهاند. یک دهیار مجوز آن را داده است. در حالی که بلندمرتبهسازیهای آینده در گیلان، بر اساس اطلاعات مسکن و شهرسازی با مشاور و تمام ضوابط جلو رفته است.
آنطور که مدیر کل محیط زیست استان گیلان اعلام میکند: دو سال پیش معاونت انسانی سازمان حفاظت محیط زیست طی نامهای ضوابط بلندمرتبهسازی را به وزارت راه و شهرسازی اعلام میکند و یک رونوشت از این ضوابط را هم به تمام مراکز استان و دستگاههای ذیربط ارسال میکند. چندی پیش که مشاوری برای بلندمرتبهسازی در دو پهنه اطراف انزلی و رشت استخدام میشود، دستگاههای اجرایی مختلف ضوابط بلند مرتبهسازی را اعلام میکنند.
حسینی طایفه تاکید میکند که هیچ قانونی برای تعیین تعداد طبقات توسط سازمان محیط زیست وجود ندارد و این سازمان صرفا میتواند ضوابط را اعلام کند. مجوز ساخت و ساز هم از سوی سازمان محیط زیست صادر نمیشود. در راستای حدود و اختیارات سازمان محیط زیست، 14 ضابطه به مسئولان مربوطه اعلام شده که شامل مسائل مد نظر اداره کل گیلان و استانداردهای اعلام شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست بوده است.
به گفته مدیر کل محیط زیست استان گیلان، این ضوابط شامل مسائل اقلیمی، همسانی با منظر، فاضلاب و پسماند است.او تاکید میکند که شرط محیط زیست این بوده که ضوابط اعلامی در شورایعالی معماری و شهرسازی هم تصویب شود و قبل از این مصوبه، از صدور هرگونه مجوز فعالیت جلوگیری شود. بنابراین مسئولان ذیربط ضوابط اعلامی را در شورایعالی شهرسازی و معماری هم به تصویب میرسانند تا در دو پهنه شهر که حسینی طایفه دقیقا نمیداند در کجا واقع شده، کار بلندمرتبه سازی را پیگیری کنند. مدیر کل محیط زیست استان گیلان تاکید میکند که این مجموعه فقط میتواند ضوابط را اعلام کرده و پیگیری کند که این ضوابط رعایت شوند؛ اما اگر کسی قانونی در رابطه با وظایف محیط زیست در حوزه بلندمرتبه سازی سراغ دارد، این قوانین را به اطلاع سازمان محیط زیست برساند.
نگرانی از اثرات آلودگیها
فعالان محیط زیست نگرانند که بلندمرتبه سازیهای گیلان بر روند زندگی پرندگان این استان تاثیر مستقیم داشته باشد. جلیل ایمانی بومشناس و استاد تنوع زیستی در گفتوگو با هفت صبح توضیح میدهد که بدون اطلاعات دقیق از شرایط منطقه اجرای پروژه و فاصله آن با زیستگاهها و کانونهای تنوع زیستی، نمیتوان به درستی درباره آن اظهار نظر کرد؛ زیرا نمیدانیم که آیا این بلندمرتبهسازیها در مسیرهای مهاجرتی تداخل ایجاد میکنند یا خیر. در ارزیابی اثرات این پروژه، باید همه این موارد دیده شود. به گفته این بومشناس، همه طرحها شامل ارزیابی زیست محیطی نمیشوند و قانون، تکلیف طرحهایی که مشمول ارزیابی شدهاند را مشخص کرده است. در یکسری پروژهها به مسائل زیست محیطی خیلی توجهی نمیکنند و باید دید که شرایط پروژه بلندمرتبهسازی گیلان چگونه است.
او یادآوری میکند که برخی پروژهها مشمول ارزیابی اثرات زیست محیطی نیستند اما میتوانند اثرات زیست محیطی داشته باشند. ایجاد یک مجتمع مسکونی یا یک شهرک مسکونی میتواند علاوه بر تاثیرات گستردهای که از نظر پساب و غیره روی محیط زیست دارد، فشار این آلودگیها را افزایش دهد. ضمن آنکه آلودگی نوری و صوتی هم میتواند چرخههای زیستی منطقه را تحت تاثیر قرار دهد اما اظهار نظر علمی و قابل استناد، نیاز به اطلاع از مشخصات دقیق پروژه دارد.
اطلاعات رسیده به هفت صبح حاکی از آن است که دو پهنه درخواستی برای بلندمرتبه سازی در حاشیه شهرهای رشت و انزلی قرار دارند و بخش عمده یکی از این پهنهها در مجاورت تالاب عینک رشت قرار گرفته است. تالاب عینک بخشی از مجموعه زیستبومهای آبی دشت گیلان است که در کنار تالابهای مهمی مانند مجموعه تالاب انزلی، به پایداری جمعیت گونههای گیاهی و جانوری منطقه کمک میکند.
تالابهای این ناحیه به دلیل فراهم کردن زیستگاه، محل زادآوری و پناهگاه حیات وحش از ارزش جهانی برخوردار هستند. بنابراین به نظر میرسد که مسئولان استانی با هدف رفع دغدغه فعالان شهرسازی و محیط زیستی، بهتر است نقشه پهنههای مورد نظر برای اجرای سیاستهای خود را در معرض دید کارشناسان قرار دهند تا با همفکری همه متخصصان، مشکلات احتمالی ناشی از پروژههای توسعهای، به حداقل برسد.
