برخلاف تصور رایج، آکنه صرفاً مخصوص نوجوانان نیست و بسیاری از بزرگسالان نیز بهدلیل عادتهای نادرست روزمره یا مراقبت اشتباه از پوست، بهطور مداوم با جوشهای صورت و بدن درگیر هستند. پیشگیری از جوش، بیش از هر چیز به اصلاح رفتارهای روزانه وابسته است.
چرا جوش میزنیم؟
جوش زمانی ایجاد میشود که منافذ پوست با چربی، سلولهای مرده یا آلودگی مسدود شوند. این محیط بسته، بستر مناسبی برای رشد باکتریها فراهم میکند و نتیجه آن التهاب، قرمزی و ایجاد جوش است. استرس، تغذیه ناسالم، کمخوابی، تغییرات هورمونی و استفاده از محصولات آرایشی نامناسب، همگی این روند را تشدید میکنند.
اصلاح روتین شستوشو؛ اولین قدم جدی
شستن بیشازحد یا کمتر از حد صورت، هر دو به جوشزدن منجر میشوند. شستوشوی صورت دو بار در روز با شوینده ملایم متناسب با نوع پوست، به پاک شدن چربی اضافه بدون تحریک پوست کمک میکند. استفاده از صابونهای قوی یا اسکرابهای خشن، سد دفاعی پوست را تخریب کرده و پوست را مستعد جوش میکند.
دست به جوش نزنید؛ یک قانون طلایی
فشردن یا دستکاری جوشها نهتنها باعث بهبود سریعتر نمیشود، بلکه التهاب را افزایش داده و احتمال باقی ماندن جای جوش را بالا میبرد. تماس مداوم دست با صورت، انتقال آلودگی و باکتری را تشدید میکند و یکی از دلایل شایع جوشهای مکرر است.
تغذیه؛ عامل پنهان اما تعیینکننده
مصرف زیاد قند، فستفود، نوشابه و خوراکیهای چرب، ترشح چربی پوست را افزایش میدهد. در مقابل، نوشیدن آب کافی، مصرف سبزیجات، میوهها و غذاهای حاوی روی و ویتامینهای گروه B به تنظیم چربی پوست کمک میکند. بسیاری از متخصصان تأکید میکنند که کاهش مصرف لبنیات پرچرب نیز در برخی افراد، تأثیر محسوسی در کاهش جوش دارد.
خواب و استرس؛ دشمنان خاموش پوست
کمخوابی و استرس مزمن باعث افزایش هورمون کورتیزول میشود؛ هورمونی که مستقیماً با افزایش چربی پوست و التهاب مرتبط است. خواب منظم و مدیریت استرس، نهتنها برای سلامت عمومی بدن، بلکه برای شفافیت پوست ضروری است.
انتخاب درست محصولات پوستی و آرایشی
استفاده از کرمها و لوازم آرایشی چرب یا نامناسب، منافذ پوست را مسدود میکند. محصولات غیرکومدونزا که روی آنها عبارت «Non-comedogenic» درج شده، برای پوستهای مستعد جوش انتخاب ایمنتری هستند. پاک کردن کامل آرایش پیش از خواب، یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشود.
جوشهای هورمونی؛ چه زمانی باید جدی گرفت؟
اگر جوشها بهصورت عمیق، دردناک و مداوم بهویژه در ناحیه فک و چانه ظاهر میشوند، احتمال هورمونی بودن آنها بالاست. در این شرایط، درمانهای موضعی بهتنهایی کافی نیست و مراجعه به پزشک برای بررسی وضعیت هورمونی توصیه میشود.
نقش ضدآفتاب در پیشگیری از جوش
برخلاف باور عمومی، ضدآفتاب باعث جوش نمیشود؛ بلکه استفاده نکردن از ضدآفتاب مناسب میتواند التهاب و جای جوش را تشدید کند. انتخاب ضدآفتاب مخصوص پوست چرب و مستعد آکنه، بخشی از مراقبت روزانه پوست است.
جمعبندی
برای جوش نزدن، هیچ راهحل فوری و معجزهآسایی وجود ندارد. ترکیب شستوشوی اصولی، تغذیه سالم، خواب کافی، کنترل استرس و استفاده درست از محصولات پوستی، مؤثرترین مسیر برای داشتن پوستی سالم و بدون جوش است. جوشها اغلب پیام هشدار بدن هستند؛ اگر بهدرستی شنیده شوند، قابلکنترل و پیشگیری خواهند بود.
