هفت صبح| مقایسه فهرست خودروهای پرفروش ایران با کشورهای همسایه در سال ۲۰۲۵، یک تصویر ناامیدکننده از واقعیت بازار خودرو ایران است؛ تصویری که بهخوبی نشان میدهد انحصار در فروش و واردات قطرهچکانی با قیمتهای نجومی چه بلایی بر سر «حق انتخاب» خریدار ایرانی آورده است.
در ترکیه، خودروهای پرفروش سال شامل رنو کلیو، فیات Egea، هیوندای i20 و تویوتا C-HR بودهاند. در عراق، صدر جدول فروش در اختیار تویوتا هایلوکس، هیوندای توسان، کیا سورنتو و تویوتا کرولا است. در افغانستان، تویوتا کرولا همچنان خودروی محبوب بازار است و در اردن، تویوتا لندکروزر، کیا سورنتو و چانگان E-Star جزو پرفروشها هستند.
اما در ایران بر اساس آمار تیراژ تولید خودروسازان، پرفروشترین خودرو کشور در سال ۲۰۲۵ پژو ۲۰۷ و پس از آن کوییک سایپا بوده است.
خودروهایی که از نظر کیفیت، ایمنی، تکنولوژی و حتی طراحی، فاصلهای نجومی با پرفروشهای کشورهای اطراف دارند.
اقتصادی در دیگر کشورها، لاکچری در ایران
طنز تلخ ماجرا اینجاست که ۲۰۷ و کوییک در ایران با برچسب «خودروی اقتصادی» فروخته میشوند اما در همان زمان، در بازارهای جهانی خودروهایی مانند تویوتا کرولا در افغانستان، رنو کلیو در ترکیه و چانگان E-Star در اردن نیز در دسته خودروهای اقتصادی (Economy) قرار میگیرند.
با این تفاوت بزرگ که «اقتصادی» در آن کشورها واقعاً به معنای قیمت قابل دسترس است، نه صرفاً یک برچسب تبلیغاتی.
انحصاری که در بازار خودرو ایران شکل گرفته، اجازه نمیدهد این خودروها با قیمت واقعی و اقتصادی به دست خریدار ایرانی برسند. نمونه روشن آن، تویوتا کرولا است که در ایران با قیمتی بیش از ۵ میلیارد تومان در بازار معامله میشود.
به اسم اقتصادی، به قیمت میلیاردی
با افزایش قیمت اخیر، دیگر حتی پژو ۲۰۷ و کوییک هم اقتصادی نیستند. پژو ۲۰۷ در نسخه فول در بازار آزاد به حوالی ۲ میلیارد تومان رسیده و کوییک اتوماتیک نیز برچسب قیمتی بیش از یک میلیارد تومان دارد.
این در حالی است که متوسط حقوق یک جوان طبقه متوسط در ایران حدود ۲۰ میلیون تومان است. یک محاسبه سرانگشتی نشان میدهد اگر فرض محال بگیریم که تورم متوقف شود، قیمت خودرو افزایش پیدا نکند و فرد از خرج خوراک و زندگیاش بزند، بیش از ۵ سال باید کار کند تا بتواند یکی از این «خودروهای اقتصادی» را بخرد.
اگر واردات انجام شود…
مقایسه ساده پرفروشهای ایران با کشورهای همسایه بهخوبی نشان میدهد انحصار چگونه گزینه خرید مردم ایران را به خودروهایی با تکنولوژی ۳۰ سال قبل، طراحی قدیمی، ایمنی حداقلی و امکانات محدود تقلیل داده است.
در شرایطی که اگر در ایران هم مانند بسیاری از کشورها، واردات خودرو بدون تعرفههای سنگین، مالیاتهای سنگین، هزینههای عجیب گمرکی، شمارهگذاری، هلالاحمر و… انجام میشد، بعید بود خریدار ایرانی بین تویوتای ژاپن، رنو فرانسه و یک محصول داخلی قدیمی، گزینه سوم را انتخاب کند.
واقعیت این است که امروز خریدار ایرانی نه بهخاطر ترجیح، بلکه بهخاطر اجبار ساختاری بازار پشت فرمان ۲۰۷ و کوییک مینشیند؛ خودروهایی که در هر بازار رقابتی خارج از ایران، کمترین شانس را قرار گرفتن در لیست پرفروشها نداشتند.
